Tướng tá công an trong bộ máy dân sự địa phương

Nhiều tướng tá công an đã được bổ nhiệm nắm giữ các chức vụ trong đảng và chính quyền trong thời gian gần đây.

Theo thống kê của BBC News Tiếng Việt, có ít nhất 11 trường hợp sĩ quan cấp cao ngành công an đã được chuyển sang giữ các chức vụ lãnh đạo trong đảng và chính quyền, trong đó có một trung tướng, tám thiếu tướng và hai đại tá. Thống kê này không bao gồm các trường hợp cựu sĩ quan công an nắm giữ các chức vụ ở trung ương, hoặc chức vụ thấp hơn trong bộ máy đảng và chính quyền.

Hiện 11 người này đang công tác tại 10 địa phương khác, trong đó có tới ba thành phố, gồm Hải Phòng, Cần Thơ và Đồng Nai. Các địa phương còn lại trải rộng từ những tỉnh biên giới như Cao Bằng, An Giang đến các địa bàn có thế mạnh về công nghiệp, năng lượng và logistics như Thanh Hóa và Nghệ An.

Lịch sử công tác của những người này cũng cho thấy những mô thức đáng chú ý trong quá trình điều chuyển từ lực lượng công an sang lãnh đạo địa phương.

Hai bí thư cấp tỉnh xuất thân từ công an

Hiện có hai bí thư tỉnh ủy xuất thân từ ngành công an. Hai người này đều được điều động từ các vị trí cấp cao trong Bộ Công an về lãnh đạo tại những địa phương mà họ từng đứng đầu lực lượng công an.

Trong số đó, Thiếu tướng Vũ Hồng Văn đã làm bí thư tỉnh uỷ Đồng Nai từ tháng 1/2025 cho tới nay. Ông Văn, quê Hưng Yên, là một trong số những tướng công an thăng tiến sớm trong hệ thống Đảng, dưới thời Tổng Bí thư Tô Lâm.

Ông Văn từng làm giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai từ tháng 11/2019 tới tháng 7/2022. Ông cũng từng giữ chức cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ từ tháng 7/2022 tới tháng 11/2023. Đây là cơ quan trực thuộc Bộ Công an, với nhiệm vụ chính là tham mưu cho Đảng và Nhà nước về an ninh chính trị, trật tự xã hội.

Ngay trước khi về Đồng Nai, ông Văn đã được Bộ Chính trị điều động giữ chức phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương – cơ quan được ví như "thanh bảo kiếm giữ gìn kỷ cương của Đảng". Nhiệm vụ chính của ủy ban này là chỉ đạo thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật trong Đảng.

Khác với Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu – người cũng xuất thân từ công an, ông Văn đã nhậm chức từ khóa trước.

Ông Châu nhậm chức bí thư Tỉnh ủy Hải Phòng vào tháng 4/2026. Trước đó, ông có nhiều năm công tác trong ngành công an, với chức vụ cuối cùng trong lực lượng vũ trang là tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động (từ tháng 3/2022 đến tháng 8/2024). Nhiệm vụ chính của lực lượng này là bảo vệ an ninh, trật tự.

Vào tháng 9/2024, ông được chỉ định giữ chức phó bí thư, chủ tịch UBND Hải Dương. Khi Hải Dương sáp nhập với Hải Phòng vào tháng 7/2025, ông tiếp tục lãnh đạo địa phương này. Tới khóa mới, ông Châu được bầu làm bí thư Thành ủy Hải Phòng.

Cả Hải Dương và Hải Phòng đều là những nơi ông Châu từng là giám đốc công an tỉnh – gần ba năm ở Hải Dương và khoảng sáu tháng ở Hải Phòng.

Có thể thấy cả ông Châu và ông Văn đều được điều động từ các vị trí cấp cao trong Bộ Công an về lãnh đạo tại những địa phương mà họ từng đứng đầu lực lượng công an.

Hai ông cũng đã có giai đoạn dài công tác cùng nhau, từ 2010-2018, tại Bộ tư Lệnh Cảnh sát cơ động, giữ những vị trí giống nhau như trưởng phòng Tổ chức cán bộ và phó tư lệnh. Thời điểm hai ông rời Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động chỉ cách nhau khoảng 8 tháng. Ông Châu làm giám đốc Công an thành phố Hải Phòng, ông Văn làm giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk.

Ở thời điểm hiện tại, Hải Phòng và Đồng Nai (từ 30/4/2026) đều là thành phố và có quy mô kinh tế lớn, lần lượt đứng thứ 3 và thứ 4 cả nước, sau Hà Nội và TP HCM.

Một trường hợp khác với không ít những điểm tương đồng là ông Đinh Văn Nơi – Phó Bí thư Tỉnh ủy An Giang kiêm Bí thư Đảng ủy Đặc khu Phú Quốc.

Chỉ vài ngày trở lại An Giang, ông đã tổ chức một cuộc họp với Công an tỉnh và Công an Phú Quốc nhằm gửi đi thông điệp cứng rắn.

"Ông nào đặt bút ký cấp sai thì phải chịu trách nhiệm. Giấy tờ đất không ổn định, loại đất không ổn định mà đi cấp phép kinh doanh, cấp điện, nước, phòng cháy chữa cháy là không thể chấp nhận. Tới đây tôi cho rà soát lại hết, ai vi phạm là xử lý liền tại chỗ."

Ông Nơi từng có giai đoạn giữ chức giám đốc Công an tỉnh An Giang, từ tháng 6/2020 đến tháng 8/2022. An Giang khi ông Nơi trở về để đảm đương vai trò lãnh đạo trong Đảng đã khác, với diện tích tăng gấp ba và dân số tăng gấp đôi sau khi sáp nhập với Kiên Giang.

Phú Quốc thì đang nổi lên là một khu vực có nhiều vấn đề về an ninh, trật tự và xây dựng trái phép. Đây cũng là nơi sẽ diễn ra APEC 2027, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương vào cuối năm sau.

Chính những điều này khiến một số ý kiến cho rằng Phú Quốc đang cần một lãnh đạo cứng rắn, kiểu như ông Nơi.

Tương tự ông Văn, ông Nơi từng là cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ, từ tháng 8/2024 tới tháng 7/2026, tức ngay trước khi quay trở lại An Giang.

Các trường hợp khác

Ngày 1/7/2025, Thanh Hóa có giám đốc công an mới là Thiếu tướng Tô Anh Dũng – một người quê ở Hưng Yên và từng là giám đốc Công an tỉnh Hà Nam.

Đây là giai đoạn mà bộ máy lãnh đạo tỉnh này đang ở trong một cơn bão chính trị, khi có nhiều vị bị khởi tố hoặc kỷ luật.

Khoảng hai tháng sau, bộ máy lãnh đạo của tỉnh này có sự thay đổi lớn khi Phó Bí thư, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Minh Tuấn bị cho thôi chức. Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Nguyễn Văn Thi và Giám đốc Sở Công Thương Trần Anh Chung bị khởi tố, bắt tạm giam cùng với tội danh "lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Ông Đỗ Minh Tuấn và Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lại Thế Nguyên sau đó được cho nghỉ hưu trước tuổi.

Lý do nghỉ hưu của ông Tuấn và ông Nguyên không được nêu cụ thể.

Người thay ông Tuấn khi ấy là ông Nguyễn Hoài Anh. Tuy nhiên, ông Anh đã rời vị trí này được hơn một tháng. Phó Bí thư, Chủ tịch UBND hiện tại là Thiếu tướng Tô Anh Dũng. Đây là chức vụ trong ngạch dân sự đầu tiên mà ông Dũng đảm nhiệm. Các chức vụ trước đây của ông đều là trong ngành công an.

Một thiếu tướng công an khác cũng đang làm phó bí thư tại đây là ông Nguyễn Hồng Phong. Ông Phong kế nhiệm ông Nguyên để giữ chức phó bí thư từ ngày 17/9/2025 tới nay. Từ ngày 27/3/2026, ông đảm nhiệm thêm chức chủ tịch HĐND.

Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa là Thượng tướng Lê Đức Thái, người trước đó từng làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và Tư lệnh Bộ đội Biên phòng. Điều này biến Thanh Hóa thành địa phương duy nhất có bí thư từ ngành quân đội và chủ tịch UBND từ ngành công an.

Một số trường hợp khác:

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười trước đây từng giữ chức giám đốc Công an tỉnh Đắk Nông từ tháng 12/2019 tới tháng 7/2021.

Chủ tịch Nghệ An Võ Trọng Hải từng làm giám đốc Công an tỉnh Nghệ An từ tháng 7/2020 tới tháng 4/2021.

Tương tự, ông Phan Huy Ngọc, cựu Giám đốc Công an tỉnh Hà Giang (tháng 4/2020 – tháng 12/2024), hiện là chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang.

Ngoại lệ Trần Đăng Quỳnh

Trong số 11 tướng tá công an đã được chuyển tới nắm giữ các ghế lãnh đạo cấp tỉnh, bao gồm cả đảng và chính quyền, có ba người là phó bí thư mà không phải chủ tịch UBND đó là các ông Vũ Hồng Quang (Cao Bằng), Nguyễn Đức Dũng (Đà Nẵng) và ông Trần Đăng Quỳnh (Ninh Bình).

Ông Quang và ông Đức Dũng cũng có hồ sơ giống như những trường hợp kể trên: từng làm giám đốc công an tại địa phương.

Riêng ông Quỳnh dù mang cấp hàm thiếu tướng nhưng chưa từng giữ chức vụ lãnh đạo nào trong ngành công an. Có rất ít thông tin chính thức về sự nghiệp chính trị của vị tướng này.

Trên trang thông tin của Đại hội 14, phần tóm tắt quá trình công tác của ông trước tháng 9/2024 chỉ ghi vỏn vẹn: "Đại tá, Trợ lý Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an". Không rõ ông Quỳnh bắt đầu đảm nhiệm công việc này từ thời điểm nào, tuy nhiên bộ trưởng công an vào tháng 9/2024 là ông Lương Tam Quang.

Bộ trưởng trước đó là ông Tô Lâm, từ tháng 4/2016 tới tháng 5/2024. Theo đó, có thể thấy thời điểm ông Quỳnh rời đi chỉ cách thời điểm ông Tô Lâm rời đi khoảng bốn tháng.

Sau khi rời chức vụ này, ông Quỳnh trở thành trợ lý của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Tới tháng 1/2026, ông Quỳnh được bầu làm ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng. Hai tháng sau, Bộ Chính trị chỉ định ông Quỳnh giữ chức phó bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình.