Дунёнинг энг йирик дини ўзгармоқда: Ўзбекистон ва қўшниларни нима кутмоқда? - Видео

Видео тагсўзи, Ислом энг йирик динга айланади
Published
Ўқилиш вақти: 3 дақ

Икки минг йилдан бери дунёда энг кўп тарқалган дин насронийлик бўлиб келган. Аммо бу тартиб энди асрлар эмас, атиги ўн йил ичида ўзгариши мумкин.

АҚШдаги Pew Research Center прогнозига кўра, 2035 йилда мусулмонлар сони 2,57 миллиардга етиб, насронийлардан (2,52 миллиард) ошиб кетади. 2070 йилга бориб дунёда 3,6 миллиарддан ортиқ мусулмон яшайди – ҳар 100 кишидан 36 нафари.

Марказнинг 2015 йилги ҳисоботида бу бурилиш 2070 йил атрофида кутилган эди. Янги маълумотлар уни қарийб 35 йил олдинга сурди.

Ушбу ўзгариш Ўзбекистоннинг атрофида ҳам яққол кўринади.

"Гап болаларда"

Масжид ан-Набавий

Бу ўзгариш одамлар оммавий равишда динини алмаштираётгани учун рўй бермайди. Pew'нинг катта демографи Конрад Хаккет сабабни икки сўз билан изоҳлайди: «гап болаларда».

2020–2025 йилларда мусулмон аёллар ўртача 3,1 фарзанд кўрган, насроний аёллар – 2,5. Беш йил ичида мусулмон оналардан 252 миллион, насроний оналардан 208 миллион бола туғилган.

Иккинчи омил – ёш. Мусулмонларнинг ўртача ёши 24, бу бошқалардан қарийб ўн йил кам. Бугунги ёшлар эртага ота-она бўлади.

Натижада, 2070 йилгача дунё аҳолиси 29 фоизга ўсса, мусулмонлар 80 фоизга кўпаяди. Уларнинг аксарияти аллақачон мусулмонлар кўпчилик бўлган мамлакатларда туғилади.

Янги етакчи: Покистон

Ҳозир энг кўп мусулмон Индонезияда яшайди. 2070 йилга бориб у тўртинчи ўринга тушади, биринчи ўринга эса Покистон чиқади. Унинг аҳолиси деярли икки баробарга кўпайиб, дунё мусулмонларининг 13 фоизи шу ерда яшайди.

Жадвал
Сурат тагсўзи, Манба: Pew Research Center, The Future of World Religions, 2026.

Ҳиндистон иккинчи ўринга кўтарилади: мусулмонлар улуши 15,2 фоиздан 19,6 фоизга чиқади. Аммо ҳиндулар аҳолининг тўртдан уч қисмидан кўпини (75,8%) ташкил этишда давом этади. Мусулмонлар ҳиндулардан Ҳиндистонда эмас, бутун Осиё-Тинч океани минтақасида ошиб кетади: 2070 йилда 1,8 миллиардга қарши қарийб 1,4 миллиард.

Жанубда – 100 миллионлик қўшни

Ўзбекистон учун энг муҳим рақам Жанубдан келади. Pew прогнозига кўра, Афғонистон аҳолиси 2020 йилдаги 39 миллиондан 2070 йилда 99,4 миллионга етади ва у мусулмонлар энг кўп яшайдиган ўн давлат қаторидан жой олади.

2020 йилда икки қўшнининг аҳолиси деярли тенг эди: 39 ва 33,6 миллион. 2070 йилда эса Афғонистон Ўзбекистондан қарийб 40 миллион кишига кўп бўлади.

Бу фарқ минтақа кун тартибидаги эски мавзуларга янги оғирлик қўшади: Амударё суви, меҳнат миграцияси, чегара хавфсизлиги, савдо ва транзит йўлаклари. 100 миллионлик давлатнинг эҳтиёжларини ҳисобга олмай туриб, бу масалаларни ҳал қилиб бўлмайди.

Ўзбекистон: 60 миллион сари

Ўзбекистонда 2026 йил, апрел ойидаги маълумотларга кўра, 38,4 миллион киши яшайди. UNICEF ҳисобига кўра, аҳоли 2030 йилда 40 миллиондан, 2050 йилда 52 миллиондан ошади. Pew эса 2070 йил учун 60,6 миллионни кўрсатади, уларнинг 58,7 миллиони мусулмон.

Skip Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз: and continue readingИжтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз:

End of Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз:

Ўзбекистон аллақачон МДҲда Россиядан кейин иккинчи йирик давлат ва мусулмонлари энг кўп мамлакат. Украина ҳукумати мамлакат аҳолиси 32 миллионга тушганини айтганини ҳисобга олсак, бутун собиқ совет маконида ҳам иккинчи ўрин Ўзбекистонга ўтган.

Россия билан нисбат ҳам ўзгаради. 2070 йилда Россия аҳолиси 97,5 миллионга тушади, мусулмонлари эса тахминан 11 миллион бўлади – Ўзбекистондагидан беш баробар кам. Қозоғистон аҳолиси 34 миллионга етиб, мусулмонлар улуши 86 фоизга чиқади.

Бошқа мамлакатларда нима ўзгаради?

Насронийликнинг маркази Жанубга кўчмоқда: 2070 йилда насронийларнинг ярмидан кўпи Саҳройи Кабирдан жанубдаги Африкада яшайди, Конго Демократик Республикаси эса насронийлар сони бўйича АҚШдан ўзади. АҚШда насронийлар улуши 2065 йилга бориб 50 фоиздан пастга тушади, Канадада – 2030 йилдаёқ. Европа аҳолиси 17 фоизга камаяди, Хитой, Корея ва Япониядаги камайиш сабаб буддавийлар сони ҳам қисқаради.