ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ሓንቲ ካብ ተወዳደርቲ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ "መሰለይ ዝተጋህሰ ኰይኑ ይስምዓኒ" ክትብል ሓቢራ።
"ኣእምሮኣዊ ጽልዋ ኣሕዲሩለይ። ክድቅስ እውን ይፅገም ነይረ" ክትብል ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ምስ ካልኦት ጥርዓን ዘቕረባ ብምዃን ንማዕከናት ዜና ገሊፃ። 

ኣብ ቅድሚ ተባዕትዮ ጥርሐን ክዀና ዝተሓተታ ተወዳደርቲ ፅባቐ 

ኣብ ዓለም፡ ካብ 4 ንኣሽቱ ህጻናት እቶም 3 ብቐጻሊ ኣብ ገዛ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ወይ ኣብ ካልእ ቦታታት ብኣለይቲኦም ዓመጽ ዘጠቓልል ኣካላዊ መቕጻዕቲ የጋጥሞም። ህጻናት ኣደብ ዘይገዝእሉ ምኽንያት "ኣጋንንቲ" ስለዝቖጻጸርዎም’ዩ፡ ካብ ቁጽጽር "ድያብሎስ" ንኽወጹ ድማ እንኮ መንገዲ ማህረምቲ ጥራይ’ዩ ኢሎም ዝኣምኑ ገለ ማሕበረሰባት ኣለዉ። እዚ ጽሑፍ፡ ኣካላዊ መቕጻዕቲ ሕጋውን ውጽኢታዊ ድዩ ዝብል ሕቶ ይድህስስ።

ንህጻናት፡ ‘ኣጋንንቲ ዘውጽእ’ መቕጻዕቲ ብኸመይ ይጸልዎም?

ኣብ ክልል ኦሮምያ፡ ዞባ ምብራቕ ቦረና፡ ኣብ ወረዳ ምዕራብ ወላቡ ዝነብር፡ ሸኽ ዓብዱረዛቕ ሓጂ ከድር ምስ ሽዱሽተ ኣባላት ስድራኡ ብሓባር ሃገራዊ ፈተና 12 ክፍሊ ወሲዱ።

18 ቈልዑ ዘለዉዎን ምስ ሽዱሽተ ደቍ ማትሪክ ዝተፈተነን ኣቦ

ቀዳማይ ሚኒስተር ካናዳ ጃስቲን ትሩዶ ምስ በዓልቲ ቤቱ ተፋቲሑ

ንነፍሰጾራት ኣዴታት ምኽሪ ምሃብ ብኸመይ ብተሃዋሲ መገዲ ክንቀርቦ ንኽእል?

ንሓንቲ ነፍሰጾር ክንብሎም ዘይግቡኡ ነገራት 

ኣብ መላእ ኣፍጋኒስታን ዝርከባ ትካላት ጸጕርን መመላኽዕን ብትእዛዝ ጣሊባን ኣብ ዝመጽእ ሰሙናት ክዕጸዋ እየን።

ንደቂኣንስትዮ ዘጕሃየ ውሳነ ምዕጻው ትካላት ስነጽባቐ 

ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ትግራይ - መንበረ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን፡ ኣብ ኣክሱም ቤተ ክርስቲያን ቅድስቲ ማርያም ጽዮን ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት 6 ኤጲስ ቆጶሳት ቀቢኣ ሸይማ። ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ኣብቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ መረጻን ሹመትን “ሓድነትን ማእከላዊ መሪሕነትን እታ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሓደጋ ዘእቱ እዩ” ክብል ብምቅዋም መንግስቲ ፌዴራልን ግዝያዊ ምመሕዳር ክልል ትግራይን ነቲ ከይዲ ደው ከብሉ ምሕታቱ ዝዝከር እዩ።

ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ትግራይ 6 ኤጲስ ቆጶሳት ሸይማ

እቲ ተግባር ኣብ ማላዊ ዝተፈፀመ ብምንባሩ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ኣብ ልዕሊ እቲ ዜጋ ቻይና ንዝቐረቡ ዝተፈላለዩ ክስታት መሰረት ብምግባር ፈሪዱ ኣሎ።

ኣብ ልዕሊ ህጻናት ኣፍሪቃዊት ሃገር ብዝፈፀሞ ኣነዋሪ ተግባር ዝተፈረደ ቻይናዊ

ብኸምዚ ኩነታት ዝተጨውያ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ክንዲ ፍትሒ ክረኽባ ምግባር ‘ዕርቂ ምውራድ’ ብዝብል ባህላዊ መንገዲ መዕለቢ ብምግባር ናብ ሕጊ ከይቀርባ ይግበር።

ምዝራፍ ደቀንስትዮ ብዕርቀ'ዶስ ብሕጊ እንተዝውዳእ ይሓይሽ?

እቲ ኣቓልቦ ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ዓለም ይዅን ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝሰሓበ  ገነጻዊ ሰልፊ፡ ንህዝባዊ ምንቅስቓስ እታ እታ ከተማ ጊሰን ኣደስኪሉ፡ “ጊሰን ዓውደ ግጭት ሳልሰይቲ ሃገር ክትከውን ከነፍቅድ ኣይግባእን’ዩ” ክብሉ ኸኣ ፖለቲከኛታት ከማርሩሉ ተሰሚዖም። ንምዃኑ ፈስቲቫል ኤርትራውያን ኣብ ስደት ከመይ ኢሉ እዩ ማዕቢሉ? እዚ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ተቓውሞታት’ከ መበገሲኡ እንታይ እዩ? እዚ ጽሑፍ ዳህሲስዎ ኣሎ።

ምትፍናን ደገፍትን ተቓወምትን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጊሰን 

መርበብ ማሕበረኮማትን ውድባትን ኤርትራውያን ብሪጣንያውያን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ውሳነ ቤትምኽሪ ሃሮው ፍትሓዊ ከምዘይኮነ ብምግላጽ፡ “ነቲ ብህንጡይነት ትጽቢት ክግበረሉ ዝጸንሐ ፌስቲቫል ኤርትራውያን ብሪጣንያ ንምስራዝ ምውሳኑ ኣዝዩ ከምዝጓሃዮ ይገልጽ” ይብል።

ፌስቲቫል ኤርትራውያን ኣብ ብሪጣንያ ተሰሪዙ፡ ማሕበረኮም ሕጋዊ ስጉምቲ ከምዝወስድ ገሊጹ

ክልተ ኣዝዮም ዝፋቐሩ መጻምዲ ቈልዓ ውልድ ከብሉ እንከልዉ፡ ዘመድ ኣዝማድ፡ ፈተወትን ጐረባብትን ብዕልልታን ደስታን ሓጐሶም ይገልጹ።

መጻምዲ ስለምንታይ ቈልዓ ድሕሪ ምውላድ ከም ቀደሞም ዘይኰኑ?

ሰብመዚ ዛንዚባር፡ ደቂ ተባዕትዮ ጸጉሮም ብዝኾነ ዓይነት ቅዲ ቁኖ ከይስርሑ ዝእግድ መምርሒ ኣብ ግብሪ ከምዝወዓለ ገሊፆም ኣለዉ።

ቑኑናት ደቂተባዕትዮ ክትቐጽዕ ዝወሰነት ኣፍሪቃዊት ሃገር

ኣብዚ ቕነ ሓንቲ ኣብ ከተማ ቦፓል እትነብር ጓል 27 ዓመት መምህር ፡ ፖሊስ ስነ ስርዓት መርዓ ኣብ ዝካየደሎም ቦታታት ክዋፈሩን ነቲ ‘‘ማሕበራዊ እከይ’’ ዝበለቶ ገዝሚ ደው ከብልዎም ዝጽውዕ ድምጺ ተተኣኻኽብ ኣላ፡፡
ጉንጃን ቲዋሪ (ሓቀኛ ሽማ ኣይኮነን) ንቢቢሲ ኣብ ዝሃበቶ ሓበሬታ፡ ቀንዲ መበገሲኣ ብሰንኪ ገዝሚ ዓሰርተታት ሰብኡት ክምርዓውዋ ፍቓደኛታት ዘይምዃኖም ዝፈጠረላ በሰላ እዩ፡፡


‘‘ገዝሚ ስለዘይብለይ ብዓሰርተታት ሰብኡት ንመርዓ ተነጺገ’’

ኣብዚ እዋንዚ ንመላእ ዓለም ኣዘራራቢ ኰይኑ ብዛዕባ ዘሎ ሰብሰርሖ ብልሒ፡ ቻት ጂፒቲ (ChatGPT) እንታይ ንፈልጥ? ስለምንታ’ከ እዩ ክሳብ ክንድኡ ኣካታዒ ዝኸውን ዘሎ? ረብሓኡ ዶ ጉድኣቱ ይዓዝዝ? ቢቢሲ ኣብዚ ዛዕባ'ዚ ብፍላይ ብምትኳር ክፍላይ ተወልደብርሃን ዝተባህለ፡ ‘ቻትጂፒቲ ብትግርኛ’ ፕሮጀት ሒዙ ዝሰርሕ ዘሎ ክኢላ እዚ ዓውዲ ዝዀነ ኤርትራዊ ኣዘራሪቡ'ሎ። 

 ቻት ጂፒቲን ሕብረተሰብናን፡ 'ብትግርኛ ዝሰርሕ ምህዞ'  

ከንቲባ ሓንቲ ንእሽቶ ሜክሳካዊት ከተማ ምስ ሓርገጽ ተመርዕዩ። ንሱ ነታ ኣፋ ብገመድ ዝተኣሰረት ሓርገጽ እናሰዓመ ዘርኢ ምስሊ ተዘርጊሑ። እቲ ልምዲ ንዘመናት ዝጸንሐ ኮይኑ፡ መገዲ ብልጽግና ምዃኑ ይግለጽ።

ሜክሲካዊ ከንቲባ ምስ ሓርገጽ ይምርዖ

ካብ ሓረስቶት ስድራ ዝተወለደ ዮናስ፡ በቲ ዝተመሃረሉን ዝፈትዎን ሞያ ኣብቶም ዝለዓለ ዝና ዘለዎም ትካላት ክሰርሕ'ኳ እንተጀመረ፡ ጉዳይ ጣፍ ዕረፍቲ ስለዝኸልኦ ግን ስርሑ ገዲፉ ካብ ኣውሮጳ ናብ ኢትዮጵያ ተመሊሱ።

ጣፍ፡ ክብሩ ወሲኹ ኣብ ዕዳጋ ዓለም ከቕርብ ወጢኑ ናብ ሃገሩ ዝተመለሰ ኢትዮጵያዊ

ንኣብነት 31 ታሕሳስ ዝተወለደ ህጻን፡ ካብ ዝተጠነሰሉ ወርሒ ተሓሲቡ ወዲ ትሽዓት ወርሒ ክብሃል ይጸንሕ’ሞ ኣብ ወርሒ ጥሪ ሓደ ዓመት ወሲኩ፡ ወዲ ሓደ መዓልቲ ክንሱ ወዲ ዓመትን ትሽዓተ ወርሕን ይብሃል።

ዕድመ ዜጋታታ ብሓደ ወይ ክልተ ዓመት ትንኪ ዘላ ሃገር

ነፋዕ ወድ ዕትማን፡ ኣብ ኤርትራ፡ ካብ እንዳታት ትግረ ዝውለድ፡ ብሚስዮናውያን ኣቢሉ እምነቱ ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና ዝለወጠ መንእሰይ ኰይኑ፡ ንጉስታቭ ሱንድስትሮምን ኤኖ ሊትማንን ንዝተባህሉ ክልተ ዓበይቲ ተመራመርቲ ዝጸለወ፡ ብዛዕባ ህዝቢ መንሳዕ፡ ብፍላይ ከኣ ብዛዕባ ብሂል፡ ቋንቋ ይዅን ባህላዊ ውርሻኦም ዘፋለጠ ክኢላ ምንባሩ፡ ሽወደናዊ ተመራማሪ ጉስታቭ ኣረን ብኣድናቘት ይገልጾ። ጕዕዞ ሂወት ነፋዕ ከመይ ነበረ? መወዳእታኡ ኸ እንታይ ኰነ?

ነፋዕ ወድ ዕትማን፡ ብኣሊፍ ዝጠፍአ ኮኾብ

ስነጥበባዊ ስርሓቱ ጽጕማት ንምሕጋዝ ከምዝጥቀመሉ ዝገልጽ ሓበን፡ ቅብኣ ዕጋበት ከምዝህቦን፡ ኣብ ምስናድ ታሪኽ ኣበርክቶ ምግባሩ ጽቡቕ ስምዒት ከምዝፈጥረሉን ይዛረብ። 

'ስእልታተይ ጽጕማት ንምሕጋዝ የውዕሎ' ስነጥበባዊ ሓበን ሓይላይ

ኤርትራውያን፡ ካብ ሃገሮም ተሰዲዶም ኣብ ዝተፈላለያ ጐረባብቲ ሃገራት ይነብሩን፡ ኣብ ዓበይቲ ዋኒናት ወፊሮም ዕዉት ምዃኑ ዝንገረሉ ስርሓት የካይዱን ከም ዘለዉ፡ ብዝተፈላለየ መገዲ ክግለጽ ጸኒሑ እዩ። ቢቢሲ ናብታ ኤርትራዊ ማሕብረሰብ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ዝመጻ ዘሎ ዩጋንዳ ትዅረት ብምግባር፡ ኣብ ንጥፈታቶም፡ ባህሊ ስርሖምን ምዕባሊኦምን፡ ምስቲ ሕብረተሰብ ዘለዎም ዝምድናታትን ብዝምልከት፡ ንሓደ ኤርትራዊ ተቐማጢ ዩጋንዳን በዓልዋኒንን ከምኡ’ውን፡ ኣብ ዓውደ-ቱሪዝም ዝነጥፍ፡ ፍሉጥን ጸላዊን ዩጋንዳዊ ኣዘራሪቡ’ሎ። 

‘ኤርትራውያን ዝፈጠርዎ ባህሊ ስራሕ ዝድነቕ እዩ፡ ኣብ መውስቦ ግን ኣይበጻሕናን’ ዩጋንዳዊ ጸላዊ ኣሞስ ወኬሳ

ኣብታ ኣብ ገምገም ባሕሪ ኬንያ እትርከብ ጫካ ሻካሆላ፡ ሓደ ኬንያዊ ፓስተር “ክሳዕ ትሞቱ እንተጼምኩም ኣብ ሰማይ ንእየሱስ ክትረኽብዎ ኢኹም” ዝበሎም ኣስታት 280 ኬንያውያን ከም ዝሞቱ ይፍለጥ። 

ንእየሱስ ክረኽቡ ኢሎም ጠምዮም ዝሞቱ ኬንያውያን

ባሹ በላይነህ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሱ መሬቱ ቤት ትምህርቲ ሰሪሑ ህጻናትን ዓበይቲን ምስ ትምህርቲ የራኽብ ኣሎ።

ኣብ መሬቱ ቤት ትምህርቲ ሰሪሑ ህጻናትን ዓበይቲን ምስ ትምህርቲ ዘራኸበ መምህር

ኣብ ገለ ከባቢታት፡ ሓዘንተኛታት ጸሊም ክዳን ክኽደኑ፡ ርእሶም ክላጽዩን ካብ ዘሐጕሱ ንጥፈታት ክቝጠቡን’ውን ይረአ’ዩ።
እቲ ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ማሕበረሰብ ኮንሶ ግን ካብዚ ዝተፈለየ ባህሊ ኣለዎ፤ ሞት ኣባል ስድራቤት ወይ ፈታዊ ብደርፊን ሳዕስዒትን’ዩ ዝስነ።