ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እቲ ገጣሚ፡ ብቐሊሉ ሓድራዊ ወይ “ክኢላ ዘረባ” ብዝብል ሳጓ እዮም ዝፈልጡዎ። እዚ ቈልዓ ኰይኑ ኣብ የመን ኣብ ዝዓበየሉ ግዜ ዝወጽኣሉ ሳጓ እዩ።

ሓድራዊ፡ እቲ ካብ ልሳን ሶማላውያን ዘይጠፍእ ገጣሚ 

ካብ 18 ክሳብ 25 መስከረም ኣብ ኣውስትራልየ ከተማ ዎሎንጎንግ ኣብ ዝካየድ ቻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም 2022 እትሳተፍ ሃገራዊት ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ተመሪጻ።

ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ቻምፕዮን ዓለም 2022 ዝሳተፉ ተጻወትቲ ኣፍሊጣ 

ማክ፡ ኣብዚ በረራ ኣብ ኣፍሪቃ፡ ኣሜሪካ፡ ኤውሮጳን ኤስያን ከምኡ’ውን ክልቲኦም ውቅያኖሳት በጺሑ።

ብነፋሪት፡ ንብሕቱ ዓለም ዘይሩ ክብረወሰን ዝሰበረ ወዲ 17 ዓመት 

ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ውግእ [ድሮን] ኣብ ዝተፈላለዩ ጐንጽታት ዓለም ኣድማዕነተን ምስ ተራእየ፡ ቍጽሪ ዕጡቕ ሰራዊተን ንምቅናስ ድሮናት ዝዕድጋ ሃገራት ኣፍሪቃ ይበዝሓ ኣለዋ።

ሃገራት ኣፍሪቃ ስለ ምንታይ'የን ድሮናት ቱርኪ ዝዕድጋ ዘለዋ?

ወሃቢ ቃል ፖሊስ ፍረድ ኤናንጋ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ "እቲ ኣብ ህይወታ ዘሕጉስ ኮይኑ ክሓልፍ ዝግበኦ ዝነበረ መዓልቲ ብኸምዚ ከቢድ ኩነታት ሓሊፉ’ሎ" ኢሉ።

ኣብ መዓልቲ መርዓኣ ንመርዓት ዝኣሰሩ ኣባላት ፖሊስ ተኸሲሶም 

ኣብ ኬንያ ንፕረዚደንትነት ተወዳዲሩ ዝተሰዓረ ራይላ ኣሞሎ ኦዲንጋ፡ ነቲ ውጽኢት ብምንጻግ፡ ነቲ ዊልያም ሩቶ ተዓዊትሉ ዝተብሃለ መረጻ ብሕጊ ንምብዳህ፡ ናብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ሰነዳት ኣደጊፉ ትማሊ ኣቤቱታ ኣቕሪቡ ኣሎ።
ነቲ ራያላ ኣሞሎ ኣዲንጋ ኣቕሪብዎ ዘሎ ሰለስተ ሕጋዊ ነጥብታት ዳህሲስናዮ ኣለና።



መረጻ ኬንያ፡ ራይላ ኦዲንጋ ኣቕሪብዎ ዘሎ ሕጋዊ ኣቤቱታ እንታይ’ዩ?

ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ጸለምቲ ድኻታት ካብ ዝነብሩሉ ከተማ ዝነቐለ ቅዲ ሙዚቃ ኣማፕያኖ ኣብ ዙርያ ዓለም ተፈላጥነት ረኺቡ ኣሎ። 

ኣማፕያኖ፡ ካብ ጐደናታት ደቡብ ኣፍሪቃ ናብ መላእ ዓለም ዝተዘርግሐ ቅዲ ሙዚቃ

እቲ ሓዲሽ ንጉስ ሚሱዙላ፡  ንህልዋንን ምውታንን ንጉስ ህዝበ ዙሉ ኾይኑ ከምእተሸመ ቅድሚ ምብሳሩ፡ ናይ ኣበዋቱ ፍቓድን ምርቓን ንክረክብ ናብ ቅዱስ ደንበ (መሕደር ኩማ ከብቲ ዙሉ) ኣትዩ። 

ብቤተሰባዊ ምስሕሓብ ዝተዓጀበ ሲመተ ንግስና ደቡብ ኣፍሪቃ

ኣንበጣ ክቡር መግቢ ከምዝኾነ ትፈልጡ’ዶ?

ከም ክዳውንቲ፣ ጫማን ምግብን ዝኣመሰሉ ኣብ ዩኬ ብበዝሒ ዘይፈርዩ ምህርቲታት ኣብቲ መደብ ዝተጠቓለሉ ኮይኖም፡ 65 ሃገራት ተጠቀምቲ እቲ ዕድል ክኾና እየን፡፡

ብሪጣንያ ካብ ኣፍሪቃ ናይ እተእትዎም ኣቑሑት ቀረጽ ክትቅንስ እያ 

እንተኸነ ግን ምክትል ኣቦመንበር ዝርከቦም ኣርባዕተ ኣባላት ናይቲ ኮሚሽን፡ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ "ዋንነት ውጽኢት ምርጫ ክንወስድ ኣይክኣልናን" ብምባል ዘለዎም ተቓውሞ ኣፍሊጦም ኣለዉ።

ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኬንያ ብዓወት ዊልያም ሩቶ ከምዝተወድአ ኮሚሽን ምርጫ ኣፍሊጡ



ሓላፊ ኮሚሽን መረፃ ኬንያ ምእዋጅ ውፅኢት ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሉስ ዝተኻየደ መረፃ ኣዝዩ ከምዝደንጎየ ዝተኣመነ ኮይኑ፡ ደገፍቲ ክልቲኦም ቀንዲ ሕጹያት ንዘቕረብዎ ጥርዓናት ስዒቡ፡ መስርሕ ምርግጋጽ ውጽኢት ብተደጋጋሚ ተቛሪጹ ነይሩ።

ትጽቢት ውጽኢት መረጻ ኬንያ ይቕጽል

ኣቦ መንበር ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረንስ [ኦፌኮ] ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና፡ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ፡ መራሕቲ ኢትዮጵያ ካብ መረጻ ኬንያ ተመኵሮ ክወስዱ ይግባእ፤ እዚ ተመኵሮ ኬንያ፡ ፖለቲካዊ ድልየት እንተሃልዩ ኣብ ኣፍሪቃ’ውን ናጻን ፍትሓውን ምርጫ ምክያድ ከም ዝከኣል ተስፋ ዝህብ'ዩ፡ ኢሉ።

'ተመኵሮ ኬንያ፡ ኣብ ኣፍሪቃ ናጻን ፍትሓውን መረጻ ክካየድ ከም ዝኽእል ተስፋ ዝህብ'ዩ' - ፕሮ. መረራ 

ኣብቲ ብሮቡዕ ኣብታ ሃገር ብዘሎ ናህሪ ዋጋታት፣ ብልሽውናን ጭካነ ፖሊስንብምቅዋም ኣብ ርእሰ ከታማ እታ ሃገር ፍሪታውን ዝጀመረ ተቓውሞ፡ ኣብ ሞንጐ ፖሊስን ሰልፈኛታትን ጐንጺ ኣምሪሑ’ዩ።

ኣብ ሴራልዮን ድሕሪ ዝተላዕለ ህዝባዊ ተቓውሞ ሰባት ይእሰሩ ኣለዉ

ብኣፍሪቃውያን ጋዜጠኛታት ተጻሒፎም ኣብ ቢቢሲ ካብ ዝቐርቡ ተኸታተልቲ ጽሑፋት፡ ጋናዊት ኤልሳቤጥ፡ ኣፍሪቃውያን መራሕቲ ድሕሪ ሞቶም ኣስከሬኖም ዝዓርፈሉ ቦታ ዝምልከት ብዛዕባ ዘጋጥሙ ምስሕሓባት ዝጸሓፈቶ እዩ፡፡

ኣፍሪቃውያን መራሕቲ፡ ንምንታይ'ዩ ብሰላም ዘይቅበሩ?

ፍሉይ ልኡኽ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣምባሳደር ማይክ ሃመር፡ ምስ ቢቢሲ ኒውስ ሃወር ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕተት፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተሓታትነት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ከረጋግጽ ከሓቲቱ። 
በቲ ኣምባሳደር ዝምራሕ ጉጅለ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካየዶ ዑደት፡ ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን እታ ሃገር፡ ወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃን መራሕቲ ህወሓትን ከምዝተራኸበ ሓቢሩ።

ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ: መንግስቲ ኢትዮጵያ 'ተሓታትነት ገበናት' ከረጋገጽ ሓቲቱ

ጸሓፊ ክፍሊ ጕዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን፡ ኣፍሪቃ እንታይ ምርጫታት ክትገብር ከምዘለዋ ኣሜሪካ "ኣይትእዝዝን" ካልኦት ሃገራት እውን "ክእዝዛ ኣይግባእን" ኢሉ።

'ኣሜሪካን ካልኦትን ንኣፍሪቃ ክእዝዛ ኣይግባእን' - ብሊንከን

ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ፡ ኣብቲ ሃገሩ ምስ ዩክረይን ተካይዶ ዘላ ኲናት ድጋፍ ንምርካብ ናብ ኣርባዕተ ሃገራት ኣፍሪቃ ምብጻሕ ምክያዱ ዝዝከር እዩ፡፡

ብሊንከን፡ ጽልዋ ሩስያ ኣብ ኣፍሪቃ ንምዕጋት ዝዓለመ ዑደት ጀሚሩ

ኣብ ኣፍሪቃ ብህይወት ናይ ምንባር ዕድል ብ10 ዓመት ወሲኹ

ብሰንኪ እቲ ኣብ ልዕሊ ዩክሬይን ዝፈጸመቶ ወራር ምስ ሃገራት ምዕራብ ዝተጓነጸት ሩስያ፡ ምስ ካልኦት ሃገራት ዓለም ዘለዋ ርክብ ከተጠናኽር ጻዕሪ ትገብር ኣላ። ካብ መወዳእታ እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ሚኒስትሪ ጉዳይ ወጻኢ እታ ሃገር ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ምብጻሕ ክገብር ቀንዩ ኣሎ። ሰርገይ ላቭሮቭ፡ ናብ ዴሞክራሲያዊት ሪፐብሊክ ኮንጎ፣ ግብጺ፣ ኡጋንዳን ኢትዮጵያን ብምኻድ ምስ ላዕለዎት ሰብ መዚ እተን ሃገራት ተራኺቡ። ሩስያ ካብ ኣፍሪቃ እንታይ ትደሊ?

ሩስያ፡ ካብ ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን እንታይ ትደሊ?

ኣብዚ ዓመት ኣብ ዝተኻየደ ዋንጫ ኣፍሪቃ ሳዲዮ ማነ ብፍጹም ቅላዕ ብዘቑጸራ ሸቶ ሃገራዊት ጋንታኡ ንግብጺ ስዒራ ንፈለማ ግዜኣ ዋንጫ ኣፍሪቃ ክትዓትር በቒዓ እያ።

ሳዲዮ ማነ፡ ኮዀብ ተጻዋታይ ኣፍሪቃ 2022 ኰይኑ ተሸሊሙ

ባንክ ዓለም ብ2020 ዘውጽኦ ጸብጻብ እንተወሲድና፡ መንግስቲ 30.36 ቢሊዮን ዶላር ዕዳ ከም ዘለዎ የመልክት። ድሕሪ ክልተ ዓመታት ድማ፡ ኢትዮጵያ ካብ ውሽጢ ዓድን ወጻእን ዝወሰደቶ ልቓሕ 56.6 ቢሊዮን ዶላር ከም ዝበጽሐ ሚኒስተር ፋይናንስ ገሊጹ። እታ ሃገር ዘለዋ ዕዳ፡ ማዕረ ፍርቂ ዕብየት ሓፈሻዊ ምህርቲ ውሽጢ ዓዲ [ጂዲፒ] እታ ሃገር ስለ ዝዀነ፡ ኣለቃሕቲ ኣብ ዛዕባ ዕዳ እታ ሃገር ክዝትዩ ጀሚሮም ኣለው።

ኢትዮጵያ ዘለዋ ዕዳ ወጻኢ ክንደይ'ዩ? መን'ከ ይኸፍሎ?

ኣብ ጋና ብሰንኪ ቫይረስ ማርበርግ ክልተ ሰባት ከምዝሞቱን እቲ ቫይረስ ከምዘለዎም ዝተጠርጠሩ 98 ሰባት ከምዝተወሸቡን ድሕሪ ምግላጹ፡ ረስኒ፡ ቃንዛ ጭዋዳታት፡ ውጽኣት፡ ተምላስን መብዛሕትኡ ግዜ ኸኣ ብሰንኪ ክቱር ምፍሳስ ደም ሞት ዘስዕብ ብርቱዕ ተመሓላላፊ ሕማም ከይላባዕ የስግእ ኣሎ።

ቫይረስ ማርበርግ እንታይ እዩ? ብኸመይከ ንከላኸሎ?

ማዕበል ሙቐት፡ ክንዮ’ቲ ኣብ ልዕሊ ህይወትና ዝፈጥሮ ዘይምችኡነት፡ ንእንስሳታትን ኣትክልትን ብሓፈሻኡ ንኣከባቢናን’ውን ብርቱዕ ዕንወት ከስዕበሉ ይኽእል’ዩ። ተመራመርቲ፡ ካብዚ ከምዚ ዓይነት ስክፍታት ከገላግለና ዝኽእል ምኽርታት ሂቦም ኣለው።