ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ ቫቲካን ኣብዚ ሰዓት እዚ ካብ መላእ ዓለም ዝተዋጽኡ ልዕሊ 250 ዝኾኑ ካርዲናላት ተኣኪቦም ኣለዉ፡ እንተኾነ እቶም ክመርጹን ከጅምረጹን ዘለዎም ዕድመኢዞም ትሕቲ 80 ክኸውን ኣለዎ።
በዚ መሰረት ከኣ 133 ካርዲናላት'ዩም ክመርጹ።


'ኮንክላቭ'፡ እቲ ኣዝዩ ምስጢራዊ ዝዀነ መረጻ

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ከም ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ኰይኑ ዘርኢ ብሰብ-ሰርሖ ብልሒ ዝተዳለወ ስእሊ ምዝርግሑ ቁጥዐ ኣስዒቡ።

ንኣመንትን መራሕትን ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዘቘጥዐ ስእሊ ዶናልድ ትራምፕ

ካብ 2013 ኣትሒዞም መራሒ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዓለም ኰይኖም ከገልግሉ ዝጸንሑ ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ፍራንሲስ ኣብ መበል 88 ዓመት ዕድመኦም ድሕሪ ምዕራፎም፡ ሓድሽ መራሒ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ካብ ኣፍሪቃ ክስየም ተኽእሎ ከም ዘሎ ግምታት የመልክቱ።

ኣፍሪቃውያን ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ነይሮም ይፈልጡ ድዮም? ኣፍሪቃዊ ክምረጽ ተኽእሎ ኣሎ ድዩ?

ገና ናብ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ካብ ዝመጹ ኣትሒዞም ንነገራት ብዝተፈለየ ከምዘፈጽሙ ክዛረቡ ይስምዑ ነይሮም።
ንኣብነት ንሲመተ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ክቕበሉ ከለዉ ኣብ ክንዲ ኣብ ዝፋን ኮፍ ዝብሉ ደው ኢሎም'ዮም ተቐቢሎም። እዚ ልሙድ ኣይነበረን።
ፍራንሲስ ኣብ 13 ሕዳር 2013 ኣብ ሰገነት ቅዱስ ጴጥሮስ ቫቲካን ንፈለማ ተቐልቂሎም።

ኣቡነ ፍራንሲስ፡ ካብ 'ሓለዋ' ለይታዊ ትልሂት ክሳብ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት - ዘገርም ዛንታ ህይወት 

... ሽዑ ጳጳስ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኣቡነ ፍራንሲስ ሕንቕንቕ እናበሉ፡ "መንፈስ ሕውነት ረሲዕና ከይንኸውን እፈርሕ ኣለኹ። በዞም ኣብ ባሕሪ ሓደጋ ዘጋጠሞም ኣሕዋትና ከነስተንትን፤ ኣብ ሓደሕድና ፍቕርን ሕውነትን ምድንጋጽን ሓልዮትን ከህልወና ይግባእ" ዝብልዎ ዘረባ ወትሩ ይዝከር። 

ብህልቂት ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝነብዑ ጳጳስ ኣቡነ ፍራንሲስ

ካብ 2013 ኣትሒዞም መራሒ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዓለም ኮይኖም ከገልግሉ ዝጸንሑ ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ፍራንሲስ ብሰኑይ 21 ሚያዝያ ኣብ መበል 88 ዓመት ዕድመኦም ኣብቲ ኣብ ቫቲካን ዝከርብ 'ካዛ ሳንታ ማርታ' ተባሂሉ ዝጽዋዕ መንበሪ ገዝኦም ዓሪፎም።

ስርዓተ ቀብሪ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ኣቡነ ፍራንሲስ

ካብ 2013 ኣትሒዞም መራሒ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዓለም ኮይኖም ከገልግሉ ዝጸንሑ ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ፍራንሲስ ብሰኑይ 21 ሚያዝያ ኣብ መበል 88 ዓመት ዕድመኦም ኣብቲ ኣብ ቫቲካን ዝከርብ 'ካዛ ሳንታ ማርታ' ተባሂሉ ዝጽዋዕ መንበሪ ገዝኦም ከምዝዓረፉ ይፍለጥ።

ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ፍራንሲስ፡ ስእልታት ስነስርዓት ሓዘንን ትእምርትታቱን

ኣብዚ ቀረባ እዋን ካብ ቫቲካን ዝተዘርግሐ ኣሃዛት ከምዘመልክቶ ኣብ 2022፡ ዳርጋ 20 ሚእታዊት ካቶሊካውያን ዓለምና ኣብታ ኣህጉር ይነብሩ ነይሮም። እዚ ድማ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመት ብ0,32 ሚኢታዊት ዕብየት ከምዘርኣየን ካብ ዝኾነ ዞባ ዝለዓለ ዕቤት ከምዝዀነን ይግለጽ።


ቫቲካን፡ ቀጻሊ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ኣፍሪቃዊ ዶ ይዀኑ፣ ማዕረ ክንደይከ የገድስ?

ቫቲካን ዘውጽኦ ስእልታት ከምዘመልክቶ፡ ሬሳ ናይቶም መንፈሳዊ መራሒ ሰዓብቲ ካቶሊካዊት ቤተክረስትያን ዝኾኑ ፍራንሲስ ኣብ መንበሪኦም ኣብ ዝርከብ ቤት-ጸሎት (ቻፕል) ኣብ ክፉት ሳንዱቕ ኣትዩ፡ ብሓለዋ ስዊስን ካርዲናላትን ተኸቢቡ ይርአ።

ሳንዱቕ-ሬሳ  ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ፍራንሲስ ተኸፊቱ

ኣብ እዋን ጉባኤ፡ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ መዓልቲ ክልተ ግዜ ኣብ ጥቕሚ ዝወዓሉ ወረቓቕቲ ድምጺ ይቃጸሉን ካብ ቫቲካን ወጻኢ ዘለዉ ሰባት ድማ ካብኡ ዝወጽእ ትኪ ካብ ዓይኒ-ምድሪ ቤተጸሎት ሲስቲን ክወጽእ ክርእዩ ይኽእሉ።
ኣብቶም ወረቓቕቲ ጸሊም ወይ ጻዕዳ ቀለም ይግበር። ጸሊም ትኪ ውጽኢት ዘይብሉ ድምጺ ክኸውን ከሎ፡ ጻዕዳ ትኪ ድማ ሓድሽ ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ከም ዝተመርጹ የመልክት።


ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ክዀኑ ዝኽእሉ ኣየኖት እዮም፡ ብኸመይከ ይመርጹ?

ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ሮም ኣቡነ ፍራንሲስ፡ ኣብ መበል 88 ዓመት ዕድመኦም ሰኑይ 21 ምያዝያ ኣብ መንበሪ ቤቶም ካዛ ሳንታ ማርታ - ቫቲካን ከምዝዓረፉ ተፈሊጡ።

ሮማ፡ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ኣቡነ ፍራንሲስ ዓሪፎም

ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ክርስትያናት ሎሚ በዓል ፋሲካ የብዕሉ ኣለዉ። ኵሎም ክርስትያን ኦርቶዶክሳውያንን ምዕራባውያንን ኣብያተ ክርስቲያናት፡ ሎሚ ዓመት ኣብ ሓደ መዓልቲ ነቲ በዓል የኽብርዎ ኣለዉ።


ኣከባብራ በዓል ትንሳኤ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ብስእሊ - ካብ ግሪኽ ክሳብ ዒራቕ 

የሱስ ክርስቶስ ብ29 ታሕሳስ ኣብ ቤተሊሄም ከም ዝተወለደ ይእመን። ኣብ ናዝሬት ዓብዩ፡ ናብ ኵሉ እናዘረ ድማ ጽቡቐ ተግባራት ንደቂ ሰባት ምሂሩን ረዲኡን። እዚ ድማ ፍቐሪ፡ ምትሕልላይን ኣክንዲ ካልኦት ምሕላፍን ክምህር ክብጆ ስለዝነበሮ፡ ን40 መዓልታት ጸይሙ፤ ኣብ ዕለተ ዓርቢ ተሰቒሉ፤ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ድማ ተንሲኡ። እታ በጃ ዝዀነላ መዓልቲ ስቕለት ተባሂላ፤ ድሕሪኡ ዘላ ሰንበት ድማ በዓለ-ትንሳኤ እያ።  ንየሱስ ዳርጋ ኣብ ዓለም ዝርከብ ኵሉ ህዝቢ ይፈልጦ እዩ፣ ብስም ጥራይ ዘይኮነስ - ብመልክዕ’ውን። ብሓቂ ግን የሱስ ከምቲ ኣብቶም ስእልታቱ እንርእዮ ድዩ ዝመስል ነይሩ?

መልክዕ የሱስ ብሓቂ እንታይ ይመስል?

ሓደ ንኣፍሪቃውያን ከሐብን ዝግብኦ ዛንታ እንተሎ ሓተታ ዘርአ-ያዕቆብ ከይኰነ ኣይተርፍን።

እቲ ሓተታ ብትሕዝትኡ ዓሚቝ፡ ብፍልስፍንኡ መስተንክር፡ ብመጐታዊ ትንተናኡ ድማ ቅድሚ ግዜኡ ዝተጻሕፈ ጽሑፍ ብምዃኑ፡ ንዓበይቲ ጸሓፍትን ፍላስፋታትን ዘዛረበ ሓተታ’ዩ ክበሃል ይከኣል። 
ይዅን’ምበር፡ ብገለ-ገለ ፈረንጂ ተመራመርቲ ህዝቢ ሓበሻ ከምኡ ዘኣመሰለ ዓቕሚ ኰነ ኣፍልጦ ሃልዩዎም ነቲ ሓተታ’ዚ ከቕርቡ ኣይክእሉን ካብ ዝብል መጐተ፡ ቅቡልነት’ቲ ሓተታ ኣብ ሕቶ ምልክት ኣትዩ ጸኒሑ። 


ዘገርም ሓተታ ዘርአ-ያዕቆብ ብኸመይ ንፈረንጂ ተዋሂቡ ጸኒሑ?

እቶም ብዛዕባ ህይወትን ሞትን የሱስ ዝጸሓፉ ኣርባዕተ ሃዋርያት፡ ማለት ማቴዎስ፡ ማርቆስ፡ ሉቃስን ዮሃንስን፡ ነቲ ኣብቲ ግዜ እቲ ዝፍጸም ዝነበረ ኵሉ ብዝርዝር ሰኒዶምዎ እዮም። ሕክምናዊ መጽናዕቲታት'ውን ብዛዕባ'ዚ ተመራሚሩ እዩ፤

የሱስ፡ ስቕለቱን ሞቱን ብስነፍልጠት ከመይ ይርአ?

ኣደ'ቲ ፓስተር ወይዘሮ  ሱሊቫን ቶንያ ሞርተን ሪንከር ብወገና፡ በቲ ዜና ልባ ከምዝተሰብረ ኣብ ናይ ፌስቡክ ገጻ ብምግላጽ  "ኣባል ኮንግረስናን ኤምባሲ ኣሜሪካን ንምርካቡ ጻዕርታት የካይዱ  ኣለዉ" ኢላ።

ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣመሪካዊ ፓስተር ኣብ እዋን ኣገልግሎት ቤተክርስትያን ተጨውዩ

ፈርዲናንድ ማርቲኒ ኣብ ልዕሊ ምእመናን ከኒሻ ዘቕረቦ ጠለብ፡ ሰላም ካብ ዝብክሉ ስርሓት ክቝጠቡ፡ ከምኡ'ውን መቓልሕ-ስብከቶም ንኽንኪ ጥራይ ዘይኰነስ ካብ ሞራላዊ ብዕልግና ንኽቍጠቡ ነበረ።
ሞራላዊ ብዕልግና እንታይ ማለት'ዩ? እዚ ክሲ'ዚ ምስ ቀሺ ማርቆስ ግርማይ ዝተኣሳሰር ክሲ ነበረ። ብመጀመርታ ቀሺ ማርቆስ ግርማይ መን'ዮም? 

ዘገርም ዛንታ ቀሺ ማርቆስ ግርማይ

ኣብ ቀረባ ግዜ በብእዋኑ ወይ እናኣረሓሓቕና እንገብሮ ጾም ዝህቦ ረብሓ ኣዝዩ እናገነነ ይመጸእ ኣሎ። ክብደት ሰብነት ንምጕዳል ስለ ዝሕግዝን ጥዕናዊ ረብሓታት ስለ ዝህብን ድማ ብዙሓት ሰባት ከዘውትሩዎ ይረኣዩ ኣለዉ።

ሕማም ሽኮር ዘለዎም ሰባት ክጾሙ ይምከር'ዶ?

ፖሊስ ኬንያ ኣብ ቀረባ እዋን ብፕረዚደንት ዊልያም ሩቶ ብርክት ዝበለ ሓገዝ ገንዘብ ንዝተዋህባ ቤተክርስትያን ንምሓዝ ንዝፈተኑ ሰልፈኛታት ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ተኲሱ።

ፕረዚደንት ኬንያ ንኣብያተ ክርስትያን ዝህቦ 'ሞባእ' ስለምንታይ ጐንጺ የልዕል? 

እዚ ወርሒ እዚ ንኦርቶዶክሳውያን ክርስትያንን ኣስላምን ቀንዲ ምጅማር ዓበይ ጾም እዩ። ኣመንቲ ኦርቶዶክሳውያን ኣብዚ ሰሙን እዚ ጾም ክጅምሩ እንከለዉ፡ ኣመንቲ ኣስላም ድማ፡ ብመሰረት እስላማዊ [ዑደት ወርሒ ዝኽተል] ዓውደ ኣዋርሕ ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ክጅምሩ ትጽቢት ይግበር።

ቅንያት ጾም፡ ኣየኖት መግብታት ክንምገብ ኣየኖትከ ከነወግድ ይምከር?

እዞም 88 ዓመት ዝዕድሚኦም ሃይማኖታዊ ኣቦ ዘየቋርጽ ተምላስን "ሃንደበታዊ ምግዳድ ኩነታት ስርዓተ ምስትንፋሱን" ከምዘጋጠሞም ዝተገለጸ ኮይኑ፡ ንኸስተንፍሱ ብዝሕግዞም መሳርሒ ሕክምና'ውን ጋዝ ተዋሂብዎም።

ጳጳስ ፍራንሲስ፡ ድሕሪ ናይ ክልተ ሰሙን ቅንያት ሆስፒታል፡ ኣብ ከመይ ኩነታት ኣለዉ?

ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ዓለም፡ ፈተነ ነብሰ ቅትለት ከም ገበናዊ ተግባር ዘይኮነስ ከም ጸገም ጥዕና ኣእምሮ ዝቑጸር ኮይኑ፡ ኣብ ገለ ሃገራት ድማ  ብገበን ዘሕትትን መቕጻዕቲ ዘኸትልን እዩ።

ነብሰ ቅትለት ገበን ድዩ? ሕጊ ኢትዮጵያኸ እንታይ ይብል?

ንዝሓለፉ 12 ዓመታት ንካቶሊኻዊት ቤተክርስቲያን ሮማ ክመርሑዋ ጸኒሖም። ኣብ ወርሒ መጋቢት 2023 ንሰለስተ መዓልታት ብብሮንካይትስ ሓሚሞም ነይሮም፤ ብዙሕ ግዜ ድማ ናብ ሆስፒታል ኣትዮም'ዮም።

ጥዕና ኣቡነ ፍራንሲስ ኣብ 'ኣስጋኢ' ደረጃ ከም ዝርከብ ቫቲካን ገሊፁ

ኣብ ከረን፡ ኢዮሩሳሌም፡ ሮማ፡ ፓሪስ. . . ኰይኖም ዝጸሓፉዎ 46 ምርምራዊ ጽሑፋት ኣበርኪቶም ኣለዉ። ነቲ ንኤውሮጳ ማእከል ዝገበረ ርእዮተ-ዓለም ናብ ምድረ-ሓበሻ ንምእታው ዝግበር ዝነበረ ፈተነታት ብርድኢት ደው ኢሎም ዝመጐቱ፡ ክብርታት ሕብረተሰቦም ንኻልኦት ዘፍለጡን ዋጋ ዝኸፈልሉን እዮም። ካብዛ ዓለም ካብ ዝፍለዩ 83 ዓመት ኣቝጺሮም ኣለዉ - ብዙሕ ሰብ ግን ስሞም እኳ ሰሚዑዎ ኣይፈልጥን። 

ሃይማኖት