ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣሜሪካ፡ ኣብ የመን ብኢራን ንዝድገፉ ሑቲ ራብዓይ ዙርያ መጥቃዕቲ ከምዘካየደት ሰበስልጣን ፔንታጎን ብረቡዕ ምሸት ኣረጋጊጾም።

ኣሜሪካ ንዒላማታት ሑቲ ራብዓይ ዙርያ መጥቃዕቲ ጀሚራ

ሰራዊት ኣሜሪካ ሑቲ ካብ ዝቈጻጸሮ ከባቢ የመን ናብ ሓንቲ መርከብ ኲናት ዝተተኮሰ ሚሳይል ከምዘውደቐ ገሊጹ።

ኣሜሪካ ካብ ሑቲ ዝተተኮሰ ሚሳይል ጸረ-መርከብ ኣውዲቓ

ብኢራን ዝድገፍ ጕጅለ፡ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ልዕሊ መራኽብ ንግድ መራኽብ መጥቃዕቲ ንምክያድ ዝጥቀመሉ ዘሎ ኣጽዋር እንታይ እዩ? እቲ ብኣሜሪካ ዝምራሕ መጥቃዕቲ’ኸ ካብ ዕላማኡ ክገትኦ ይኽእል’ዶ?

ቅልውላው ቀይሕ ባሕሪ፡ ወተሃደራዊ ዓቕሚ ሑታውያን ማዕረ ክንደይ እዩ?

እቲ ፕረዚደንት ተወሳኺ ዝርዝራት ከይሃበ፡ “ብውልቂ ኢና ኣቕሪብና፤ ጽቡቕ ምድላዋት ከምዘለና ድማ ርግጸኛታት ኢና” ኢሉ።

ኣሜሪካ 'ብውልቂ' ናብ ኢራን መልእኽቲ ሰዲዳ

ኣሜሪካን ዓባይ ብሪጣንያን ዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕቲ ነቲ ምስ ሑቲ ዘሎ ኩነታት ካብ ምቁራጽ ንላዕሊ ከናውሖ ወይ ከጋድዶ ተኽእሎ ኣሎ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር፡ ሑቲ ኣብ ገማግም ባሕሪ የመን ኣብ ልዕሊ ንግዳውያን መራኽብ ፈላሚ መጥቃዕቲ ኣብ ዝወሰዱሉ እዋን፡ ምስ ሓደ ካብቶም ቀንዲ መራሕቲ ሑቲ ዝኾነ መሓመድ ዓሊ ኣል ኣዋጊዐዮ ነይረ። ሑቲ ሓንጊዶም ከምዝቕጽሉ ፍጹም ርግጸኛ ኮይነ።

ኣብ ልዕሊ ሑቲ ዝተጀመረ ደብዳብ ምስፋሕ ኲናት ቓዛ የመላኽት ዶ?

መትረብ ስወጽ ኣብ መንጐ እስያን ኣውሮጳን ንዝግበር ጕዕዞ ባሕሪ ዘቀላጥፍ ስሉጥ መስመር ስለዝዀነ ነዳድን ጋዝን በዚ መገዲ እዚ እዩ ዝመሓላለፍ። ስለዝዀነ፡ ዝዀነት መርከብ ካብን ናብን ደቡብን ሰሜንን ዝግበር ጕዕዞ በዚ መትረብ ክትሓልፍ ትግደድ።

ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘጋጥም ዘሎ መጥቃዕቲ ኣብ ዓለማዊ ንግዲ እንታይ ጽልዋ ኣለዎ?

ሰፊሕ ክፋል የመን ዝቈጻጸሩ ዘለዉ ዕጡቓት ሑቲ፡ ነተን ናብ እስራኤል ዘቕንዓ ብቀይሕ ባሕሪ ዝሓልፋ መራኽብ ዒላማ ከምዝገብሩ ኣጠንቂቘም ኣለዉ። እዞም ዕጡቓት ንዒላማታት እስራኤል ብኸመይ እዮም ዘጥቅዑ ዘለዉ? ሓፈሻዊ ዕላማኦም ከ እንታይ እዩ? 

ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ስግኣት ፈጢሮም ዘለዉ ሑቲ መን እዮም፡ ዕላማኦም ከ?

ብሰሉስ 9 ጥሪ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ብየመናውያን ዕጡቓት ሑቲ ኣብ ልዕሊ ንግዳዊ መራኽብ ዝተፈጸመ ሰፊሕ መጥቃዕቲ እቲ ዝዓበየ ኮይኑ፡ ክልተ ነገራት ዝእምት'ዩ።

ቀይሕ ባሕሪ፡ ንምዕራባውያን በዳሂ ኰይኑ ዘሎ ተኣፋፊ ጸጥታዊ ኵነታት

ምንቅስቓስ ሑቲ፡ ካብ 19 ሕዳር 2023 ኣትሒዙ፡ ኣብ ልዕሊ እተን ኣብ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕርን ወሽመጥ ዓደንን ዝመሓላለፋ መራኽብ ንግዲ ብውሕዱ 26 መጥቃዕቲ ከምዘካየደ ወተሃደራዊ ማእከላይ እዚ ኣሜሪካ ሓቢሩ። እቶም ሑታውያን፡ ነቲ ስርሒት ከም ግብረ መልሲ ናይቲ ኣብ ቓዛ ብእስራኤል ዝካየድ ዘሎ መጥቃዕቲ ምዃኑን ኣብ ልዕሊ መራኸብ እስራኤል ከምዘነጻጸረን እዮም ዝገልጹ።

ኣሜሪካን ብሪጣንያን ኣብ ልዕሊ ሑቲ ሓድሽ መጥቃዕቲ ከፊተን

ኣመሪካን ብሪጣንያን፡ ዕጡቓት ሑቲ ኣብ ልዕሊ መራኽብ ቀይሕ ባሕሪ ዝፈተንዎ ዝዓበየ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍሻለን፡ ወተሃደራዊ ስጕምቲ ክወስዳ ከምዝኽእላ ኣአንፊተን። ብሰሉስ ምሸት ነፈርቲ ውግእን መራኽብን፡ ካብቲ ብኢራን ዝድገፍ ጉጅለ ዝተተኮሱ 21 ድሮናትን ሚሳይላትን ወቒዐን ኣውዲቐን።

ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣመሪካን ብሪጣንያን ኣንጻር ሑቲ ወተሃደራዊ ስጕምቲ ከምዝወስዳ ኣአንፊተን

ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከተማ ጂዛን ኣብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ኣይዋ ተዳጒኖም ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ሰኣን ግቡእ ሕክምና ንሕማማት ዓባይ ሰዓልን ካልኦት ስነኣእምሮኣዊ ጸገማትን ይቃልዑ ኣለዉ። ኣብ ዝሓለፉ ትሸዓተ ኣዋርሕ ልዕሊ 500 ዝዀኑ ትሕቲ ዕድመ ዝርከቡዎም ሰባት ተዳጒኖም ከምዘለዉ፡ ቢቢሲ ንገለ ካብኣቶም ረኺቡ ነቲ ኵነታት ዳህሲስዎ’ሎ፤



‘ስቓይ ተጋሩ’ ስደተኛታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ጂዛን

እዘን ሃገራት ኣብ ዘውጽኣኦ ሓባራዊ መግለጺ፡ ዕጡቓት ሑቲ ኣብ ልዕሊ መራኽብ ጽዕነት ዝፍጽምዎ መጥቃዕቲ ብቕጽበት ደው ከብሉ መጠንቀቕታ ኣሰንየን መልእኽተን ኣሕሊፈን ኣለዋ። ብኢራን ዝድገፉ ሑቲ፡ ንሓማስ ዘለዎም ደገፍ ንምግላጽን ኣብ ልዕሊ እስራኤል ጸቕጢ ንምፍጣርን ’ዮም ብባብኤል መንደብ ንዝሓልፋ መራኽብ ዘጥቅዑ ዘለዉ።

ቀይሕ ባሕሪ፡ ሑቲ መጥቃዕቲ መራኽብ ደው ከብሉ 12 ሃገራት ኣጠንቂቐን

ብሰንኪ እቲ ሑቲ ኣብ ልዕሊ ፈሳስን ደረቕን ጽዕነት ዘመላልሳ መራኽብ ዝፍጽምዎ መጥቃዕትታት ዝሰግኣ መራኽብ ዝውንና ዓበይቲ ትካላት ዓለም፡ ነገራት ክሳብ ዝረጋጋእ መራኽበን ብቀይሕ ባሕሪ ከይሓልፋ ውሳነ ኣሕሊፈን ምህላወን ይፍለጥ።

ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣሜሪካ ጀላቡ ሑቲ ኣጥሒላ ብሪጣንያ ኣንጻር ሑቲ ክገጥም’የ ትብል

ጀርመናዊ ሃፓግ-ሎይድ ግን ብሓደ ካብቶም ኣብ ዓለምና ኣዝዮም ፍሉጣት ዝኾኑ መስመራት ንግዲ ምሕላፍ ጌና "ኣዝዩ ሓደገኛ" ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ መራኽቡ ብመስመር ‘ኬፕ ኦፍ ጉድ ሆፕ’ ክግዕዛ ከምዝገብር ኣፍሊጡ። እቲ ትካል ብዓቕሚ ኣብ ዓለም ሓሙሻይ ዝዓበየ ናይ መራኽብ ትካል እዩ።

“መስመር ቀይሕ ባሕሪ ሕጂ እውን 'ኣዝዩ ሓደገኛ' እዩ” ሃፓግ-ሎይድ

ዕጡቓት ሑቲ፡ ካብቶም ኣብ የመን ዝርከቡ፡ ‘ዛይዲን’ ዝበሃሉ ውሑዳን ተኸተልቲ ሺዓ ኣስላም እዮም።

እቲ ጕጅለ፡ ነቲ ኣብ እዋን ፕረዚደንት ነበር ዓሊ ዓብደላ ሳልሕ ‘ዘስፋሕፍሐ ብልሽውና ንምምካት’ ብዝብል ኣብ 1990ታት ዝተመስረተ እዩ።

ስም እቲ ምንቅስቓስ፡ ካብ መስራቲኡ ሑሴን ኣል ሑቲ ዝተወስደ ኰይኑ፤ እቲ ጕጅለ ንገዛእ ርእሱ ‘ኣንሳር ኣላህ’ ወይ መሻርኽቲ ኣላህ ኢሉ የቐምጥ።

ዕላማ ዕጡቓት ሑቲ እንታይ'ዩ?

ትማሊ ቀዳም ኣብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ሓንቲ ናይ ኬሚካል ፅዕነት መርከብ፡ ካብ ኢራን ብዝተበገሰት ሰብ-ኣልቦ-ነፋሪት ከምዝተሃርመት ሰራዊት ኣመሪካ ገሊጹ።

ኣመሪካ፡ ሓንቲ ናይ ፅዕነት መርከብ ብሰብ-ኣልቦ-ነፋሪት ኢራን ከምዝተሃርመት ኣፍሊጣ

ሰፊሕ ክፋል የመን ዝቈጻጸሩ ዘለዉ ዕጡቓት ሑቲ፡ ነተን ናብ እስራኤል ዘቕንዓ ብቀይሕ ባሕሪ ዝሓልፋ መራኽብ ዒላማ ብምግባር፡ መራኽብ ንግዲ ክጨውዩን ሚሳይላት ክትኩስን ምጽንሖም ይፍለጥ። 

ኣመሪካ ትመርሖ ሓድሽ ወተሃደራዊ ተበግሶ ኣብ ቀይሕ ባሕርን ወሽመጥ ዓደንን

ዕጡቓት ሑቲ የመን ኣብ ልዕሊ መራኽብ መጥቃዕቲ ምፍጻሞም ስዒቡ ብዙሓት ትካላት በቲ መስመር ጽዕነት ምትሕልላፍ ደው ኣቢሎም ኣለዉ።
ኣብ ዓለም ብግዝፈቱ ካልኣይ ዝኾነ ትካል ንግዲ መርከብ ሜርስክ፡ ብሰሉስ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ገሊአን መራኽቡ መስመር ጉዕዘአን ብደቡባዊ ኣፍሪቃ ‘ኬፕ ኦፍ ጉድ ሆፕ’ ክኸውን ከምዝቐየረ ኣፍሊጡ።


ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ብዝፍጸሙ መጥቃዕቲታት ዋጋ ነዳዲ ከይውስኽ ተሰጊኡ

ዓሰርተታት ኣሽሓት ዝሓሸ ህይወት ንምርካብ ዝቃለሱ ኢትዮጵያውያን፡ ብየመን ኣቢሎም ናብ ስዑዲ ዓረብ ክኣትዉ ተስፋ ብምግባር ብጅቡቲ ይሰግሩ። ኣብታ ካብ የመን ብዙሕ ዘይትርሕቕን ከተማ ኦቦክ፡ ኣብ ትሕቲ ሓያል ጸሓይ ላዕልን ታሕትን ክብሉ ዝረኣዩ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ጥራይ እዮም። መብዛሕትኦም ካብ ገጠራት ኢትዮጵያ ዝመጹ ስደተኛታት፡ ጥዑይ ሳእኒ ዘይብሎም፡ ክዳውንቶም ዝበለየን ኣብታ ሰብ ዝመልአት ከተማ ተነጺሎም ዝነብሩን እዮም። ቢቢሲ ናብቲ ቦታ ተጓዒዙ ነቲ ሕሱም መነባብሮኦም ዳህሲሱ’ሎ፤

ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ብልመና ዘጨነቕዋ ከተማ 

ህፃናትን ደቂ ኣንስትዮን ዝርከብዎም 118 ሰባት ዝፀዓነት ነፋሪት ብሶኑይ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝተበገሰት ኮይና እዚ ድማ ኣብ የመን ንዝርከቡ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ኢትዮጵያውያን ተስፋ ዝሃበ ከምዝኾነ ተገሊጹ።

'ምስ ቤተሰበይ ዝራኸበላ መዓልቲ እናፍቕ ነይረ' ኢትዮጵያዊት ኣደ መናቱ

ኣብ ኣኽሱም ተወሊዱ ዝዓበየ ኣቶ ብርሃነ ወልዳይ ንዝሓሸ ህይወት ኢሉ ናብ ኣውሮጳ'ኳ እንተተበገሰ ከምዝሓሰቦ ዘይኮነስ ከም ዝጸንሖ ኮይኑ ናብ የመን ብንኣሽቱ ጀላቡ ተሰዲዱ። ኣብኡ ኵናት ምስተልዓለ ድማ ተመሊሱ ናብ ጅቡቲ ኣትዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ጅቡቲ 15 ቀወምቲ ሰራሕተኛታት ዘንቀሳቕስ ጋራጅ ኣለዎ።

'50 ሚልዮን ዝግመት ንብረት ዓንዩኒ ወዲቐ ኣይተረፍኩን' ንስደት ዝበደሀ ትግራዋይ

ምስ ኢራን ርክብ ዘለዎምን ንርእሶም ‘ዘንጊ ተፃዋርነት’ ኢሎም ዝፅውዑን ሑቲ፡ ንእስራኤል፣ ኣሜሪካን ምዕራባውያንን ብምቅዋም ይሰርሑ።

ኣሜሪካ ካብ ሑቲ ዝተተኮሳ ድሮናት ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ኣውዲቓ

እስራኤል ኣብ ወሽመጥ ቓዛ ተካይዶ ዘላ ደብዳብ ዝተቓወመ ጉጅለ ሑቲ፡ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ሚሳይላት ክትኩስን ድሮናት ክሰድድን ምጽንሑ ይፍለጥ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን'ውን፡ ዕጡቓት ሑቲ ሓንቲ ናይ እስራኤል'ያ ዝበልዋ ናይ ጽዕነት መርካብ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ሒዞም ነይሮም። እንተኾነ ግን እስራኤል እታ መርከብ ናታ ከምዘይኮነትን እስራኤላዊ ኣባል ከምዘይነበራን ኣረጋጊጻ ምንባራ ይዝከር።

ቀይሕ ባሕሪ፡ ሓይሊ ባሕሪ ኣሜሪካ ንግዳዊት መርከብ ንዝጨወዩ ዕጡቓት ሒዙ

እቲ ጉጅለ ኣቐዲሙ፡ እስራኤል ድሕሪ መጥቃዕቲ ሓማስ 7 ጥቅምቲ ኣብ ወሽመጥ ቓዛ ተካይዶ ንዘላ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ብምቅዋም ኣብ ልዕሊ ዝኾነት ክበጽሕዋ ዝኽእሉ ናይ እስራኤል መርከብ ስጉምቲ ክወስድ ምዃኑ ኣጠንቂቑ ነይሩ'ዩ። 