ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ሕያዎት ሰባት ሕጉሳት ድዮም? ሕያዎት ዝነብሩለን ሃገራት ዓለም ኣየኖት እየን፤ ኢትዮጵያን ኤርትራንከ?

ኣብ ቀረባ ግዜ በብእዋኑ ወይ እናኣረሓሓቕና እንገብሮ ጾም ዝህቦ ረብሓ ኣዝዩ እናገነነ ይመጸእ ኣሎ። ክብደት ሰብነት ንምጕዳል ስለ ዝሕግዝን ጥዕናዊ ረብሓታት ስለ ዝህብን ድማ ብዙሓት ሰባት ከዘውትሩዎ ይረኣዩ ኣለዉ።

ሕማም ሽኮር ዘለዎም ሰባት ክጾሙ ይምከር'ዶ?


ምግቢ ዝተመገብናሎም ሸሓነታት ንምፅራይ ንጥቀመሎም። እንተኾነ እዚ ኣብ ክሽነኹም ትጥቀምሉ ስፖንጅ (ሰፍነግ)፡ ብራሕስን ርፍራፍ ምግቢን ዝተመልአ እዩ። እዚ ድማ ባክቴርያታት ንክራብሑ ጥጡሕ ባይታ እዩ። ኣብ ክንዲ ስፖንጅ ብሩሽ ዶ ክንጥቀም ኣለና?


ኣብ ክሽነኹም እትጥቀምሉ ስፖንጅ መዓስ ክትድርብይዎ ኣለኩም?

ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ ትምህርቲ ሕሳብ ከም ዝተረፈ [ከም ዝደገመ] ይዕለለል እዩ፡ እዚ ግን ሓቂ ድዩ?

ኣልበርት ኣንስታይን፡ ኣብ ትምህርቲ 'ሕሳብ ተሪፉ' ዝበሃል ሓቂ ድዩ?

ብርግጽ ተስፋ ምግባር ወይ እወታዊ ኣተሓሳስባ ምሓዝ ረብሓታት ኣለዎ። ይኹን’ምበር መርዛም እወታውነት ንዅሉ ከቢድ ስምዒታት ብምንጻግ ሰባት መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ሓሶት ሓጎስን እወታውነት ክህልዎም ዝድግፍ ኣተሓሳስባ እዩ።

'መርዛም እወታውነት' እንታይ እዩ? ብኸመይ'ከ ይጸልወና?

ስሩዕ ኣካላዊ ምንቅስቓስ፤ ጸቕጢ ከጕድል፡ ስምዒትካ ከማሓይሽ፡ ካብ ቃዝኖት ክከላኸለልካን ካብ ሻቕሎት ከናግፈካን ይኽእል እዩ። 

ጽቡቕ ክስምዓካ ዝገብሩ ሓሙሽተ ምንቅስቓስ ኣካላት

ኣስትሪሎጂ ኣብ ዑደት ከዋኽብትን ምድርን ተበጊሱ ኣብ ህይወት ደቂ ሰባት እንታይ ከጋጥም ይኽእል ዝትምቢ ጥንታዊ ባህሊ'ዩ።

ሳይንስ ግን ነዚ ግምታት እዚ ይነጽጎ።

እንተዀነ ዝተወልድናሉ ወርሒ ኣብ ባህሪና ጽልዋ ዝፈጥር እንተዀይኑ ንምጽራይ ሓያለ ሳይንሳዊ ምርመራት ተኻይዶም'ዮም።

ዝተወለድናሉ ወርሒ ንባህሪና ክጸልዎ 'ዶ ይኽእል?

ብዘመናዊ ቋንቋ፡ እንምስርቶም ዝምድናታት ወይ ምትእስሳራት ቅዲ ኣለዎም። እዚኦም፡ ኣብ መጀመርታ ዝምድናታትን ምስ ባጻሕናን ዝምዕብሉን ዝቕረጹን ኰይኖም፡ ሰባት ንስምዒታዊ ቅርበትን ፍቕርን ብኸመይ ንቕበሎን ንርድኦን ዝውስኑ ይዀኑ።


ኣብ ፍቕራዊ ህይወትኩም፡ ትጭነቑ፣ ትስንብዱ ዶ ወይስ ቅሱናት ኢኹም? 

ከም ዝንባለ ፍጽምና፡ ሕሉፍ ምዝባዕ ኣመጋግባ ወይ ዝተዛብዐ ኣመጋግባ ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ከምኡ’ውን ንገዛእ ርእስና ዘለና ድኹም ኣረኣእያ ተደሚሮም፡ ናብ ኣድላዪ ዘይኰነ ቅዲ ኣመጋግባ ክመርሑና ከምዝኽእሉ መጽናዕትታት የመልክቱ።  

ክብደት ንምንካይ እንኽተሎ ስርዓት ኣመጋግባ  ሓደጋ ኣለዎ ድዩ?

ዘይምጥዓስ ኣገዳሲ ክፋል ደቂ ሰባት እዩ - ንብዙሓት ድማ ከም ማሕበራዊ ልዕለ ሓይሊ ኰይኑ የገልግል።

ገለ ሰባት ስለ ምንታይ'ዩ ጣዕሳ ወይ ሕፍረት ዘይስምዖም?

ኣብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ ዓመታት ኣብ ዝቐረቡ ጸብጻባት ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝተሰርዐት ሃገር ሕጂ'ውን ደረጃ ዓቂባ ኣላ። ብሓፈሻ ግን ኣብ ዝርዝር ብሉጻት 10 ሃገራት ገለ ለውጢታት ተራእዩ'ሎ።

ሕጕሳት ህዝቢ ዘለወን 10 ብሉጻት ሃገራት፡ ኢትዮጵያን ኤርትራን'ከ?

ሊቀ ጳጳስ ብጹእ ኣቡነ ባስልዮስ ብመሰረት ውሳነ ቅዱስ ሲኖዶስን ብ 9 ታሕሳስ 2024 ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ 6ይ ፓትሪያርክ ኰይኖም ከም ዝተመርጹ ዝዝከር ኰይኑ፡ ኣቐዲሞም ዋና ኣመሓዳሪ መንበረ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ ኰይኖም ኣገልጊሎም እዮም።

ኤርትራ፡ ስርዓተ ተቐብኦ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ተፈጺሙ

መስራቲ እዚ ጕጅለ ኢብራሂም ፎል፡ ኣብ መበል 19 ክፍለ ዘመን ማብኪ ካዲዮር ኣብ ዝተባህለ መንደር፡ ንመስራቲ ጕጅለ ሕውነት ሞሪድ ቺኪሕ ኣሕማዱ ባምባ ከም ዝረኸቦ ይኣምኑ።

ኣነባብራ፡ ዘይጾሙን ሰላት ዘይሰግዱን ማሕበረሰብ ኣስላም

ንነብስና ነንቅጸሉ ሽጎማኖ ንብዙሕ ነገር ስለንጥቀመሉ ከም ባክተርያ፡ ቫይረስ፡ ጀርምን ካልኦትን ዝኣመሰሉ ነፍሳትን ይእክብ እዩ። ሽጐማኖ ቅድሚ ምሕጻብና ግን ንክንደይ ግዜ ንጥቀመሉ?

ሽጐማኖኹም ኣብ ከክንደይ ግዜ ትሓጽቡ? እንታይ ሓደጋ'ኸ ኣለዎ?

ኣብ መንጐ ምዕራባውያን ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ ኣካታዒ ኰይኑ ዝጸንሐ ጉዳይ ስደተኛታት፡ ኣብ ካናዳ ግን ብውሕዱ ክሳብ ሕጂ ዝሓሸ ኰይኑ እዩ ጸኒሑ። ሕጂ ግን ብሰንኪ ሕጽረት ኣባይትን ምውሳኽ ክራይ ገዛን፡ ኣብ ዝተወሰኑ ከባቢታት ዝተራእየ ተቓውሞን ጐስጓሳትን እቲ ኣጠማምታ ተቐይሩ ይመስል።

ካናዳ፡ ቅልውላው ስደተኛታት ብኸመይ እዩ መኸተምታ ስልጣን ትሩዶ ኰይኑ?

ስርዓት ደርግ፡ ኣብታ ሃገር ዕዳጋ ርእሰማልን ካልኦት ብዙሓት ብሕታዊ ትካላትን ካብ ዘፍርስ ኣስታት ሓምሳ ዓመታት ኰይኑ ኣሎ። ሕጂ ሓምሸይቲ ዝዓበየት ቍጠባ ኣፍሪቃ ዝዀነት ኢትዮጵያ፡ ቍጠባኣ ክትከፍትን ዝያዳ ርእሰማል ወጻኢ ክትስሕብን ኣብ እትጽዕረሉ ዘላ እዋን፡ ስቶክ ማርኬት ዳግማይ ትጅምር ኣላ።

ኢትዮጵያ፡ ድሕሪ 50 ዓመታት 'ስቶክ ማርኬት' ዳግማይ ምጅማራ ስለምንታይ ኣገዳሲ ኰይኑ?

በብእዋኑ እናዕረፍካ ወይ እናረሓሓቅካ ዝግበር ጾም ጥዕናዊ ረብሓታት ዘለዎ'ኳ እንተዀነ፡ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ግን ምስ ምንካይ ዕብየት ጸጉሪ ምትእስሳር ኣለዎ ይብሉ ኣለዉ።

ብርሒ ጸጕሪ ርእሲን ጾምን እንታይ ምትእስሳር ኣለዎ?

ኣብ ትግራይ ብተዛማዲ ሰላማዊ ሃዋህው ምስ ተፈጠረ፡ ህዝቢ ዝጎደለ ክምልእ፡ ዝወደቐ ከቕንዕ ኣብ ጉያ ይርከብ።ኵሉ ናብራ ቤቱ ክውትፍ ዝገብሮ ፀፋዕፋ ርኡይ እዩ።ሎሚ እውን ምስ ጐረባበቱ ዘራኽቦ ኣፍደገ ኣብ ዝተዓፀወሉ ግዜ፡ ብዝተረኸበ ወዝቢ ንምንባር ዝግበር ሃለኽለኽ መዓልታዊ እናዛየደ ይመፅእ ኣሎ።

በዓል ልደት ኣብ ትግራይ፡ 'ምዕዳግ ዳርጋ ምሉእ ብምሉእ ገዲፍናዮ ኢና'

እዛ ሰበይቲ ኣብ ግንቦት 1908 እያ ዝተወልደት። 

ኣብ ዓለም ብዕድመ ዝዓበየት ሰብ ምዃና ዝእመነላ ጃፓናዊት ዓሪፋ

ብዙሓት ሓካይምን ክኢላታት ቴክኖሎጂን ብስማርት ሞባይልን ሰዓትን ዝተኣከበ መረዳእታ ጥዕና ኣብ ምጥቃም ጥንቃቐ ከምዘድሊ ይገልጹ።

ሓበሬታ ጥዕና ዝእክቡ 'ስማርት' ሞባይላትን ሰዓታትን ስለምንታይ ስክፍታ ይፈጥሩ ኣለዉ?

ኣብ ዓዲ ቀይሕ ተወሊዳ ዝዓበየት ኤልዳና፡ ጓል 9 ዓመት እንከላ እያ ምስ ወላዲታ ናብ ስደት ኣምሪሓ። ኣብታ ብዂናት ትሕመስ ዘላ ሱዳን፡ ኣብ መዓስከር ሸገራይብ ዝጸንሓቶ ዓመታትን ዝሓለፈቶ  ፈታኒ ናብራ ስደት፡ ኣብዚ ዓለማዊ ውድድር ከም ዕላማ ሒዛ ከተቕርቦ ድርኺት ከምዝዀና ትገልጽ።

'ኤርትራ ዘለዉ ዘኽታማትን ኣብ መዓስከራት ዘለዉ ቈልዑን' ዘተኰረት ተወዳዳሪት ሚስ ፕላነት

ኣብ ካናዳ፡ ብርክት ዝበላ ከተማታት ዝውስኽ ዘሎ ብዝሒ ግዳም ሓደር ሰባት የሻቕለን ኣሎ። ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታት ሰሜን ኣመሪካ፡ ፖሊስ እቶም ግዳም ሓደር ዘቝምዎም ግዝያዊ ቴንዳታት ብሓይሊ’ዮም ዘፍርሱ። እቲ “ምጽራይ ጐደናታት” ተባሂሉ ዝጽዋዕ ስጕምቲ ጐነጻውን ነቲ ቅልውላው ኣባይቲ ኣብ ምፍታሕ ውጽኢታዊ ከምዘይኰነን ይንቀፍ።


ብዙሓት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ኣብ ዝነብሩላ ካናዳ፡ ስለምንታይ ግዳም ሓደርነት በዚሑ?

ብሓጺሩ 'ፍቕራዊ መጻምድቲ ንምርካብ' ዝግበር ሓጺር መስርሕ እዩ። ዳርጋ ብሃድን ፍቕራዊ መጻምድቲ ምርካብ ይመስል።
ኣለሻ ፍቕሪ፡ ኣለሻ ሓዳር - ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ደቓይቕ መሳትይቲ ማይ ምርካብ።


ኢትዮጵያ፡ ኣብ ውሽጢ 5 ደቒቕ ዝግበር ሌላ 'ፍጡን ኵሽማን' 

ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ድሕሪ 40 ዓመታት 10.4 ቢልዮን ክበጽሕ ምዃኑ ግምት ሕቡራት ሃገራት የመልክት። ብመሰረት እዚ ትንበያ፡ ህንዲ እትርከበን ሸሞንተ ሃገራት ዓለም፡ ፍርቂ ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ክሕዛ እየን።
ኢትዮጵያ ሓንቲ ካብዘን ሸሞንተ ሃገራት እያ።
