ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ከተማ ሮሊንግ ፎርክ ሚሲሲፒ ዳርጋ ምሉእ ብምሉእ ዓንያ፡ ጎደናታት ብዝተሰባበራ መካይን፡ ፍንጫላትን በቲ ህቦብላ ዝተሰባበረ ብርጭቆን ተሸፊኑ ይርአ።

ኣብ ኣሜሪካ ብዘጋጠመ ከቢድ ህቦብላ ብውሕዱ 26 ሰባት ሞይቶም

ናይ ሎሚ ዓመት ዝናብ ቀውዒ ዝበርትዓሉ ምኽንያት ብሰንኪ ኣብ ዝሓለፈ ተኸታተልቲ ወቕትታት ዝናብ ዘጋጠመ ተፈጥሮኣዊ ለውጢታት እዩ።

ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኢትዮጵያ በረድ ዝሓወሰ ዝናብ በርቲዑ፤ ስለምንታይ?

ድረ ገጽ ሓለዋ ከባቢ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘውጽኦ ታሪኽ ዶክተር ተወልደብርሃን ከም ዝሕብሮ፡ ብ12 ለካቲት 1932 ዓ.ም ኣብ ትግራይ ከባቢ ከተማ ዓድዋ እዩ ተወሊዱ።ቀዳማይ ዲግሪኡ ብስነ ህይወት ካብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ክረክብ እንከሎ ተሸላሚ ሜዳሊያ ወርቂ እዩ ነይሩ።

ተመራማሪ ሓለዋ ከባቢ ዶክተር ተወልደብርሃን ገ/እግዚኣብሄር ዓሪፉ

ቁጽሪ እቶም ብሰንኪ ኣብ ማላዊ ዘጋጠመ ህቦብላ ፍረዲ ዝሞቱ ሰባት ክውስኽ ተኽእሎ ኣሎ።

ህቦብላ ፍሬዲ፡ 'ንሰበይቲ ወደይ ኣብ ጭቃ ይእልሻ ኣለኹ'

ወሃቢ ቃል ፖሊስ ፒተር ካላያ ንቢቢሲ ‘ፎከስ ኦን ኣፍሪቃ’ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ "ሩባታት ኣዕለቕሊቐም ይውሕዙ ኣለዉ፤ ብዝውሕዝ ማይ ዝውሰዱ ሰባት ኣለዉ፤ ዝፈርሱ ህንጻታት‘ውን ኣለዉና" ኢሉ።

ማላዊ፡ ብሰንኪ 'ህቦብላ ፍረዲ' ኣስታት 200 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ንተኸታተልቲ ሓሙሽተ ወቕቲታት፡ ዝናብ ብምጥፍኡ ኣብ 40 ዓመታት ዘይተርኣየ ድርቂ ኣጋጢሙ ኣሎ።
ብሰንኪ’ዚ ልዕሊ 36 ሚልዮን ሰባት ተጸበይቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ኰይኖም ኣለዉ። ካብዚኦም እቶም 24 ሚልዮን ካብ ኢትዮጵያ ምዃኖም ይገልጽ።
እቲ ሕጽረት ዝናብ ኣብ ክልላት ኦሮምያ፡ ደቡብን ሶማልን ኣብ ዓሰርተታት ዓመታት ዘይተራእየ ድርቂ ኣስዒቡ እዩ። ንምዃኑ ኣብ ኣየኖት ከባቢታት ኢትዮጵያ እዩ ድርቂ ኣጋጢሙ ዘሎ? ብመንግስቲ ዝውሰድ ዘሎ ግብረመልሲ ኸ?



ብድርቂ ዝተሃሰዩ ከባቢታት ኢትዮጵያ ኣየኖት እዮም?

ካርቦን ዳይኦክሳይድ ካብ ኣየር ብምምጻይ፡ ኣብ ባሕሪ ንምኽዛን ዘኽእል ሓድሽ ኣገባብ ብተመራመርቲ ድሕሪ ምቕራቡ፡ ክሊማዊ ለውጢ ዓለምና ንምቍጽጻር ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ሓድሽ ተስፋ ፈጢሩ ከም ዘሎ ተፈሊጡ።

ካርቦን ዝመጺ ርኽበት፡ ሓድሽ ተስፋ ንክሊማዊ ለውጢ ምዃኑ ተኣሚኑሉ 

እቲ ዘተ ብምኽንያት ኣብ ድጎማን መሰል ምግፋፍ ዓሳን ዝነበረ ዘይምስምማዕ ንነዊሕ ዓመታት ክሰልጥ ኣይከኣለን ጸኒሑ፡፡
ንሓለዋ ባሕሪ ዝምልከት ንመወዳእታ ግዘ ዝተፈረመ ውዕል፡ እቲ ቅድሚ 40 ዓመት፡ ኣብ 1982 ዝተበጽሐ ውዕሊ ሕጊ ባሕሪ ሕቡራት ሃገራት እዩ፡፡


ሓለዋ ውቅያኖስ፡ ሃገራት ድሕሪ ናይ ዓሰርተ ዓመት ዘተ ኣብ ታሪኻዊ ስምምዕ በጺሐን

ንሓሙሽተ ተኸታተልቲ ወቕቲታት ዝናብ ብሰንኪ ዘይምርካቡ ኣብ ገለ ከባቢታት ኢትዮጵያ፡ ሶማልያን ኬንያን፡ ሚልዮናት ንሕጽረት ምግቢ ከምዝቃልዑ ዓለምለኻዊ ትካላት ከተሓሳስባ ጸኒሐን እየን። ብሰንኪ ክሊማዊ ለውጥን ጐንጽን ተጸበይቲ ረዲኤት ዝዀኑ ኢትዮጵያውያን ንምሕጋዝ፡ ኣስታት ኣርባዕተ ቢልዮን ዶላር ከምዘድልዮ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ እዩ። እንተዀነ እቲ ሓደጋ ኣቐዲሙ እናተፈልጠ፡ ዝምልከቶም ኣካላት እንታይ ክዓዩ ጸኒሖም? ኣብዚ እዋን’ከ እንታይ ይገብሩ ኣለዉ? ግደ ናይተን ንነዊሕ ዓመታት ሰብኣዊ ሓገዝ ኣብ ምቕራብ ክንቀሳቐሳ ዝጸንሓ ዘይመንግስታዊ ትካላት እውን ሕቶ ዘልዕል እዩ፤

ኣብ ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ድርቅን ተራ ትካላት ረዲኤትን

እዚ ሓመድ ኣብዚ እዋን’ዚ ካብ ርሑቕ ዞባ ሰሜን ካሜሩን ይሰግር ከም ዘሎን ኣብ ዝቕጽሉ መዓልታት ናብ ካልኦት ኣርባዕተ ዞባታት ክበጽሕ ከም ዝኽእልን ተፈሊጡ።

ፍርቂ ካሜሩን ብህቦብላ ዶሮና ሳሃራ ኣብ ሓደጋ ኣትዩ

ብ2021 ውድብ መግብን ሕርሻን ሕቡራት ሃገራት (ፋኦ) ዓመታዊ 50 ሚልዮን ዶላር ዝግመት ዝራእቲ በተን ኣዕዋፍ ከም ዝጠፍእን መብዛሕትኡ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ኣፍሪቃ ከም ዝጠፍአን ይገልጽ።

ኣዕዋፍ ኵሌያ፡ "ይሰምዖም ኣለኹ፤ ከጥፍኡና ይመጽኡ ኣለዉ"

ንዓመታት፡ ኣብ ቱርኪ ብዙሓት ሓደስቲ ህንጻታት ብሰንኪ ሰፊሕ ብልሽውናን ፖሊሲታት መንግስትን ውሑስ ከም ዘይኰኑ ክኢላታት የጠንቅቑ ነይሮም።እቶም ፖሊሲታት፡ ንዕብየት ህንጻ ንምትብባዕ - ኣብተን ንምንቅጥቃጥ ምድሪ ዝተቓልዓ ዞባታት ሓዊሱ - ንመምርሒታት ህንጻ ዝጥሓሱ ተዀናተርቲ ምሕረት ይፈቕዱ ነይሮም።

ምንቅጥቃጥ ምድሪ ቱርኪ፡ ምስ ህንጻ ኣባይቲ ብዝተሓሓዝ 113 ትእዛዝ ማእሰርቲ ወጺኡ

ዋሽንግተን፡ ቻይና ሰላዪ ባሎን ሰዲዳ ብዝብል ክሲ ምስ ቤጂንግ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ምትፍናን ተሸሚማ ኣላ።

ኣመሪካ ኣብ ግዝኣታ መንነቱ ዘይተፈልጠ ዝበርር ኣካል ተኲሳ ከምዘውደቐት ኣፍሊጣ

ኣብ ኣፍጋኒስታን ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ብውሑዱ 124 ሰባት ብሰንኪ ቁሪ ከም ዝሞቱ ሰበስልጣን ጣሊባን ገሊጾም።

ቁሪ ብውሑዱ 124 ሰባት ቀቲሉ

ሰባት ኣብ ኩሉ ነገር ርኢቶ ካብ ምሃብ ንድሕሪት ኣይብሉን ትብል ደንሳ፡ “ነቲ ትልመይ ዘጠንክረለይ ርኢቶ ብምውሳድ፡ ነቲ ሞራል ዝትንክፍ ድማ ክሓልፎ ነይሩኒ” ትብል። ጫማ ምፅራግ ምስ ጨመረት ድማ ብዙሓት ዓማዊል ኣፍርያ።

"ካብ ሓጥያትን ገበንን ወፃኢ ኩሉ ዓይነት ስራሕ ንምስራሕ ድልውቲ’የ”

ምክትል ዳይረክተር እቲ ትካል ዶክተር የሹሩን ኣለማየሁ ንቢቢሲ  ከምዝገለጾ ETRSS-2 ተባሂላ እትጽዋዕ ሳልሰይቲ ሳተላይት ልክዕ ከምተን ካልኦት ሳተላይታት ናይ መሬት ምስሊ ትስእል ኮይና ካብ'ተን ካልኦት ዝጸረየ ምስሊ ክትልእኽ ትጽቢት ከምዝግበረላ ገሊጹ።

ኢትዮጵያ ሳልሰይቲ ሳተላይት ንምውንጫፍ ኣብ ምድላው ከምዘላ ኣፍሊጣ

ክፍለ ግዝኣት ኒውዮርክ ኣካላት ናይ ዝሞቱ ሰባት ንድዅዒ ክኸውን ካብ ዘፍቐዳ ክፍለ ግዝኣት ኣሜሪካ ኮይና።

ኒውዮርክ ሬሳ ሰብ ንድዂዒ ክኸውን ፈቒዳ

ሓደ ኣብ ደቡባዊ ሰኔጋል ዝነብር ሰብኣይ፡ ኣብ ዝቕጽሉ ሓሙሽተ ዓመታት ሓሙሽተ ሚልዮን ኣግራብ ናይ ምትካል ዓቢ ዕማም ሒዙ ኣሎ።እዚ ዓብዪ ራእይ ዘለዎ ፕሮጀክት፡ ኣዳማ ዲሜ ኣብ ኤውሮጳ ንገለ ዓመታት ክሰርሕ ድሕሪ ምጽንሑ ኣብ 2020 ናብ ሃገሩ ዞባ ካሳማንስ ምስ ተመልሰ ዝሓሰቦ’ዩ።

ሓሙሽተ ሚሊዮን ተኽሊ ንምትካል ዝሃቀነ ሰኔጋላዊ

ብርሰት ኣግራቡ ብዘሻቕል ናህሪ ይውስኽ ዘሎ ጫካ 

መንግስቲ እቲ ግዝኣት ከምዝበሎ፡ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ተኸሲቱ ዘሎ ብርቱዕ ህቦብላ ክረምቲ፡ ንከተማ ጎፋ፡ ንኒው ዮርክን ከባቢኡን ዞባ ዓውደ ውግእ ኣምሲሉዎ ኣሎ ክብል ገሊጹ።

ሓያል ማዕበል ውርጪ ሰሜን ኣመሪካ ንከተማ ባፋሎ ናብ 'ዓውደ ውግእ' ቀዪሩዋ

እቶም ድሮ ብሰንኪ ግጭት ካብ ገዝኦም ክሃድሙ ተገዲዶም ዝነበሩ ደቡብ ሱዳናውያን ሕጂ ድማ ብሰንኪ ዕልቕልቕ መሊሶም ይሃድሙ ኣለዉ።

ካብ ውሕጅ ናብ ሜዳ ነተጉቲ ዝሃደሙ ደቡብ ሱዳናውያን

ኣብ ማሌዥያ ግዝኣት ሴላንጐር ብዘጋጠመ ምህማም መሬት፡ ብውሑዱ ክልተ ሰባት ሞይቶም፡ ሃለዋት ካልኦት ብዙሓት ድማ ጠፊኡ።

ኣብ ማሌዥያ ብዘጋጠመ ምህማም መሬት ሰባት ሞይቶምን ጠፊኦምን

ብሰንኪ ደቂ ሰባት ዝመጽኡ ለውጢ ክሊማ፡ ለውጢ ኣጠቓቕማ መሬትን ብከላን ነዛ ፕላነት ብቕልጡፍ ይቕይርዋ ስለዘለዉ፡ ዓሌታት እንስሳታት ንኽወሃሃዱን ብህይወት ንኽጸንሑን ይጽገሙ ኣለዉ። እዚ ድማ ናብ ሻድሻይ ጃምላዊ ምጽናት ከምርሕ ከምዝኽእል ክኢላታት ይገልጹ።

ዓለምና ኣብ ድርኩኺት ጃምላዊ ጽንተት ዶ በጺሓ ትኸውን?

ቐጠር ንዋንጫ ዓለም ንኸተዳሉ ካብ ዘቕረበቶ መእመኒ ሓሳባት ሓደ፡ እቲ ውድድር ልቐት ካርቦን ዘይብሉ ክገብሮ’የ ዝብለ’ዩ ነይሩ፤ እንተዀነ ተጣበቕቲ ክሊማዊ ለውጢ እዚ ኣብ ባይታ የለን ብምባል ብሰነድ ኣደጊፎም ኣቕሪቦሞ ኣለዉ፤ እሞ ደኣ ቐጠር ቃላ ኣየኽበረትን ክበሃል ይክኣልዶ?

ምልውዋጥ ፀባይ ኣየር