ቀጥታ, ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ዲፕሎማስያዊ ርክበን ይበትካ፡ ኣብ መንጎአን ወጥሪ ይገድድ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. ቅድሚ 2 ሰዓታትኢትዮጵያ፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ህጹጽ ኣኼባ ክጽውዕ ኣምነስቲ ተማሕጺኑ

   ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዳግማይ ተወሊዑ ዘሎ ግጭት ንምህዳእ ህጹጽ ኣኼባ ክጽውዕ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ጸዊዑ።

   እቲ ትካል ተሓላቒ መሰላት ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ሓድሽ ኲናት ካብ ዝውላዕ ኣትሒዙ ብዙሓት ሰላማውያን ሰባት ግዳይ ሞት ኮይኖም ምህላዎም ብምጥቃስ፡ ኣብ ሲቪላውያን ዝወርድ ሳዕቤናት ከይገድድ ስግኣት ከምዘለዎ የጠንቅቕ።

   "ዝኸፍአ ጃምላዊ ቅትለት ክፍጸምን ቊጽሪ ዝቕተሉ ሲቪላውያን ክውስኽን ክጽበ የብሉን" ክብል እቲ ኣህጉራዊ ሕብረት ንጡፍ ግዳ ክጻወት ሓቲቱ።

   በዚ መሰረት፡ ቤትምኽሪ ሰላምን ጸጥታን ናይቲ ሕብረት ብቕልጡፍ ተኣኪቡ መፍትሒ ከናዲ ተላብዩ።

   ብመንግስቲ ፈደራል ዝድገፉ ሓይሊ ሰላም ተባሂሎም ዝፍለጡ ዕጡቓት ትግራይ ኣንጻር እቶም ብህወሓት ዝምርሑ ሓይልታት ትግራይይ "ጸረ-መጥቃዕቲ" ብምውሳድ ኣብ ዝደፍእሉ ዘለዉ እዋን'ዩ እቲ ተሓላቒ መሰላት ነቲ መግለጺ ዝህብ ዘሎ።

   ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ህወሓት፡ ኣብ ክልል ኣምሓራ ክዋግኡ ንዝጸንሑ ዕጡቓት ፋኖን ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ዝተባህለ ዕጡቕ ጉጅለን ዝርከብዎም ሸውዓተ ተቓውምቲ ጥምረት ብምፍጣር ኣንጻር ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ዝምራሕ ማእከላይ መንግስቲ ኲናት ከምዝኸፈቱ ምፍላጦም ይዝከር።

   ሰሜን ኢትዮጵያ ብፍላይ ክልላት ትግራይን ኣምሓራን፡ ከምኡ'ውን ክልል ዓፋር ካብቲ ዝሓለፈ፡ ህይወት ኣማኢት ኣሽሓት ዝቐዘፈ ኲናት፡ ከይሓወዩ'ዮም ደግሲ ደማዊ ግጭት ኣጋጢምዎም ዘሎ።

2. ቅድሚ 6 ሰዓታት'ብጠበንጃ ዝምለስ ሕቶ ኦሮሞ ፈጺሙ ኣይክህሉን'ዩ' - ኣብይ ኣሕመድ

   ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሓድነቱ ኣጠናኺሩ ሰላም፡ ዕርቅን ሕውነትን ከስፋሕፍሕ ጸዊዑ።

   ኣብይ ኣሕመድ፡ ሎሚ ዓርቢ 22 መስከረም 2019 (ግ) ክጽንበል ዝጀመረ ብዓል ዒሬቻ ኣመልኪቱ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ብፍላይ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ውግእ፡ ዞባዊ ግጭትን ዲፕሎማስያዊ ወጥሪን እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ተቓወምቲ ሓይልታት ናብ ሰላም ተመሊሶም ኣብ ዘተን ልምዓትን ትኹረት ክገብሩ ተማሕጺኑ።

   ንኣፍሪቃ ሞዴል ክትከውን እትኽእል ኢትዮጵያ ክሃንጽ ድሌት ከምዘለዎ ብምግላጽ ድማ፡ ብሰላም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ንዝደልዩ ጉጅለታት "ኣፍደገ ሰላም" ክፉት ምዃኑ ኣስሚሩ።

   ኣብይ ነዚ መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ዘሎ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ጸጥታውን ዲፕሎማስያውን ቅልውላው ኣብ ዝኣተወትሉ እዋን እዩ።

   ብፍላይ ኣብ ትግራይን ሰሜን ኢትዮጵያ ብሓፈሻን ኣብ መንጎ መንግስቲ ፌደራልን ዕጡቓት ተቓወምቲ ሓይልታትን ዳግማይ ውግእ ካብ ዝጅመር ሰሙን ኣቝጺሩ ኣሎ።

   መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኤርትራ፣ ሱዳንን ግብጽን ንተቓወምቲ ሓይልታት ይድግፋ ኣለዋ ክብል ክኸስስ እንከሎ፡ እተን ሃገራት ግና ነቲ ክሲ ነጺገንኦ እየን።

   እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲኣ ከምዝዓጸወትን 10 ኤርትራውያን ዲፕሎማሰኛታት ካብታ ሃገር ክወጹ ከምዝኣዘዘትን ትማሊ ሓሙስ ኣፍሊጣ ነይራ። ኤርትራ ኣብ ዝሃበቶ ግብረመልሲ ድማ ምስ ኢትዮጵያ ዝነበራ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ምሉእ ብምሉእ ከምዝበተኸት ገሊጻ።

   ብዘይካ'ዚ፡ ኢትዮጵያ፡ ሓደ ግብጻዊ ዲፕሎማት ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ካብታ ሃገር ክወጽእ’ውን ኣዚዛ'ላ። ግብጺ ኣብ ካይሮ ዝርከብ ኣማኻሪ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ካብታ ሃገር ክወጽእ ብምእዛዝ ምላሽ ሂባ ኣላ። እዚ ስጉምትታት እዚ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ቅልውላው ኣጋዲድዎ ኣሎ።

3. ቅድሚ 7 ሰዓታትፈረንሳ፡ ብሰንኪ ተቓውሞ ተመሃሮ ኣማኢት ኣብያተ ትምህርቲ ተዓጽየን

   ምስ ምምሕያሽ ኩነታት ኣብያተ-ትምህርቲ ዝተሓሓዝ ተቓውሞታት ተመሃሮ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፡ 40 ርእሰ መምህራን ቆሲሎም ኣለዉ።

   ሚኒስተር ትምህርቲ ኤድዋርድ ጌፍራይ ንማዕከናት ዜና ፈረንሳ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ 40 ርእሰ መምህራን ዝርከብዎም 65 ሰራሕተኛታት ኣብያተ ትምህርቲ ከምዝቖሰሉን፡ ትማሊ ሓሙስ ጥራይ ድማ 1949 ሰባት ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉን ገሊጹ።

   ጠንቂ እቲ ተቓውሞታት፡ ሕጽረት መምህራን፡ ልዕሊ ዓቐን ጽዑቕ ክፍልታትን ዝዓነወ ህንጻታትን ኰይኑ፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን እዩ ኣብ ፓሪስ ተጀሚሩ። ድሕሪኡ ግን ናብ መላእ እታ ሃገር ተዘርጊሑ’ሎ።

   ሎሚ ንግሆ ኣብ ምዕራባዊ ፈረንሳ ከተማ ብሬስት፡ ፖሊስ ኣብ ልዕሊ ገለ ሰልፈኛታት ዘንብዕ ጋዝ ተጠቒሞም።

   ኣብ ከተማ ረንስ ዝነብር ወዲ 16 ዓመት መንእሰይ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እቲ ፖሊስ ዝወስዶ ዘሎ ግብረ መልሲ ንሰልፈኛታት "ዝያዳ ከምዘቖጥዖም" ገሊጹ።

   እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ሚኒስተር ፍትሒ ፈረንሳ ጀራልድ ዳርማኒን ብወገኑ "ካብ ሰልፊ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ናብ ምዝንባዕ ህዝባዊ ስርዓት ተሰጋጊርና" ክብል ነቲ ኵነታት ገሊጽዎ'ሎ።

4. ቅድሚ 9 ሰዓታትዶ/ር ደብረጽዮን፡ ኣብ እዋናዊ ኵነታት እንታይ ኢሉ?

   ኣቦ መንበር ህወሓት ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ትማሊ 1 ጥቅምቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ሓድሽ ውግእ ምጅማሩ ብምሕባር፡ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ናይ ህልውና ምዃኑ ገሊጹ።

   ኣብ ርእሲ እዚ፡ ህዝቢ ትግራይ ፖለቲካዊ ኣፈላላያቱ ንጐድኒ ብምሕዳግ ንህልውናኡ ደው ክብል ተማሕጺኑ።

   ብዛዕባ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ወተሃደራዊ ኵነታት መብርሂ ዝሃበ ደብረጽዮን፡ ሰራዊት ትግራይ ኣብ ዝተፈለለየ ከባቢታት ይዋጋእ ከም ዘሎን እቲ ኲናት ተንቀሳቓሲ ብምዃኑ ሓይልታት ፈደራል ገለ ቦታታት ትግራይ ክሕዙ ከም ዝኽእሉን ኣፍሊጡ።

   ብተመሳሳሊ፡ ድሕሪ መግለጺ ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ኣዛዚ ናይቲ ካብ ህወሓት ዝተፈንጨለ 'ሓይሊ ሰላም ትግራይ' ዝተባህለ ዕጡቕ ጕጅለ ዝዀነ ብርጋደር ጀነራል ገብረእግዚኣብሄር በየነ፡ ኣብ ዩቱብ ቻነል 'ቲቢኤስ ቲቪ' ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ንሱ ዝመርሖ ሓይልን ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ብዙሓት ከባቢታት ትግራይ ተቘጻጺሮም ከም ዘለዉ ሓቢሩ።

   ንሱ ኣብ መግለጺኡ፡ መብዛሕትኡ ከባቢታት ራያ፡ ከምኡ'ውን "ገለ ከባቢታት እንደርታ፡ ሳምረን ተምቤንን ምቍጽጻር ጀሚርና ኣለና፡" ኢሉ።ምሉእ ንባብ

5. ቅድሚ 9 ሰዓታትኣብ 2018 ዝተፈረመ ሓባራዊ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ኤርትራን ኢትዮጵያን

   • ኣብ መንጎኢትዮጵያን ኤርትራን ዝጸንሐ ኩነተ-ኲናት ኣኽቲሙ ኣሎ። ሓድሽ መዋእል ሰላምን ምሕዝነትን ተራሕዩ ኣሎ።
   • ክልቲኦም መንግስታት፡ህያው ረብሓታት ህዝብታቶም ንዘገልግልን ዘሳጒምን፡ ጥቡቕ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህላዊ፡ ጸጥታዊ ምትሕብባር ክሰርሑ እዮም።
   • ኣብ መንጎክልቲአን ሃገራት፡ ናይ መጓዓዝያን ንግድን ተለኮሚኒኬሽንን ርክብ እንደገና ክጅምር፡ ዲፕሎማስያዊ ህላወን ንጥፈታትን ክሕደስ እዩ።
   • ውሳኔ ዶብኤርትራን ኢትዮጵያን ኪትግበር እዩ።
   • ክልቲአን ሃገራትዞባዊ ሰላምን ልምዓትን ምትሕብባርን ንምውሓስ ብሓባር ክሰርሓ እየን። ክልቲኦም መንግስታት፡ ንኹሎም ኣዕሩኽ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከምኡ’ውን ንኹሎም ደለይቲ ሰላም ምስጋናኦም እናኣቕረቡ፡ ኣብዚ ታሪኻዊ ህሞት ምሕዝነቶምን ደገፎምን ከሐይሉ ይጽውዑ።

6. 2 ጥቅምቲ 2026መንግስታዊ ተሌቪዥን ኢትዮጵያ፡ "ግብጺ፡ ብድሕሪ እቲ ህውከት ኢድ ኣለዋ’’ ክትብል ትኸስስ

   መንግስታዊ ኣገልግሎት ተሌቪዥን ኢትዮጵያ ትማሊ ምሸት ንግብጺ ዝነቅፍ ናይ ሓደ ደቒቕ ጸብጻብ ኣመሓላሊፉ።

   እቲ ጸብጻብ ግብጺ፡ "ብድሕሪ እቲ ህውከት ኢድ" ከምዘለዋ ብምግላጽ፡ ካይሮ ኣብቲ ብ20 መስከረም ዝጀመረ ሓድሽ ውግእ ከም ዝተሳተፈት ዘመልክት እዩ።

   ኢቢሲ፡ ንግብጺ “ካብ ውሽጢ ንኢትዮጵያ ንምድኻምን ንምስንኻልን ስዉር ስትራተጂ ትጥቀም ኣላ” ክትብል ትኸስስ።

   ብተወሳኺ፡ ካይሮ "ከፋፊልካ ናይ ምግዛእ ስትራተጂ" ትጥቀም ከምዘላ እውን ትገልጽ። "ብሓያልን ስምረትን ኢትዮጵያ ዝተሰናበደት ካይሮ፡ ሃገር ከተደሚ ንዓመጽቲ ንምዕጣቕን ንምድጋፍን ገንዘብ ኣፍሲሳ እያ።''

   " እቲ መግለጺ መንግስታዊ ተሌቪዥን ኢትዮጵያ ወሲኹ ግብጺ "ዲጂታዊ ውግእ፡ ንሰፊሕ መርበባት ናይ ሓሶት ሓበሬታ ብምምዋል ጽልኢ ዝመልኦ ዘረባታት ንምዝርጋሕን ዜጋታት ኣንጻር ንሓድሕዶም ንምጽላእን" ትጥቀም ከምዘላ ገሊጻ።

   ኢትዮጵያን ግብጽን ብቐንዱ ምስ ህንጸት ግድብ ህዳሰ ሩባ ኣባይ ዝተኣሳሰረ ነዊሕ ዝጸንሐ ዲፕሎማስያዊ ምስሕሓብ ተሸሚመን ከምዝጸንሓ ይፍለጥ።

   እቲ ግብጺ ንውሕስነት ማይ ናይ ህልውና ስግኣት ገይራ እትርእዮ ዓቢይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ኣብ መስከረም 2025 ተመሪቑ።

7. 2 ጥቅምቲ 2026ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራን ግብጽን ዘሎ ወጥሪ ክሃድእ ጸዊዑ

   ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራን ግብጽን እናበኣሰ ዝኸይድ ዘሎ ወጥሪ ብዓቢይ ሻቕሎት ይከታተሎ ምህላዉ ብምግላጽ፡ ሰለስተአን ኣባል ሃገራት ዝለዓለ ዓቕሊ ክገብራን ነቲ ዞባ ናብ ዝገደደ ቅልውላው ዘእቱ ስጕምቲታት ካብ ምውሳድ ክሕየባን ኣጥቢቑ ጸዊዑ።

   እቲ ኮምሽን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ሰለስተአን ሃገራት ነቲ ዘሎ ወጥሪ ዘጋድድን ዞባዊ ቍጠባውን ፖለቲካውን ምርጋእ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕን ዝዀነ ዓይነት ተግባራት ወይ መግለጺታት ካብ ምሃብ ክቝጠባ ኣተሓሳሲቡ።

   ኣብ መንጎአን ዘሎ መስመራት ርክብ ቀጻሊ ኰይኑ ክጸንሕ ኣገዳሲ ምዃኑ ዘስመረ እቲ ኮምሽን፡ እተን ሃገራት ንፍልልያተን ብመሰረት መትከላት መስራቲ ውዕል ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ብዝተለምዱ ዲፕሎማስያዊ መስመራትን ሰላማዊ ዘተን ክፍትሓኦ ተማሕጺኑ።

   እዚ ጻውዒት ሕብረት ኣፍሪቃ ዝመጽእ ዘሎ፡ ኣዲስ ኣበባ ምስ ኣስመራን ካይሮን ዝጸንሓ ዲፕሎማስያዊ ርክባት ኣብ ዝለዓለ ጥርዚ ውጥረት ኣብ ዝበጽሓሉ ዘሎ ወሳኒ እዋን እዩ።

8. 2 ጥቅምቲ 2026ኢትዮጵያ ዲፕሎማሰኛታት ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓት ካብታ ሃገር ክወጹ ኣዚዛ

   ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ዲፕሎማሰኛታት ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ካብታ ሃገር ክወጹ ተኣዚዞም።

   ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ሎሚ 01 ጥቀምቲ 2026 ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ብሰንኪ "ተግባራት ተጻብኦ ኤርትራ" ኣብ ርእሰከተማ ኣስመራ ዘሎ ኤምባሲኡ ክዕጾ ከምዝወሰነ ኣፍሊጡ።

   "እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ዓሰርተ ዲፕሎማሰኛታት ኤርትራ 'ፐርሶና ናን ግራታ' [ኣፍልጦን ሓለዋን ዝተነፍጐም ውልቀሰባት] ምዃኖም" ኣዊጁ ከምዘሎ ገሊጹ።

   እቶም ብስም ዘይተጠቕሱ ዲፕሎማሰኛታት "ውዕል ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት ቬና ብምጥሓስ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ቀጥታዊ ሓደጋ ኣብ ዘስዕብ ንጥፈታት ብምስታፎም" ክወጹ ከምዝተወሰነ'ዩ እቲ መግለጺ ይጠቅስ።

   "እዞም ዲፕሎማሰኛታት ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ካብ ኢትዮጵያ ክወጹ ተኣዚዞም ኣለዉ" ድማ ይብል።

   ምሉእ ንባብ

9. 2 ጥቅምቲ 2026ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዝጸንሓ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ምሉእ ብምሉእ ከምዝበተኸት ኣፍሊጣ

   ኤርትራ ነቲ ኢትዮጵያ ዝወሰደቶ ዲፕሎማሰኛታት ናይ ምስጓግ ስጉምቲ ኣብ ዝሃበቶ ምላሽ ምስ ኣዲስ ኣበባ ዝጸንሓ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ምሉእ ብምሉእ ክትበትኮ ከምዝወሰነት ኣፍሊጣ።

   ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ብሓሙስ 01 ጥቀምቲ 2026 ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ብሰንኪ "ተግባራት ተጻብኦ ኤርትራ" ኣብ ርእሰከተማ ኣስመራ ዘሎ ኤምባሲኡ ከምዝዕጾ ብምግላጽ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ 10 ዲፕሎማሰኛታት ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓት ክወጹ ከምዝኣዘዘ ኣፍሊጡ ነይሩ።

   ኣስመራ ብወገና፡ ኣማስያኣ ኣብ ዝሃበቶ ግብረመልሲ፡ ነቲ "ተጻባኢ" ዝበለቶ ውሳነ ኢትዮጵያ ብምቃፍ፡ ኣዲስ ኣበባ ንዕጡቓት ኤርትራውያን ተቓወምቲ ብምዕጣቕ ኣብ ኤርትራ "ውሽጣዊ ግጭት ብምስዋር ናይ ስርዓት ለውጢ" ክትፈጥር ትፍትን ከምዘላ ከሲሳ።

   ምሉእ ንባብ

10. 30 መስከረም 2026ኣፍኮን፡ ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ከቢድ ስዕረት ዘሰከመ ግጥም

    ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ መጻረዪ ዋንጫ ኣፍሪቃ 'ኣፍኮን 2027' ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ ከቢድ ስዕረት ኣጋጢምዋ።

    ብሰንኪ ዘይብቕዓት ስታድዮማታ ናብ ካይሮ ግብጺ ተጓዒዛ ኣንጻር ኣንጻር ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተጻወተት ሃገራዊ ጋንታ ኤርትራ 5-0 ተሳዒራ።

    ደቡብ ኣፍሪቃ ዳርጋ ንመላእ እቲ ጸወታ ተቖጻጺራ ሓያል መጥቃዕቲ ብምግባር ኣብ ምድባ ንኻልኣይ ግዜ ተኸታታሊ ዓወት ኣመዝጊባ'ላ።

    እዚ ስዕረት፡ ኤርትራ ኣብ መኽፈቲ መጻረዪ ጸወታ ኣብ ናይሮቢ ኣንጻር ኬንያ 1ብ1 ድሕሪ ምፍልላያ፡ ካብ ክልተ ጸወታታት ሓንቲ ነጥቢ ጥራይ ሒዛ ኣላ። ዝቕጽል ጸወታኣ ኣንጻር ጊኒ ኣብ ርእሰከተማ ኮናክሪ ክኸውን እዩ።

    እታ ብኣግማል ቀይሕ ባሕሪ ትፍለጥ ጋንታ ድሕሪ ሓያሎ ዓመታት ኣብ ፈለማ ናይዚ ዓመት ናብ ዓለምለኻዊ ውድድራት ምምላሳ ንደገፍታ ተስፋ ኣስኒቓ ምጽንሓ ይፍለጥ።

11. 30 መስከረም 2026ብሓላፊ ህግደፍ ዝምራሕ ልኡኽ ኤርትራ ምስ ሰበስልጣን ግብጺ ተዘራሪቡ

    ብሓላፊ ቊጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ኣብ ግብጺ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ።

    እቲ ብሓጐስ ገብረሂወት ዝምራሕ ጉጅለ ንሚኒስተር ንግዲ ኤርትራ ነስረዲን መሓመድ ሰላሕ ዘጠቓለለ'ዩ።

    እቲ ኣብ ካይሮ ዝርከብ ልኡኽ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ባድር ዓብደልዓጢ ብምርኻብ ብዛዕባ "ክልተኣዊን ዞባዊን ጉዳያት" ከምዝተዘራረበ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ሓቢሩ።

    ክልቲኦም ሰበስልጣን ኤርትራ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ናብ ርእሰከተማ ሪያድ ብምብጻሕ ምስ ሰበስልጣን ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ተዘራሪቦም ምንባሮም ይዝከር።

    ኣብ መንጐ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተፈጢሩ ዝጸንሐ ወጥሪ ኣብ ዝዓርገሉ ዘሎ እዋን'ዮም ክልቲኦም ሰበስልጣን ነዚ ጽዑቕ ዲፕሎማስያዊ ምንቅስቓሳት ዘካይዱ ዘለዉ።

    ኣስመራ ምስ ሪያድን ግብጽን ጥቡቕ ዝምድና ከምዘለዋ ይንገር።

    ሚኒስተር የማነ ገብረመስቀል ከምዝበሎ፡ ምስ ሚኒስተር መጓዓዝያ ግብጺ ሌ/ጀነራል ካምል ኣል-ዋዚርን ተራኺቦም ነይሮም።

    "ክልቲኦም ወገናት ክሳብ ሕጂ ኣብቲ ጽላታትን ካልእ ዓውድታት ክልተዊ ምትሕግጋዛትን ንዝተበጽሐ ገስጋስ ብምግምጋም፡ ብዛዕባ ዝቕጽል ስጉምቲ ሓሳብ ተለዋዊጦም" ይብል ሚኒስተር ዜና ኤርትራ።

    እንተኾነ ብዛዕባ'ቲ ተጨቢጡ ዝበሎ ዓወታት ዝርዝር ሓበሬታ ኣይሃበን።

    ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጉንቦት፡ ኤርትራን ግብጽን ኣብ ኣስመራ፡ ሓባራዊ መስመራት መራኽብ ንምምዕባልን ምትእስሳር ወደባት ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ንምሕያልን፡ ወግዓዊ ስምምዕ ምትሕብባር መጓዓዝያ ባሕሪ ፈሪመን ምንባረን ይዝከር።

    ቅድሚኡ'ውን ኣብ ወርሒ ምያዝያ፡ ሓላፊ ቍጠባዊ ጉዳያት ህግደፍን ሚኒስተር ንግዲ ኤርትራን ናብ ካይሮ ብምኻድ ምስ ግብጻውያን ምኒስተራት ወጻኢ፡ ወፍሪ፡ ንግዲን ኢንዱስትሪን፡ መጓዓዝያ፡ ኤለክትሪሲቲን ጸዓትን፡ ሕርሻን መሬትን ካልኦት ሰብመዚ ሰፊሕ ዝርርባት ኣካይዱ ነይሩ'ዩ።

12. 30 መስከረም 2026ኣብ ኣዲስ ኣበባን ከባቢኣን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ምብራር ከምዝተኸልከለ ተገሊጹ

    ኤጀንሲ ሃገራዊ ስለያን ጸጥታን ኢትዮጵያ፡ ካብ ሎሚ ጀሚሩ ንዘይተወሰነ ግዜ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ከባቢኣን ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ንምብራር ፍቓድ ከምዘይህብ ኣፍሊጡ።

    ሎሚ 30 መስከረም 2026 ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ “ኣብ ዝዀነ ከባቢን ካብ ዝዀነ ብራኸን ዝብገሳን ዝነፍራን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ብምልላይ፡ ብምዕጋትን ኣብ ዘድሊ ቦታ ብምዕላብን፡ ከምኡ’ውን ልክዕ ኣቀማምጣ ናይቶም ኣብረርቲ ብምልላይን ብምእሳርን ሕጋዊ ስጉምቲ ክውሰድ’ዩ” ክብል ኣጠንቂቑ።

    "ከምቲ ልሙድ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ከባቢኣን ዝንቀሳቐሱ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲን ካልኦት ተመሳሰልቲ ዝነፍሩ ነገራትን ዝከታተል ዝተዋደደ ፀረ ሰብ ኣልቦ ቴክኖሎጂ ብምጥቃም ክትትልን ቁፅፅርን ይካየድ ኣሎ" ክብል ወሲኹ ሓቢሩ።

    እቲ ትካል፡ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኩናት ዳግማይ ኣብ ዝጋደደሉ እዋን እዩ ነዚ መግለጺ ዝህብ ዘሎ።

    ብተወሳኺ "ምስ ዝምልከቶም ወገናት ብምትሕብባር፡ ድሕነት መራሕቲ፡ ቁልፊ ትሕተ-ቅርጽን ሃገራዊ ፍጻሜታትን ናይ ምሕላው ሓላፍነቱ ንምፍጻም" ንዘይተወሰነ እዋን ክጸንሕ እዩ ዝበሎ እገዳ በረራ ከም ዘተግብረ ገሊጹ።

13. 30 መስከረም 2026ኣቕራቢ ዜና ዝነበረ ጋዜጠኛ ዘውዲ ንግስነት ደፊኡ

    ኣብ ኡጋንዳ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ሃገራዊ መደበር ተለቪዥን ኣቕራቢ ዜናን ኣሰናዳእን ኰይኑ ዘገልገለ ኤድዋርድ ሩኪዲ ኪጃናንጎማ፡ ንጉስ ንግስነት ቶሮ ኰይኑ ዘውዲ ደፊኡ።

    ሕጂ ንጉስ ኤድዋርድ ሩኪዲ ኪጃናንጎማ ንያቦንጎ ቀዳማዊ ተባሂሉ ዝተሰየመ እዚ ወዲ 56 ዓመት ጋዜጠኛ፡ ናብ ስልጣን ምድያቡ ኣብታ ሃገር ርሱን ክትዕ ስለ ዘለዓዓለ፡ ባዕሉ መዛረቢ መራኸቢታት ብዙሓን ኰይኑ ኣሎ።

    ንግስነት ቶሮ፡ ኣብ ኡጋንዳ ብወግዒ ተፈላጥነት ካብ ዘለወን ኣርባዕተ ታሪኻውያን ንግስነታት ሓንቲ እያ።

    እዛ ንግስነት ኣብ ዝሓለፉ 31 ዓመታት፡ ኣብ መበል ሳልሳይ ዓመቱ ናብ ስልጣን ብምምጻእ "ንኡስ (ቈልዓ) ንጉስ" ተባሂሉ ብዝፍለጥ ዝነበረ ንጉስ ኦዮ ትምራሕ ነይራ።

    ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ዓለም እቲ ዝነኣሰ ንጉስ ዝነበረ ኦዮ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ መበል 34 ዓመት ዕድመኡ ብሕማም መንሽሮ እዩ ዓሪፉ።

    እቲ ካብ ፍርቂ ለይቲ ኣትሒዙ ዝጀመረ ስነ-ስርዓት ምድፋእ ዘውዲ፡ ብባህላዊ ልምድታት ዝተሰነየ ኰይኑ፡ ኪጃናንጎማ ናብቲ ወግዓዊ ቤተ-መንግስቲ ካሩዚይካ ናይ ኣስታት 4 ኪሎሜተር ጕዕዞ ብእግሩ ኣካይዱ።

14. 30 መስከረም 2026ፑንትላንድ፡ ሸፋቱ ባሕሪ ሶማል ነታ ዝጨወይዋ መርከብ ነዳዲ ቅድሚ ምምላሳ ሓሙሽተ ሰራሕተኛታት ቀቲሎም

    ሓይልታት ጸጥታ ፑንትላንድ ነታ ብሸፋቱ ባሕሪ ተጨውያ ዝነበረት መርከብ ነዳዲ 'ኤምቲ ሆነር 25' ንምድሓን ስጕምቲ ቅድሚ ምውሳዶም፡ እቶም ሸፋቱ ባሕሪ ንሓሙሽተ ሰራሕተኛታት እታ መርከብ ከም ዝቐተልዎም ምክትል ምኒስተር ዜና እቲ ዞባ ንቢቢሲ ኣረጋጊጹ።

    ምክትል ምኒስተር ቢለ ቃቦውሳደ፡ ሓይልታት ፑንትላንድ ነታ መርከብ ንምምላስ ኣብ ዝተንቀሳቐስሉ እዋን እቶም ሓሙሽተ ሰራሕተኛታት ድሮ ተቐቲሎም ምንባሮም ብምግላጽ፡ እቲ ቅትለት ብሰንኪ ኣብ መንጎ ሓይልታት ጸጥታን ሸፋቱ ባሕርን ዝተኻየደ ምልውዋጥ ተዅሲ ከም ዘይኰነ ኣረዲኡ።

    ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ-ስልጣን ፑንትላንድ፡ እቶም ዝተቐትሉ ሰለስተ ፓኪስታናውያን፡ ሓደ ህንዳውን ሓደ ዜጋ ሚያንማርን እዮም። ብተወሳኺ፡ ሰለስተ ፓኪስታናውያንን ሓደ ህንዳውን ዝርከብዎም ኣርባዕተ ሰራሕተኛታት ቈሲሎም ኣለዉ።

    እቲ ስርሒት ከም ዝተዛዘመን እታ መርከብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ምሉእ ቍጽጽር ሓይልታት መንግስቲ ከም ዘላን ዘመልከተ እቲ ምኒተር፡ 16 ሸፋቱ ባሕሪ ከም ዝተታሕዙን ዝሃደሙ ካልኦት ድማ ይድለዩ ከም ዘለዉን ሓቢሩ።

    ቢለ ቃቦውሳደ፡ "ሓይልታት ጸጥታ ንገሊኦም ሸፋቱ ባሕሪ ንኽሃድሙ ሓጊዞም፡" ዝብል ክሲ፡ መሰረት ዘይብሉ ፕሮፓጋንዳ ብምባል ነጺግዎ።

    18,500 በርሚል ነዳዲ ጽዒና ናብ ርእሰ-ኸተማ ሞቓዲሾ ትጓዓዝ ዝነበረት እዛ ብድምር 17 ሰራሕተኛታት ዝነበርዋ መርከብ፡ ኣብ ምያዝያ ብሽዱሽተ ዕጡቓት ኣብ ገማግም ባሕሪ ሶማል ተጨውያ ነይራ።

15. 29 መስከረም 2026ሱዳን፡ ንዕጡቓት ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ትድግፍ ኣላ ንዝብል ክሲ ነጺጋቶ

    ሱዳን፡ ንመንግስቲ ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ንዝቃወሙ ዕጡቓት ጕጅለታት ትድግፍ ኣላ ተባሂሉ ብኢትዮጵያ ዝቐረበላ ክሲ "መሰረት ዘይብሉን ፖለቲካዊ ድራኸ ዘለዎን" ብምባል ትማሊ ብጽኑዕ ነጺጋቶ።

    ብተወሳኺ፡ ሱዳን ነቲ ኣዲስ ኣበባ ንዕጡቕ ሓይሊ ዳዕመ-ሰሪዕ ትድግፍ ከም ዘላ እተቕርቦ ዘላ ክሲ ዳግም ኣሐዲሳቶ።

    ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣዛዚ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ ብ23 መስከረም ዝሃቦ ርእይቶ፡ "ንሱዳን ናብቲ ንኢትዮጵያ ሸሚሙዋ ዘሎ ውሽጣዊ ግጭታት ንምስሓብ ዝዓለመ ቅሉዕ ፈተነ" ምዃኑ ገሊጹ።

    እቲ ምኒስትሪ ወሲኹ፡ ፖሊሲ ወጻኢ ሱዳን ኣብ ምኽባር ልዑላውነት ሃገራት፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ካልኦት ሃገራት ኢድ ዘይምትእትታው፡ ምኽባር ኣህጉራዊ ሕግን ኣብ መትከላት ሰናይ ጕርብትናን ዝተሰረተ ምዃኑ ኣረዲኡ።

    እቲ ምኒስትሪ፡ ኢትዮጵያ ንሓይልታት ዳዕመ-ሰሪዕ ቀጻሊ ቀጥታዊ ደገፍ ትህብ ኣላ ዝብል ክሱ ዳግም ኣሐዲሱ።

    ኢትዮጵያ ንዕጡቓት ዳዕመ-ሰሪዕ ደገፍን ስልጠናን ከም ዝሃበት፡ መርየታ ኣንጻር ሱዳን ንዝካየድ ወተሃደራዊ ንጥፈታት ክውዕል ከም ዘፍቀደትን ካብ ግዝኣታ ድሮናት ክውንጨፉ ባይታ ከም ዘጣጥሐትን ዘረጋግጽ "ሰነዳዊ ሓበሬታን ርጉጽ መርትዖን" ከም ዘለዎ’ውን እቲ ምኒስትሪ ኣፍሊጡ።

    ኢትዮጵያ ብወገና፡ ንሓይልታት ዳዕመ-ሰሪዕ ትድግፍ ኣላ ንዝብል ክሲ ኣቐዲማ ነጺጋቶ ነይራ እያ።ፍ

16. 29 መስከረም 2026ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ፡ ማርኮ ሩብዮ ኣብ ትግራይ ዘሎ ወጥሪ ንምህዳእ ስጕምቲ ክወስድ ጸዊዖም

    ኣብ ክልል ትግራይን ኣብ ዘዳውቡ ከባቢታት ዓፋርን ኣምሓራን ዳግማይ ውግእ ምውልዑ ስዒቡ፡ ሽዱሽተ ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ፡ ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ማርኮ ሩብዮ ነቲ እናበኣሰ ዝኸይድ ዘሎ ወጥሪ ንምህዳእ ህጹጽ ስጕምቲ ክወስድ ጸዊዖም።

    እታ ላዕለወይቲ ኣባል ኮሚተ ርክባት ወጻኢ ዝዀነት ጂን ሻሂንን ላዕለዋይ ኣባል ንኡስ ኮሚተ ኣፍሪቃን ፖሊሲ ጥዕናን ኮሪ ቡከርን ሓዊሱ ኣባላት ባይቶ ክሪስ ኩንስ፡ ጀፍ መርክሊ፡ ክሪስ ቫን ሆለን ከምኡ’ውን ቲም ኬይን፡ ሰኑይ 28 መስከረም 2026 ኣብ ዘውጽእዎ ሓባራዊ መግለጺ፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካልእ ውግእ ከይውላዕ ማሕበረሰብ ዓለም ነቶም ተጻባእቲ ወገናት ናብ ዘተን ሽምግልናን ክምለሱ ጸቕጢ ክገብር ኣተሓሳሲቦም ኣለዉ።

    እዚ ጻውዒት ዝቐረበ፡ ምምሕዳር ትራምፕ ብመሰረት ፈጻሚ ትእዛዝ 14046 ኣንቢርዎ ዝነበረ እገዳ ካብ ዘብቅዕ ሰሙን ኣብ ዘይመልእ እዋን እዩ።

    እቶም ኣባላት ባይቶ፡ "ኣብ ኢትዮጵያ እናተበላሸወ ብዝኸይድ ዘሎ ኵነታት ጸጥታ ኣዝዩ ኣሰንቢዱና ኣሎ፡" ድሕሪ ምባል፡ እቲ ኣብ ክልላት ትግራይ፡ ኦሮምያን ዓፋርን ዝተባርዐ ግጭት፡ ነቲ ብሽምግልና ሕብረት ኣፍሪቃን ብጽኑዕ ደገፍ ኣመሪካን ንውግእ 2020–2022 ደው ዘበለ ስምምዕ ሰላም የፍርሶ ከም ዘሎ ኣጠንቂቖም።

    ምምሕዳር ትራምፕ ነቲ እገዳ ምሕዳጉ ድማ ነቶም ተሓታትነት ዘይብሎም ተጻባእቲ ዘተባብዕን ንግዳያት ድማ ፍትሒ ዝኸልእን ስጕምቲ ምዃኑ ነቒፎምዎ።

    ብተወሳኺ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ብሓገዝ ኣመሪካ ንተመዛበልቲ ሰሜን ምዕራብ ትግራይ ናይ መግቢ ረድኤት ዘመላልሳ ዝነበራ ቃፍላያት ብሰራዊት ኢትዮጵያ ብመጥቃዕቲ ድሮን ከም ዝተሃርማ ዝጠቐሱ እቶም ኣባላት ባይቶ፡ በዚ ምኽንያት ድማ ሓያሎ ካብቲ ህጹጽ ረድኤት ከም ዝዓነወን ንተጸበይቲ ሓገዝ ዝቐርብ ዝነበረ ኣገዳሲ ቀረብ ከም ዝተቛረጸን ሓቢሮም።

    ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ኦሮምያን ድሮናት ብሰፊሑ ምጥቃሙ "ኣዝዩ ዘተሓሳስብ" ምዃኑ ብምግላጽ ድማ እዚ ስጕምቲ’ዚ ሰብኣዊ ኵነታት ካብ ምብኣስን ነቲ ውግእ ካብ ምግፋሕን ሓሊፉ ዝፈጥሮ ረብሓ ከም ዘየሎ ገሊጾም።

    ብተመሳሳሊ፡ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ንግዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ብምዕንቃፍ፡ ብግዝያዊ ምምሕዳር ዝተመዘዙ ሓለፍቲ ብምእላይ፡ ዕጥቂ ንምፍታሕ ብምእባይን ንሰለማውያን ብግዲ ብምዕጣቕን ቃሉ ከም ዘየኽበረ ኣመልኪቶም።

    "ኣብዚ ድሮ ተነቃፊ ኰይኑ ዘሎ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካልእ ውግእ ምውላዕ ከቢድ ሓደጋ ኣለዎ፡" ዝበሉ እቶም ኣባላት ባይቶ፡ ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ ኣሕመድን መሪሕነት ህወሓትን ወጥሪ ንምህዳእ ህጹጽ ስጕምቲ ክወስዱ ጸዊዖም።

    ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ማርኮ ሩብዮን ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካን፡ ምስ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ መሪሕነት ህወሓትን ምስኦም ዝተሓባበሩ ዕጡቓት ጕጅለታትን ብቐጥታ ብምርኻብ፡ እቲ ሓድሽ ውግእ ደው ክብልን ኵሎም ወገናት ናብ ዘተ ብህጹጽ ንኽምለሱን ኣድላዪ ዲፕሎማስያዊ ስጕምቲ ክወስዱ ተላብዮም ኣለዉ።

17. 28 መስከረም 2026ህንጻ ተለቪዥን ትግራይ ምሉእ ብምሉእ ከምዝዓነወ ዋና ኣካያዲ እቲ ትካል ገሊጹ

    መደበር ተለቪዥን ትግራይ "ምሉእ ንምሉእ" ከምዝዓነወ ዋና ኣካያዲ ናይቲ ትካል ኣፍሊጡ።

    ኣይተ ኣባዲ ገ/ስላሴ ሎሚ ኣማስያኡ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ መቐለ ዝርከብ መደበር ዜና ከቢድ ዕንወት ከምዝወረደ ጠቒሱ።

    "እቲ ትካል ምሉእ ንምሉእ ዓንዩ እዩ ምባል ይክኣል'ዩ. . .ዝበጽሐ ማተሪያላዊ ዕንወት ብጣዕሚ ገዚፍ እዩ።

    "ፈነወና'ውን ሎምመዓንቲ ካብ ካልእ ቦታ፡ ካብ ካልእ ስትድዮ፡ ብውሱን ማቴሪያልያት ክሳብ ንጅምር ንልዕሊ 24 ሰዓት ፈነወ ደው ኣቢልና ጸኒሕና ኢና" ኢሉ።

    እንተኾነ ኣብ ሰብ ዝወረደ ከምዘየለ ግን እቲ ዋና ኣካያዲ ሓቢሩ'ሎ።

    "በቲ ደብዳብ ሰብኣዊ ክሳራ ኣይበጽሓናን፡ ምኽንያቱ እቲ ጆኖሳይዳዊ ኣገዛዝኣ ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን ክእግድ እንከሎ ንተለቪዥን ትግራይ ኣብቲ ትካል ደብዳብ ክፍጽም ከምዝኽእል ንግምት ስለዝነበርና" ጥንቃቐ ከምዝተገብረ ኣብቲ ተለቪዥን ትግራይ ብመገዲ ፌስቡክ ዘውጽኦ ቪድዮ ተዛሪቡ።

    መደበር ተለቪዥን ትግራይ ትማሊ ሰንበት 27 መስከረም ብድሮን ከም ዝተሃረመ ጸብጻባት ሓቢሮም ምንባሮም ይዝከር።

18. 28 መስከረም 2026ኣባላት ጸጥታ ፌደራልን ሕብረት ኣፍሪቃን ዝርከብዎም ሰባት ብደገፍ ቀይሕ መስቀል ካብ ትግራይ ወጺኦም

    ዓለምለኻዊ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል፡ ወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ኣባላት ፖሊስ ፌደራልን ዝርከብዎም ልዕሊ 150 ሰባት ካብ ክልል ትግራይ ከምዘውጽአ ኣፍሊጡ።

    እቶም ብቃፍላይ ኣውቶቡሳት ካብ መቐለ ናብታ ርእሰከተማ ክልል ዓፋር ዝኾነት ሰመራ ዝኣተዉ 161 ሰባት፡ ሰብመዚ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያን ቤተሰቦምን፡ ኣባላት ጸጥታ ሲቪል ኣቬሺንን ንተግባራውነት ስምምዕ ፕሪቶሪያ ንምክትታል ዝተመደቡ ወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ዝርከብዎም እዮም።

    "ካብ ሞንጎ ዘጓዓዓዞም ኣባላት ፌዴራል ፖሊስ ኢትዮጵያን ስድራኦምን፣ ሰራሕተኛታት መንገዲ አየር ኢትዮጵያን ስድራኦምን፣ ሰራሕተኛታት ድሕንነት ሲቪል አቪዬሽንን፣ ተዓዘብቲ ሕብረት ኣፍሪካን ኣባላት ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያን ይርከብዎም" ይብል እቲ መግለጺ።

    "ከም ዘይሻራውን ናጻ መንጐኛን ኩሎም ዝምልከቶም ሰብመዚ ብዘቕረብዎ ጠለብን ውሳነን" ነቲ ዕማም ከምዝፈጸመ'ዩ እቲ ማሕበር ገሊጹ ዘሎ።

    "ምስ ኩሎም ተሳተፍቲ ጎንፂ ብቐፃልነት ብምዝርራብ ኩነታት ንሓደጋ ተቓላዕቲ (vulnerable) ዝኾኑ ሰባት ብዝምልከት ኩሎም ተሳተፍቲ ጎንፂ ንኸምዚ ዓይነት ስራሕ እንተተሰማሚዖም ሓላፍነቱ ንምውፃእ ድልው እዩ" ክብል'ውን ቃል ኣትዩ።

    ብሰንኪ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ መንጐ ብህወሓት ዝምርሑ ሓይልታት ትግራይን ፈደራላዊ መንግስቲን ተወሊዑ ዘሎ ሓድሽ ግጭት ናብ ትግራይ ዝግበር በረራታት ተቛሪጹ ከምዘሎን፡ እቶም ሓይልታት ነተን ኣብቲ ክልል ዝርከባ መዓርፎ ነፈርቲ መቐለ፡ ኣክሱምን ሽረን ኣብት ምቊጽጻሮም ከምዘ እተውዎ ይፍለጥ።

19. 28 መስከረም 2026ካብን ናብን ኮምቦልቻን ላሊበላን ዝግበር በረራታት ኣየር ኣቋሪጹ

    ናብን ካብን ኮምቦልቻን ላሊበላን ዝግበር በረራታት ኣየር ከምዘቋረጸ ነበርቲ እተን ከተማታት ሓቢሮም።

    ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ዝተቛረጸ ናብ ታሪኻዊት ከተማ ላሊበላ ዝግበር ዝነበረ በረራታት ክሳብ ሎሚ ናብ ንቡር ከምዘይተመልሰ ምንጭታት ንቢቢሲ ሓቢሮም።

    ነበርቲ ኮምቦልቻ ከምዝበልዎ'ውን፡ ኣብታ ከተማ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ተዓጽዩ ኣሎ። ዛጊት ነቲ ኲነታት ዝምልከት በቲ ናብታ ከተማ በረራታት ዘካየድ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ዝተዋህበ ዝኾነ ሓበሬታ የለን።

    ቢቢሲ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ ዝተወከሰሉ "ኣብ ማሕበራዊ ገጻትና ሓበሬታ ክንህብ ኢና" ካብ ምባል ሓሊፉ ንጹር ሓበሬታ ካብ ምሃብ ተቖጢቡ'ሎ።

20. 28 መስከረም 2026ኢትዮጵያ ንስምምዕ ኣስመራ ከምዝጠሓሰት ኤርትራ ከሲሳ

    ኢትዮጵያ ነቲ ኣብ ኣስመራ ዝተፈረመ "ስምምዕ ሰላምን መሕዝነትን" ክልቲአን ሃገራት ከምዝጠሓሰት ኤርትራ ከሲሳ።

    ሚኒስተር ዜና እታ ሃገር ሎሚ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ገዛኢ ሰልፊ ብልጽግና "ነቲ ካብ ቊጽጽሩ ወጻኢ ዝኾነ ታኼላን ባዕሉ ዝፈጠሮ ግጭታትን ናብ ጐረባብቲ ሃገራት ብምጽጋዕ ይኸስስ ኣሎ" ክብል ወቒሱ።

    "ኣብ 2023 ንዓለምለኻዊ ሕጊን ንቀንዲ መትከላት ናይቲ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ኣብ 2018 ኣብ ኣስመራ ዝተፈረመ ስምምዕ ምሕዝነትን ምትሕብባርን ብቕሉዕ ብምጥሓስ. . .'ልኡላዊ ኣፍደገ ባሕሪ' ንምርካብ ብወግዒ ጐስጓስ ፈሊሙ" ይብል ሚኒስተር የማነ ገብረመስቀል።

    ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብቲ ዓመት ንፓርላማ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኢትዮጵያ ንግዳዊን ዋንነታዊን ኣፍደገ ኣፍደገ ባሕሪ ከምዝግብኣ ምግላጹ ብወገን ኤርትራ ሓያል ተቓውሞ ከምዘስዓበ ይፍለጥ። ዝተፈላለዩ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ብፍላይ ብቀይሕ ባሕሪ ኣፍደገ ክውንኑ ምድላዮም ንልኡላውነታ ዘስግእ "ኣዋጅ ኲናት'ዩ" ክትብል ኣስመራ ብተደጋጋሚ ክትኩንኖ ጸኒሓ እያ።

    ኣዲስ ኣበባ፡" ወተሃደራዊ መዓስከር ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ንምእንጋድ ከምዝተሓባበረትን ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ሱዳን ኢዳ ተእቱ ከምዘላ'ውን እቲ ኤርትራዊ ብዓልስልጣን ኣሚቱ። ኢትዮጵያን ኢማራትን ቅድሚ ሕጂ ንዝቐረበለን ተመሳሳሊ ክሲታት ከምዝነጸግኦ ይዝከር።

    መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራ ንህወሓት ዝርከቦም ዕጡቓት ተቓወምቱ ብምድጋፍ ዘይምርግጋእ ይፈጥር ኣሎ ዝብል ወቐሳ ከስምዕ ጸኒሑ'ዩ።

    እቲ ኣብ ክረምቲ 2018 ኣብ ርእሰከተማ ኣስመራን ጂዳን (ስዑዲ ዓረብ) ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላም፡ ዓለምለኻዊ ኣቓልቦ ዝረኸበን ንኣቢይ ኣሕመድ ሽልማት ኖበል ሰላም ክወሃብ ምኽንያት ዝኾነን'ዩ።

    "ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝጸንሐ ኩነተ-ኲናት ኣኽቲሙ፡ ሓድሽ መዋእል ሰላምን ምሕዝነትን ክጅምር" ካብ ቀንዲ መትከላት ናይቲ ስምምዕ ምንባሩ ይዝከር።

    ድሕሪ'ቲ ስምምዕ ኣብ መንጐ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂን እቲ ቀዳማይ ሚኒስተርን ዝነበረ ጥቡቕን ምውቕን ዝምድና ውሃ ዘበለን ተስፋ ዝፈጠረን እዩ ነይሩ።

    እንተኾነ ክልቲኦም መራሒ ፈለማ ብሓባር ኣንጻር ህወሓት ብምስላፍ ናብቲ "ዝኸፍአ" ዝተባህሉሉን ህይወት ኣማኢት ኣሽሓት ዝቐዘፈን ኲናት ትግራይ ኣትዮም። ሕጂ ድማ ናብ ዝኸፍአ ምትፍናን ብምእታው ናብ ካልእ ደማዊ ኲናት ክኣትዉ ከምዝኽእሉ ይእምቱን ይካሰሱን ኣለዉ።