จากผู้สมัคร "เสื้อเหลือง" ถึงภารกิจเพื่อ "ข้างบน" ในการเลือก สว. 2567

คลิปเสียงสนทนาที่นายกเทศมนตรีตำบลโพนสา จ.หนองคาย สื่อสารกับผู้สมัคร สว.หนองคาย ถึง "ภารกิจเพื่อข้างบน" คือประเด็นร้อนล่าสุดที่เรียกทั้งความสนใจและเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากผู้คนในสังคม ในช่วงท้าย ๆ ก่อนที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จะชี้ขาดว่าจะสั่งฟ้องผู้ถูกกล่าวหาใน "คดีโกงเลือก สว." เมื่อปี 2567 หรือไม่

ว่าที่ ร.ต.วิทยา คำพวง นายกเทศมนตรีตำบลโพนสา อ.ท่าบ่อ จ.หนองคาย ชี้แจงว่า "ข้างบนคือ กกต." เพราะเป็นผู้กำหนดระเบียบต่าง ๆ ผู้สมัคร สว. มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบและปฏิบัติตาม

แต่ถึงกระนั้น เขายืนยันว่าไม่เกี่ยวข้องกับขบวนการ "ฮั้ว" หรือ "โกงเลือก สว." อีกทั้งผู้สมัครในกลุ่มที่เขาไปพูดคุยด้วย ก็ไม่ผ่านการเลือกระดับประเทศแม้แต่คนเดียว

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่มีความพยายามจะสื่อสารในเชิงสัญลักษณ์ มีอะไรเกิดขึ้นในช่วงเลือก สว. เมื่อ 2 ปีก่อนบ้าง

ผู้สมัคร "เสื้อเหลือง"

ในวันเลือก สว. ระดับประเทศเมื่อ 26 มิ.ย. 2567 บีบีซีไทยสังเกตเห็นผู้สมัครจำนวนหนึ่งสวมใส่เสื้อโปโลสีเหลืองและสวมสูทสีดำทับ เดินทางเข้ามายังสถานที่เลือกอิมแพ็คฟอรั่ม เมืองทองธานี พร้อมกัน ในวันนั้นกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ที่เดินทางไปตรวจสอบความเรียบร้อย รวมถึงเจ้าหน้าที่สำนักงาน กกต. ซึ่งอยู่ประจำหน่วยเลือก สว. ก็สวมใส่เสื้อสีเหลืองเช่นกัน

โครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน หรือไอลอว์ (iLaw) รายงานเมื่อ 28 มิ.ย. 2567 โดยอ้างข้อมูลจากผู้สังเกตการณ์ พบว่า มีผู้สมัคร "หลักร้อยคน" ที่แต่งตัวเหมือนกันคือ ใส่เสื้อสีเหลืองที่เป็นเฉดสดกว่าเสื้อสีเหลืองปกติและเป็นเสื้อที่ใหม่มาก สวมสูทสีดำ และถือแฟ้มเอกสารลักษณะเดียวกัน ทั้งนี้คนที่ใส่เสื้อสีเหลืองกลุ่มนี้มีลักษณะมากันเป็นกลุ่ม ๆ นั่งเรียงกันเป็นกลุ่ม เวลาเดินหรือย้ายที่ก็ไปด้วยกันเป็นกลุ่ม ๆ ไม่ปะปนกับผู้สมัครอื่น

เวลาประมาณ 03.50 น. ของวันที่ 27 มิ.ย. 2567 ผู้สังเกตการณ์เห็นคนที่ใส่เสื้อสีเหลืองและสูทสีดำ 5 คนเดินออกจากสถานที่เลือกพร้อมกัน โดยมีคนใส่สูทสีดำอีก 3 คนมารอรับ โดยทุกคนไม่ได้แสดงอาการดีใจที่ได้รับเลือก หรือเสียใจที่ไม่ได้รับเลือก เมื่อผู้สังเกตการณ์เดินตามคนกลุ่มนี้ไปจึงพบว่า พวกเขาไปขึ้นรถด้านหลังทางอาคารชาเลนเจอร์ ชั้น P1 ซึ่งไม่ค่อยมีผู้คนบริเวณนั้น โดยมีรถ 3 คันมาจอดรอพร้อมคนขับ คันแรกเป็นรถตู้ทะเบียน นข 4350 บุรีรัมย์, คันที่สองเป็นรถเก๋งทะเบียนกรุงเทพฯ และคันที่สามเป็นรถตู้สีดำทะเบียนกรุงเทพฯ

ไอลอว์ระบุว่า การที่ผู้สมัคร สว. แต่งกายเหมือนกัน ถือแฟ้มเหมือนกัน เดินทางมาเลือกและเดินทางกลับด้วยกัน ไม่ใช่การกระทำที่ผิดกฎหมาย เพื่อความสะดวกหรือประหยัดก็อาจเดินทางด้วยกันได้

2 ปีผ่านไป อดีตผู้สมัคร สว. บางส่วนที่ออกมาเปิดโปงความไม่ชอบมาพากลบนเวทีเจาะลึกหลักฐาน "คดีโกง สว." จัดโดยคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมฝ่ายค้าน (วิปฝ่ายค้าน) ตลอดเดือนที่ผ่านมา ระบุว่า ได้รับการนัดแนะจากแกนนำ "ผู้จัดทำโพยเลือก สว." ให้สวมใส่เสื้อสีเหลืองไปในวันเลือกระดับประเทศเพื่อสื่อสัญลักษณ์ว่าเป็นกลุ่มก้อนเดียวกัน

พยานรายหนึ่งเปิดเผยกับบีบีซีไทยว่า ได้ส่งมอบภาพเสื้อสีเหลืองที่มีตราสัญลักษณ์ และมีป้าย "สำนักนายกรัฐมนตรี" กำกับที่คอเสื้อ ซึ่งเขาได้รับแจกมาในช่วงไปอบรมที่ "ศูนย์ทำโพย" ให้แก่เจ้าหน้าที่กรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) ตอนที่ถูกเรียกไปสอบสวนคดีอั้งยี่และซ่องโจรจากการทุจริตเลือก สว. เมื่อปี 2568

พ.ต.อ.สมยศ สีหาบัว อดีตผู้สมัคร สว. กลุ่ม 15 (ผู้สูงอายุ คนพิการหรือทุพพลภาพ กลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มอัตลักษณ์อื่น) จาก จ.ภูเก็ต ซึ่งระบุว่า ได้รับการประสานงานให้ไปร่วมประชุมที่โรงแรมธาราแกรนด์ จ.ปทุมธานี ก่อนถึงวันเลือกระดับประเทศ โดยมี "โกเกียรติ" เป็นวิทยากรบรรยายการจัดทำโพย สอนให้ตีตารางและจดหมายเลขประจำตัวผู้สมัครที่ทางเครือข่ายต้องการให้เลือกลงไปในเอกสารแนะนำตัว หรือใบ สว. 3 เล่าว่า ก่อนเลิกประชุม ทีมงานได้เก็บเอกสาร สว. 3 ทั้งหมดไปแล้วบอกว่าให้ไปรับที่เมืองทอง แต่เขาไม่ได้ส่งมอบให้ และยังได้รับแจ้งว่าให้ใส่เสื้อเหลืองที่มีตราสัญลักษณ์ไปเพื่อแสดงความจงรักภักดี

"ผมลุกขึ้นโต้แย้ง ถามเขาว่าทำไมต้องใส่เสื้อเหลืองไปเลือกด้วย เราจงรักภักดีอยู่แล้ว ไม่ควรดึงสถาบันฯ มาเกี่ยวข้อง วันรุ่งขึ้น ผมก็แต่งชุดธรรมดาไป" พ.ต.อ.สมยศกล่าวเมื่อ 26 ก.ค.

นางศรินทร สนธิศิริกฤตย์ สว.สำรอง กลุ่ม 4 (สาธารณสุข) จาก กทม. เป็นอีกคนที่สังเกตเห็น สว. กลุ่มใหญ่ที่มีสัญลักษณ์สวมเสื้อสีเหลือง สามารถถือแฟ้มสีดำเข้าไปในพื้นที่เลือกได้

ในระหว่างร่วมงานเสวนาของวิปฝ่ายค้านเมื่อ 4 ส.ค. นางศรินทรเล่าว่า หลังเสร็จสิ้นรอบเลือกกันเองในกลุ่มอาชีพ เจ้าหน้าที่ กกต. ประกาศห้ามนำเอกสารใด ๆ เข้าไปยังพื้นที่ในรอบเลือกไขว้กลุ่มอาชีพ และแจ้งให้ผู้สมัครคืนเอกสาร สว. 3 ทำให้ผู้สมัครหลายคนต้องลอกโพยใส่กระดาษเพื่อจดบันทึก แต่เมื่อเข้าสู่รอบเลือกไขว้ เธอพบว่ามีผู้สมัครหลายคนนำเอกสารเข้าไป จึงเข้าไปพูดคุยกับนายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. ในฐานะผู้อำนวยการการเลือก สว. ระดับประเทศ

"เขาก็ทำเป็นขบวนการมาทั้งหมดนั่นแหละ... ในเมื่อท่านทำแล้วแพ้เอง กลุ่มที่ทำแล้วแพ้จะมาโวยวายทำไม" นางศรินทรกล่าวอ้างว่านี่คือคำพูดที่นายแสวงตอบกลับเธอ

ในวันแรกที่เข้าสภา ปรากฏภาพ สว. ชุดที่ 13 จำนวนมากพร้อมใจกันสวมเสื้อสีเหลืองเข้ารายงานตัวที่สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา อาคารรัฐสภา ถ.สามเสน เมื่อ 11 ก.ค. 2567

อ้าง "เบื้องบน" สั่งการให้สกัดสีส้ม

นายมนตรี เฉียบแหลม อดีตผู้สมัคร สว. กลุ่ม 7 (กลุ่มพนักงานหรือลูกจ้าง ที่ไม่ใช่ส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐ ผู้ใช้แรงงาน) จาก จ.นครศรีธรรมราช คือพยานคนแรก ๆ ที่ออกมาเปิดประเด็นเรื่อง "เบื้องบน" และบอกด้วยว่าได้ส่งมอบหลักฐานทั้งหมดให้พนักงานสอบสวนของดีเอสไอไปแล้ว

ในระหว่างร่วมเวทีเสวนาของวิปฝ่ายค้านเมื่อ 12 ก.ค. เขาเล่าว่า หลังผ่านการเลือกระดับจังหวัดเข้าสู่ระดับประเทศ ได้รับการชักชวนให้เข้ากลุ่มโดยบุคคลที่เป็นหลานของนางนาที รัชกิจประการ ภรรยาของนายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.คมนาคม สังกัดพรรคภูมิใจไทย (ภท.) โดยมีการแจ้งยอดผู้สมัครที่ต้องหาเพื่อนำไปต่อรองตำแหน่งและโควตาให้กับจังหวัด กล่าวคือ หากรวบรวมคนได้ครบ 40 คน จะได้โควตา สว. 5 คน หากรวบรวมคนได้ 30 คน จะได้โควตา สว. 3-4 คน

เขาอ้างว่า ในช่วงค่ำก่อนวันเลือก สว. ระดับประเทศ แกนนำได้เรียกตัวผู้สมัครไปที่โรงแรมอัศวิน แกรนด์ คอนเวนชั่น ห้อง 706 เพื่ออธิบายขั้นตอนและซักซ้อมวิธีการเลือกตามโพย ทั้งนี้ "นายก น." ได้แจกซองสีขาวให้แก่ผู้สมัคร สว. นครศรีธรรมราชทั้ง 30 คน ซึ่งมีเงินสดอยู่ซองละ 20,000 บาท โดยบอกว่าเป็นค่าเดินทาง นอกจากนี้ทีมงานยังเรียกเก็บเอกสาร สว. 3 พร้อมกับบัตรประจำตัวผู้สมัครของทุกคนเอาไว้ทั้งหมด ก่อนนำมาส่งคืนให้ในวันรุ่งขึ้นซึ่งเป็นวันเลือก สว. ระดับประเทศ

เสร็จจากโรงแรมแรก นายมนตรีเล่าต่อไปว่า กลุ่มผู้สมัครถูกพาไปยังโรงแรมอีกแห่งหนึ่ง ซึ่งมีการเก็บโทรศัพท์มือถือ และแจกข้าวกล่องให้รับประทาน พร้อมจัดให้นั่งล้อมวงกันเป็นตัวยู ภายในห้องนั้น มี "โกเกียรติ" นายสมเกียรติ เลียงประสิทธิ์ เป็นคนอธิบายขั้นตอน

"มีการกล่าวอ้าง 'เบื้องบน' สั่งการมาให้ทางสีน้ำเงินทำการนี้เพื่อสกัดกั้นสีส้ม นี่คือคำพูดของเขา คือทางภาคใต้มันจะใช้เงินอย่างเดียวมันไม่สะใจ มันจะสำเร็จ มันต้องเอาปัจจัยอื่นมาล่อด้วย" นายมนตรีเล่าเหตุการณ์ที่อ้างว่าเกิดขึ้นเมื่อ 25 มิ.ย. 2567

เขากล่าวต่อไปว่า โกเกียรติยังกำชับให้ผู้สมัครทุกคนลงคะแนนตามหมายเลขในโพยที่วางไว้ เนื่องจากได้คำนวณคะแนนผ่านระบบคอมพิวเตอร์ไว้หมดแล้ว ไม่อย่างนั้นจะคลาดเคลื่อน และย้ำว่าหากใครไม่ได้เป็น สว. ก็จะได้เป็นผู้ช่วย สว. หรือมีตำแหน่งให้ทุกคน พร้อมสัญญาว่าหลังเสร็จงานจะได้รับค่าตอบแทนเป็นตัวเลขสูงถึง 6 หลัก

ในตอนท้าย นายมนตรีได้โชว์เสื้อสีเหลืองที่เขาบอกว่า "ผู้จัดการทีม" ซื้อมาหลายโหลให้ผู้สมัครใส่ไปในวันเลือกระดับประเทศ เพื่อเป็นสัญลักษณ์ว่าเป็นทีมเดียวกัน

ถึงขณะนี้ นายสมเกียรติ เลียงประสิทธิ์ ยังไม่เคยออกมาชี้แจงข้อกล่าวหาเรื่องการเป็น "วิทยากรอบรมการทำโพย" ต่อสาธารณะ มีเพียงนายวรศิษฎ์ เลียงประสิทธิ์ รมช.มหาดไทย และ สส.สตูล พรรค ภท. ออกมาระบุเมื่อ 30 ก.ค. ว่า บิดาจะไปแจ้งความ

นายกเทศมนตรีจากหนองคายแจง "ข้างบน" คือ กกต.

นอกจากผู้สมัครทางภาคใต้ ยังมีการอ้างถึง "ข้างบน" ในระหว่างที่ผู้สมัคร สว. ภาคอีสานไปรวมตัวกันที่โรงแรมบีทู รังสิต แอนด์ บัดเจต จ.ปทุมธานี ในช่วง 1 วันก่อนถึงวันเลือกระดับประเทศ โดยนายพริษฐ์ วัชรสินธุ ประธานวิปฝ่ายค้าน ได้ออกมาเปิดคลิปเสียงซึ่งถูกระบุว่าเป็นเสียงของว่าที่ ร.ต.วิทยา คำพวง นายกเทศมนตรีตำบลโพนสา อ.ท่าบ่อ จ.หนองคาย ซึ่งเนื้อหาตอนหนึ่งระบุว่า "มันเป็นภารกิจเพื่อข้างบน"

ล่าสุด ว่าที่ ร.ต.วิทยา ออกมายอมรับว่าได้เดินทางไปที่โรงแรมดังกล่าวและเป็นบุคคลที่อยู่ในคลิปเสียงจริง แต่คลิปนี้ "มีการตัดต่อ" พร้อมปฏิเสธว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับขบวนการฮั้วเลือก สว.

วันนี้ (17 ส.ค.) ชายที่ปรากฏเสียงในคลิปดังกล่าวให้สัมภาษณ์ใน 2 รายการข่าวดังคือ รายการ "เจาะลึกทั่วไทย อินไซด์ไทยแลนด์" ช่องเนชั่นทีวี 22 และรายการ "กรรมกรข่าวคุยนอกจอ" เผยแพร่ทางโซเชียลมีเดีย ซึ่งมีใจความในทำนองเดียวกัน โดยเขาอ้างว่าไปให้กำลังใจนางผกามาศ ครูเกษียณซึ่งเป็น "แฟนคลับการเมืองของผม" และลงสมัคร สว. จนผ่านระดับอำเภอและจังหวัดมาได้ ส่วนตัวบังเอิญเดินทางไปอบรมโครงการสมาร์ทซิตี้ ที่โรงแรมเดอะรอยัล ริเวอร์ กทม. เมื่อ 24-25 มิ.ย. 2567 พอเสร็จจากการอบรม จึงนั่งแท็กซี่มิเตอร์ไปพบผกามาศ เมื่อไปถึงก็เห็นเขามีห้องพักเรียบร้อยดี และได้รับเชิญให้ไปทักทายให้กำลังใจว่าที่ (สว.) ทั้งหลาย ซึ่งปรากฏเป็นภาพนั่งเก้าอี้ตามที่ออกมาในคลิป และเมื่อให้กำลังใจเสร็จก็กลับที่พัก

ว่าที่ ร.ต.วิทยา ชี้แจงคำพูดที่ปรากฏในคลิปดังกล่าว ดังนี้

ผมไปให้กำลังใจชาวบ้าน คือว่าที่ (สว.) กลุ่มจากหนองคายมี 40 คน เขาได้มา 8-9 คน

ก่อนที่คุณผกามาศจะเดินทางจากหนองคายมา กทม. ส่วนกลางคือกรุงเทพฯ เขาต้องเช็กอิน หาโรงแรมที่พัก "ภาษาหนองคาย ส่วนกลางคือกรุงเทพฯ"

เขาออกจากสายอาชีพไง ไม่เหมือนท้องถิ่น เลือกปุ๊บได้เป็นเลย ผมอยากให้กำลังใจเขา ต้องผ่านระดับประเทศ ผ่านอีก 1,700-1,800 คน

ข้างบนคือ กกต. สรุปมาแล้ว ได้กำหนดระเบียบออกมา เป็นความรับผิดชอบ ก็ขอให้ทุกคนทำหน้าที่ตาม กกต. ข้างบน กำหนดให้ไปรายงานตัวตามเวลา

"ประเด็นนี้ทุกคนพยายามผลักดันมุมมองความคิดว่าผมต้องไปกล่าวถึง ถ้าเบื้องบน สถาบันฯ จะมองอย่างนั้น แต่ข้างบนที่ผมใช้คือ กกต. ให้กำหนดการมา ให้ตั้งใจตามที่เขาออกระเบียบไว้ อย่าไปทำผิดกฎหมาย"

การเลือกจากอำเภอไปจังหวัด ประเด็นคือ กกต. ไม่มีการตรวจสอบ เพราะฉะนั้นคน 9 คนจงภูมิใจว่าได้ผ่านมา ให้ทำระดับประเทศให้จบ

"ข่าวที่ออกมา เขาพยายามบอกว่าผมไปเป็นตัวเจ้ากี้เจ้าการ กำหนดการต่าง ๆ แต่ในประเด็นนี้เมื่อผมไปโผล่โรงแรม มีภาพ มีเก้าอี้ให้นั่ง แล้วไปสรุปว่าไปฮั้ว สว. มันคนละประเด็นเลย ยืนยันเลยว่าไม่ใช่"

นายกเทศมนตรีตำบลโพนสากล่าวด้วยว่า ไม่เคยเป็นสมาชิกพรรค ภท. แต่ยอมรับว่าศรัทธานโยบายคนละครึ่งพลัส 50-50 ของพรรค ภท.

ส่วนหลักฐานการจองโรงแรมบีทู รังสิต ที่นายพริษฐ์นำมาเปิดเผยเมื่อ 22 ส.ค. ปรากฏชื่อ ว่าที่ ร.ต.วิทยา คำพวง เป็นผู้จองห้องพัก 8 ห้อง 2 ครั้ง และชำระเงินผ่านธนาคารกรุงไทย ยอดรวมทั้งหมด 7,520 บาท และเมื่อดูรายชื่อผู้เข้าพัก 12 คน ปรากฏว่ามีอย่างน้อย 8 คนเป็นผู้สมัคร สว. นั้น เจ้าตัวปฏิเสธว่าไม่ทราบ และไม่เคยไปจองหรือจ่ายเงินใด ๆ

"สาบานเลยครับว่าไม่มี" เขากล่าวและว่า ในวันนั้นไม่มีการคุยกันเรื่องโพย และที่ผ่านมาก็ไม่เคยถูก กกต. เรียกไปให้ข้อมูลคดีโกงเลือก สว. แต่อย่างใด อีกทั้งกลุ่มของผกามาศ 9 คนตกหมดเลย ไม่ผ่านรอบประเทศ ส่วนที่มี สว. หนองคาย 1 คน อันนั้นไม่ใช่กลุ่มของผกามาศ

ภายหลังฟังคำชี้แจงจากว่าที่ ร.ต.วิทยา นายพริษฐ์ รองหัวหน้าพรรคประชาชน (ปชน.) เรียกร้องให้ดีเอสไอ และ กกต. ออกมาชี้แจงว่าได้ตรวจสอบเรื่องการชำระค่าที่พักโรงแรมบีทู รังสิต โดยการโอนเงินจากบัญชีว่าที่ ร.ต.วิทยา หรือไม่ เรื่องนี้อยู่ในสำนวนของ กกต. หรือคำให้การของพยานต่อ กกต. หรือไม่