தென்னாப்பிரிக்கா முதல் தமிழ்நாடு வரை: காந்திக்கு வழிகாட்டிய இரண்டு தமிழர்கள்

பட மூலாதாரம், Hulton Archive/Getty Images
- எழுதியவர், ஜா.ரோஸ்லின் அனிஷா
- பதவி, பிபிசி தமிழுக்காக
- பிரசுரிக்கப்பட்டது
- வாசிக்கும் நேரம்: 7 நிமிடங்கள்
அது, 1914ஆம் ஆண்டு.
மகாத்மா காந்தி தென்னாப்பிரிக்காவில் இருந்து இறுதியாக இந்தியாவுக்கு புறப்படவிருந்த தருணம்.
தமிழ் மக்கள் அவருக்கு ஒரு பெரிய பிரிவு உபசார விழா நடத்தினார்கள். அப்போது அவர் தனது உள்ளத்தைத் திறந்து உணர்வுபூர்வமாக நிகழ்த்திய உரை தமிழர் வரலாற்றில் மிக முக்கியமான ஒன்று.
"தமிழர்களை நான் சந்தித்தபோது என் உடன்பிறந்தோரைச் சந்திப்பது போலவே உணர்ந்தேன். எத்தனையோ ஆண்டுகளாக நான் போற்றி வளர்த்து வந்துள்ள உணர்ச்சி இது. அதற்கான காரணமும் மிக எளிது. இந்தியரிடையே உள்ள பல்வேறு பிரிவினரில் போராட்டத்தின் உக்கிரத்தைத் தாங்கியவர்கள் தமிழர்கள்தான் என்று கருதுகிறேன்.
"சத்தியாகிரகத்தில் உயிர்த் தியாகம் செய்தவர்களில் மிக அதிகமானோர் தமிழினத்தைச் சேர்ந்தவர்களே. எந்தத் தரப்பை எடுத்துக் கொண்டாலும் இந்தியாவின் மிகச் சிறந்த பரம்பரைக்கு மிகச் சிறந்த சான்று தாங்கள்தான் என்பதை தமிழர்கள் மெய்ப்பித்து இருக்கிறார்கள். எள்ளளவும் இதை நான் மிகைப்படுத்திக் கூறவில்லை" என்று காந்தி அங்கு உரையாற்றியதாக 'தமிழ்நாட்டில் காந்தி' என்ற நூலில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.
தமிழ்நாடு குறித்து எப்போதும் காந்தி உயர்வான எண்ணங்களைக் கொண்டிருந்ததாகப் பல காந்தியவாதிகள் கூறுகின்றனர். "அது வெறும் தமிழர்களின் போராட்ட உணர்வில் இருந்து மட்டுமே வந்தது அல்ல. மாறாக காந்தியின் சில அரசியல் நிலைப்பாடுகளை வடிவமைப்பதில் தமிழ்ச் சமூகம் ஏற்படுத்திய தாக்கம் அவரது வாழ்வில் இன்றியமையாதது" என வரலாற்றாசிரியர்கள் கூறுகின்றனர்.
இந்திய விடுதலைப் போராட்டத்திற்கு முன்பே, காந்தியின் அரசியல் பங்களிப்புக்கு தமிழ்நாடு ஒரு சிந்தனைக் களத்தை அமைத்துக் கொடுத்துள்ளது. பிற்காலத்தில் காந்தியின் முக்கியக் கொள்கைகளில் ஒன்றாக அறியப்பட்ட தீண்டாமை ஒழிப்பு போன்ற கருத்துகளை நோக்கி காந்தி நகர்வதற்கு தமிழர்கள் மிக முக்கியப் பங்காற்றியுள்ளனர்.
"இந்தியாவிலும், உலகிலும் வேறெந்த இனத்தையும் இவ்வளவு உயர்வாக காந்தி பாராட்டியிருப்பதாக எந்த ஏட்டிலும் காணப்படவில்லை" எனக் குறிப்பிட்டுள்ளார் 'தமிழ்நாட்டில் காந்தி' என்ற நூலின் ஆசிரியர் அ. இராமசாமி.
ஆனால், இவை அனைத்தும் எங்கிருந்து தொடங்கியது? அதை அறிந்துகொள்ள வேண்டுமெனில் காந்தியின் தென்னாப்பிரிக்க பக்கங்களில் இடம்பெற்றுள்ள இரு தமிழர்களில் இருந்து தொடங்குவது பொருத்தமாக இருக்கும்.

பட மூலாதாரம், Getty Images
தென் ஆப்பிரிக்கா முதல் தமிழ்நாடு வரை
கடந்த 1893ஆம் ஆண்டில் இளம் வழக்கறிஞராக காந்தி தென்னாப்பிரிக்கா சென்றது தொடங்கி நேட்டால் இந்திய காங்கிரஸ், 1906ஆம் ஆண்டு சத்தியாகிரகம், ஃபீனிக்ஸ் குடியிருப்பு, டால்ஸ்டாய் பண்ணை என தென்னாப்பிரிக்கா அவரது அரசியல் பரிசோதனைக் களமாக இருந்ததையும், 1915ஆம் ஆண்டு அவர் அரசியல் தலைவராக இந்தியாவுக்கு திரும்பியதையும் நம்மில் பலரும் அறிவோம். ஆனால், அந்தப் பயணத்தின் திசையை வடிவமைத்ததில் தமிழர்கள் முக்கியப் பங்காற்றியுள்ளனர் என்பது ஒரு சுவையான வரலாறு.
"காந்திக்கும் தமிழர்களுக்குமான தொடர்பு தென்னாப்பிரிக்காவில் இருந்தே தொடங்குகிறது. காந்தி தென்னாப்பிரிக்காவில் இருந்த தமிழர்கள் மீது பெரும் அன்பு கொண்டிருந்தார். அவர்களும் காந்தியை வெகுவாக ஆதரித்தார்கள். அதுதான் காந்திக்கும் தமிழ்நாட்டுக்குமான உறவின் தொடக்கப் புள்ளி" என்கிறார் வரலாற்றாசிரியர் ராமச்சந்திர குஹா.
இவர், மகாத்மா காந்தியின் வாழ்க்கை வரலாற்றை விவரிக்கும் இரண்டு தொகுதிகளான 'காந்தி பிஃபோர் இந்தியா', 'காந்தி: தி இயர்ஸ் தட் சேஞ்சுட் தி வேர்ல்டு' மற்றும் 1947 முதல் 2007 வரையிலான இந்தியாவின் வரலாற்றை விவரிக்கும் 'இந்தியா ஆப்ஃடர் காந்தி' போன்ற நூல்களை எழுதியுள்ளார்.

பட மூலாதாரம், Getty Images
தமிழ் தொழிலாளிக்காக குரல் கொடுத்த காந்தி
தென்னாப்பிரிக்காவில் ஒப்பந்த தொழிலாளராக வேலை செய்து கொண்டிருந்த தமிழரான பாலசுந்தரம் தனது முதலாளியால் தாக்கப்பட்டு, நீதி வேண்டி அப்போது வழக்கறிஞராகப் பயிற்சி எடுத்துக் கொண்டிருந்த காந்தியை நாடுகிறார். (தமிழ்நாட்டில் காந்தி நூல் - அ.இராமசாமி)
காந்தியை பார்த்தவுடன் தலைப்பாகையைக் கழற்றி மரியாதை செலுத்தியவாறே, நடுங்கிக் கொண்டிருந்த பாலசுந்தரத்தை பார்த்தவுடன், காந்தி சொன்ன முதல் வார்த்தை, 'முதலில் உங்கள் தலைப் பாகையைக் கட்டுங்கள்' என்பதுதான்.
அவரது அணுகுமுறையால் மகிழ்ந்த பாலசுந்தரத்துக்கு தனக்கு நீதி கிடைக்கும் என்ற நம்பிக்கை பிறந்தது. காந்தியும் அவருக்கு உதவ முன்வந்தார். அந்த இளம் வயதில் அங்கிருந்த பிற வழக்கறிஞர்களிடம் இருந்து காந்தி வேறுபட்டவராக இருந்தார். இந்த வழக்கை அவர் எடுத்துக் கொண்டது பாலசுந்தரத்துக்கு மட்டுமின்றி, காந்திக்கும் தொழிலாளர்களின் கொடுமையான வாழ்நிலை குறித்து ஆழமாக அறிந்து கொள்ள உதவியது. அது காந்தியின் மனதில் பெரும் தாக்கத்தை ஏற்படுத்தியது.
"ஒரு நிறுவனத்திற்காகப் பணியாற்றச் சென்ற காந்தியின் சிந்தனைப் போக்கை மாற்றியது ஒரு தமிழர்தான். தென்னாப்பிரிக்காவில் காந்தி மேற்கொண்ட போராட்டங்களில் பெருவாரியான தமிழர்கள் கலந்து கொண்டனர். தில்லையாடி வள்ளியம்மை, தம்பி நாயுடு போன்றோரை இன்றும் நாம் நினைவு கூறுகிறோம். 'இந்தியன் ஒப்பீனியன்' என்ற பெயரில் காந்தி நடத்தி வந்த இதழ் தமிழிலும் வெளியானது" என்கிறார் எழுத்தாளரும், காந்திய ஆய்வாளருமான சித்ரா பாலசுப்ரமணியம்.

பட மூலாதாரம், Dinodia Photos/Getty Images
கடந்த 1896ஆம் ஆண்டு ஒப்பந்தத் தொழிலின் அவலங்கள் குறித்து கலந்துரையாடலை முன்னெடுக்க இந்தியாவுக்கு வருகை தந்தார் காந்தி.
"அப்போது, கொல்கத்தாவில் அவருக்குப் பெரிய அளவில் ஆதரவு கிடைக்கவில்லை. ஆனால் பம்பாயிலும், மெட்ராஸிலும் அவரை மக்கள் வெகுவாக ஆதரித்தார்கள். இதை காந்தியே பதிவு செய்துள்ளதாக" சித்ரா குறிப்பிடுகிறார்.
தீண்டாமை ஒழிப்புக்கு பாதை வகுத்த தமிழர்
பாலசுந்தரம் ஒப்பந்தத் தொழிலின் வலியை காந்திக்கு வெளிப்படுத்தினார் என்றால், தீண்டாமையின் இன்னல்களை காந்தியிடம் எடுத்துச் சென்றவர் தலித் சமூகத்தைச் சேர்ந்த ஜே.எம் லாசரஸ். தமிழரான அவர் தென்னாப்பிரிக்காவில் வசித்து வந்தார். அவருக்கும் காந்திக்குமான உரையாடல் குறித்து விளக்கிய வரலாற்றாசிரியர் ராமச்சந்திர குஹா, "காங்கிரஸ் இயக்கம் பெரும்பான்மையாக உயர் சாதியினரின் ஆதிக்கத்தில் உள்ளது. தலித்துகள், பிற்படுத்தப்பட்டோர் நலனில் அவர்கள் அக்கறை காட்டுவதில்லை. நீங்கள் அதை உற்று நோக்க வேண்டும்" என லாசரஸ் காந்தியிடம் கூறியதாகக் குறிப்பிடுகிறார்.

பட மூலாதாரம், chithrabalasubramaniam/facebook
பிறகு அது குறித்து சிந்திக்கத் தொடங்கிய காந்தி, 1915, 1919, 1920ஆம் ஆண்டுகளில் தமிழ்நாட்டுக்குப் பயணம் மேற்கொண்டபோது, அவர் கலந்துகொண்ட கூட்டங்களில் இருந்து தீண்டாமை குறித்து இன்னும் அதிகமாகத் தெரிந்து கொண்டார். அந்த பயணங்களின் வழியாக தீண்டாமையின் கோர முகத்தை ஆழமாக உணர்ந்த காந்தி, தனது அரசியல் பாதையை வடிவமைத்த கொள்கைகளில் 'தீண்டாமை ஒழிப்புக்கு' முக்கிய இடமளித்தார்.
இவ்வாறு, "ராஜாஜி, இந்திய தேசிய காங்கிரஸ், காமராஜர் உடனான தொடர்புக்கு வெகு காலத்துக்கு முன்பாகவே, தென்னாப்பிரிக்காவில் இருந்த தமிழர்கள் மூலமாக, காந்திக்கும் தமிழ்நாட்டுக்குமான பந்தம் தொடங்கிவிட்டது. தீண்டாமை, சாதிப் பாகுபாடு போன்றவற்றைக் களைய, காந்தி முன்னெடுத்த அரசியல் போக்குக்கு பாதை அமைத்ததில் தமிழர்கள் பெரும் பங்கு வகித்தனர்" என்கிறார் வரலாற்றாசிரியர் ராமச்சந்திர குஹா.
அதேபோல, காந்தி முன்னெடுத்த பல்வேறு போராட்டங்களிலும் தமிழர்கள் அவருக்கு முழு ஒத்துழைப்பைக் கொடுத்தனர். 1896ஆம் ஆண்டில் காந்திக்கு ஒரு தங்க நாணயத்தைப் பரிசாக அளிக்கும் அளவுக்கு, தென்னாப்பிரிக்காவில் வாழ்ந்த தமிழர்கள் காந்தியின் மீது பெரும் அன்பு வைத்திருந்தனர் என 'தமிழ்நாட்டில் காந்தி' எனும் நூல் கூறுகிறது.
ஒத்துழையாமை இயக்கத்துக்கான சிந்தனை உதித்த இடம்
கடந்த 1920ஆம் ஆண்டில், ஆங்கிலேயர் ஆட்சிக்கு எதிராக இந்தியர்கள் ஒத்துழையாமை இயக்கத்தை முன்னெடுக்க வேண்டுமென காந்தி அழைப்பு விடுத்தார். பள்ளிகள், நீதிமன்றங்கள், அரசு நிறுவனங்கள் வெளிநாட்டு ஆடைகளைப் புறக்கணிக்க வேண்டும் என்றார்.
அரசியல் உத்தியாகத் தொடங்கிய இந்த நடவடிக்கை, விரைவில் ஒரு வெகுஜன இயக்கமாக மாறியது. மாணவர்கள், தொழிலாளர்கள், வணிகர்கள், விவசாயிகள் எனப் பல்வேறு தரப்பினரும் சுதந்திரப் போராட்டத்தில் இணைந்தனர்.

பட மூலாதாரம், Getty Images
ஆங்கிலேயர் ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டம் அரசியல் கூட்டங்கள் மற்றும் நகர்ப்புற உயர்தட்டு மக்களைத் தாண்டிப் பரவியது. காந்தியின் முயற்சிகள் மக்களுக்கு மிக நெருக்கமான அரசியல் மற்றும் வெகுஜன இயக்கமாக மாறியதற்கு ஒத்துழையாமை இயக்கம் ஒரு திருப்புமுனையாக அமைந்தது.
அத்தகு முக்கியத்துவம் வாய்ந்த ஒத்துழையாமை இயக்கத்தை வடிவமைக்க உதவிய சிந்தனை அவருக்கு மெட்ராஸ் மாகாணத்தில் இருந்துதான் உதித்தது. அதுகுறித்து விவரித்த எழுத்தாளர் சித்ரா,
"சென்னை ஆர்.கே. சாலையில் முன்பு சோழா ஹோட்டல் இருந்தது. இப்போது அங்கு வெல்கம் க்ரூப் ஹோட்டல் உள்ளது. அதன் முன்பாக ஒரு நினைவு ஸ்தூபி அமைந்துள்ளது. அந்த இடத்தில இருந்துதான் அவருக்கு அந்தப் போராட்டத்திற்கான வடிவம் தோன்றியது" என்கிறார் எழுத்தாளர் சித்ரா.
ஒத்துழையாமை இயக்கம் வெகு தீவிரமாக முன்னெடுக்கப்பட்டு வந்த நேரத்தில், 1920ஆம் ஆண்டில் தாம் மேற்கொண்ட தமிழக சுற்றுப் பயணத்தால் ஏற்பட்ட விளைவுகள் என்னவென்பதை காந்தி நவஜீவன் இதழில் (29.09.1920) எழுதியுள்ளார்.
'மெட்ராஸ் மக்கள் என் உள்ளத்தில் பதிந்துள்ள முறையே தனி. மெட்ராஸ் மக்களுடைய நம்பிக்கை அளவு கடந்தது, அவர்களுடைய விசுவாசம் எல்லையற்றது' என்று அதில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.
அதே போல, 'ஒத்துழையாமை இயக்கம் விறுவிறுப்பாக மேற்கொள்ளப்பட்டிருந்த வேறு சில மாநிலங்களில், கூட்டத்தில் இயக்கத்தை எதிர்த்து பேசிய மக்களால் பெரும் கூச்சலும் குழப்பமும் விளைவிக்கப் பெற்றன. ஆனால் மெட்ராஸ் மாநிலத்தில் மட்டும் அவ்வாறு இல்லை' என்பதை யங் இந்தியா இதழில் காந்தி சுட்டிக் காட்டியுள்ளார்.

பட மூலாதாரம், Getty Images
காந்தியின் போராட்டங்களில் தமிழ்நாட்டுப் பெண்களின் பங்கு
இந்திய சுதந்திரப் போராட்டம் தொடர்பான காந்தியின் சிந்தனை தமிழ்நாட்டில் வேரூன்றியபோது, அதற்கு வலுசேர்த்தவர்களில் பெண்களும் மிக முக்கியப் பங்காற்றினார்கள். கதர் நூற்பது, அந்நிய ஆடைகளைப் புறக்கணிப்பது, நிதி திரட்டுவது, பொதுக் கூட்டங்களில் பங்கேற்பது என தமிழகப் பெண்கள் காந்திய இயக்கத்தில் இணைந்து தீவிர செயல் வீரர்களாகத் திகழ்ந்தனர்.
இந்திய சுதந்திரப் போராட்டத்தில் தமிழ்நாட்டுப் பெண்களின் பங்கேற்பு காந்தியை பெருமளவில் வியக்க வைத்துள்ளதாகக் கூறுகிறார் எழுத்தாளர் சித்ரா.
அதோடு, "எழுத்தாளர்கள் வை.மு கோதைநாயகி அம்மாள், குமுதினி ஆகியோர் காந்தியின் சிந்தனைகள் மீது பெரும் ஈடுபாடு கொண்டிருந்தார்கள். அஞ்சலையம்மாள், சௌந்திரம் ராமசந்திரன் போன்றோரும் தங்கள் அரசியல் நிலைப்பாட்டில் பெருமளவு காந்திய சிந்தனைகளை ஒன்றிணைத்துள்ளனர். தமிழக பெண்களின் நெஞ்சுரம் காந்தியை பெருமளவு வியக்க வைத்துள்ளது" என்று சுட்டிக்காட்டுகிறார் அவர்.
மேலும், கதர், விடுதலைப் போராட்டம், கள்ளுக்கடை மறியல், பணம், நகை போன்றவற்றை சுதந்திரப் போராட்டத்துக்கு நிதியாக வழங்கி உதவுவது என தமிழ்நாட்டுப் பெண்கள் பெரும் ஈடுபாட்டோடு காந்தியின் சிந்தனைகளுக்குச் செயல் வடிவம் அளித்துள்ளனர்.

பட மூலாதாரம், Hulton Archive/Getty Images
தமிழ் கற்கும் ஆர்வம்
தமிழ்நாட்டுடனான காந்தியின் உறவு, அரசியலைக் கடந்து தமிழ் மொழியைக் கற்க வேண்டுமென்ற ஆர்வம் வரை நீண்டது.
தென்னாப்பிரிக்காவில் தன்னுடன் நின்ற தமிழர்களுக்கு நன்றி கூற காந்தி தமிழ் மொழியைக் கற்க விரும்பினார் என்று ஒரு சாராரும், இல்லை, அவருக்கு திருக்குறளை மிகவும் பிடிக்கும், அதை வாசிக்கத்தான் தமிழ் கற்க விரும்பினார் என்று மற்றொரு சாராரும் கூறுவர்.
ஆனால் 'இந்தியன் ஒப்பீனியன்' இதழில் (05.06.1909), தான் தமிழ் கற்க விரும்பியதன் பின்னணிக் காரணம் குறித்து காந்தியே எழுதியுள்ளார்.
அதில், "இந்தப் போராட்டத்தில் தமிழர்களுக்கு இணையான அளவில் இந்தியர்களில் வேறு எவருமே பங்காற்றவில்லை. ஆகையால் தமிழை நான் மிகுந்த கவனத்துடன் கற்க வேண்டுமெனத் தோன்றியது. வேறு காரணத்திற்காக அல்லாவிட்டாலும் என் மனதளவிலாவது என் உளபூர்வமான நன்றியைத் தெரிவித்துக் கொள்வதற்காக நான் தமிழைக் கற்றேன். நான் அந்த மொழியைப் படிக்கப் படிக்க அதனுடைய அழகை அதிகமாகக் கண்டு அனுபவிக்கிறேன். அது மிக மிக எழில் நிறைந்த இனிமையான மொழி. தமிழர்கள் மத்தியில் புத்திக்கூர்மையும் சிந்தனைத் திறனும் உள்ள விவேகம் நிறைந்த ஏராளமான மக்கள் இருக்கிறார்கள்" என்று அதில் குறிப்பிட்டுள்ளார்.

பட மூலாதாரம், Fox Photos/Hulton Archive/Getty Images
கடந்த 1913ஆம் ஆண்டு இறுதியில் காந்தி ஃப்ளோம் போண்டீன் சிறையில் இருந்தபோது சிறைச்சாலையில் அளிக்கப்பட்ட வேலைகளைச் செய்த நேரம் போக மீதமிருந்த நேரத்தில் பெரும் பகுதியை தமிழ் கற்பதிலேயே செலவிட்டிருக்கிறார்.
அவர் மணிலால் காந்திக்கு எழுதிய கடிதத்தில், "ஃப்ளோம் போண்டீன் சிறையில் நாள்தோறும் படிப்பதற்கும் எழுதுவதற்கும் எட்டு மணிநேரம் செலவிட்டேன். அதில் பெரும்பகுதியை தமிழுக்கே செலவிட்டேன்" என்று கூறியுள்ளார்.
அதன் பிறகு காந்தி இந்தியா வந்த பின்னர், 1937ஆம் ஆண்டு சென்னையில் இலக்கிய மாநாடு ஒன்று நடைபெற்றது. அந்த மாநாட்டுக்குக் காந்தி தலைமை வகித்தார். அதற்கு வரவேற்புக் குழு தலைவராக இருந்த உ.வே.சாமிநாதரின் உரையைக் கேட்டு காந்தி மகிழ்ந்தார்.
"இந்தப் பெரியவரின் அடி நிழலில் இருந்து தமிழ் கற்க வேண்டும் என்னும் ஆவல் உண்டாகிறது" என்றும் கூறினார் காந்தி.
இவ்வாறு தனது 36 வயதில் தமிழ் கற்கத் தொடங்கிய காந்தி, தான் மறையும் வரை அந்த முயற்சியில் தொடர்ந்து ஈடுபட்டிருந்தார் என்பதை வரலாற்றின் ஊடாக அறிய முடிகிறது.

பட மூலாதாரம், Topical Press Agency/Getty Images
இளம் வழக்கறிஞர் முதல் மகாத்மா வரை
இந்தியாவின் சுதந்திரப் போராட்டம் தீவிரமடைவதற்கு முன்பே, ஒத்துழையாமை இயக்கம், கதர் இயக்கம், தீண்டாமை ஒழிப்பு போன்ற காந்தியின் முக்கிய அரசியல் செயற்பாடுகளுக்கு முன்பே, தமிழ்நாடு காந்தியின் அரசியல் பயணத்தின் முக்கியப் பகுதியாகிவிட்டது.
'கடந்த 1896ஆம் ஆண்டு தென்னாப்பிரிக்காவில் இருந்த காலத்தில் மெட்ராஸுக்கு முதன்முதலில் காந்தி வருகை தந்தார். அதன் பிறகு பல்வேறு காலகட்டங்களில் 20 முறை தமிழ்நாட்டுக்கு வருகை தந்துள்ளார்' என்று சி.பி. தலால் தொகுத்த 'காந்தி: 1915-1948 - எ டீட்டெயில்ட் க்ரொனாலஜி ஆஃப் காந்தி' என்ற நூலின் வழியே அறிய முடிகிறது.
காந்தி, ஓர் இளம் வழக்கறிஞராக தமிழ்நாட்டில் உரையாற்றியது முதல் தமிழ்நாட்டின் நகரங்களுக்கும் கிராமங்களுக்கும் தொடர்ந்து பயணித்து மக்களைச் சந்தித்து, பின்னர் இந்தியாவின் அரசியல் களத்தில் புதிய பாதைகளை உருவாக்கிய தலைவராகவும், இறுதியில் 'மகாத்மா'-வாகவும் தமிழ்நாட்டுக்கு வருகை தந்துள்ளார்.
மதுரையில் அவரது உடை மாறிய தருணம் முதல் கதர், சத்தியாகிரகம், சமூக சீர்திருத்தம் என அவரது அரசியல் பயணம் விரிவடைந்த காலம் வரை அந்த மாற்றத்தின் பல்வேறு கட்டங்களுக்கு தமிழ்நாடு சாட்சியாகத் திகழ்ந்துள்ளது. காந்தியவாதிகளை பொறுத்தவரை, "காந்தி தமிழ்நாட்டை நேசித்தார், தமிழ்நாடும் காந்தியை தனது அரசியல் மற்றும் சமூக வாழ்வின் ஒரு பகுதியாக ஏற்றுக்கொண்டது."
- இது, பிபிசிக்காக கலெக்டிவ் நியூஸ்ரூம் வெளியீடு

































