Markabkii saddexaad oo Maraykanku leeyahay oo ah nooca xambaara diyaaradaha oo gaaray Bariga Dhexe

Sarkaal ka tirsan milatariga Maraykanka ayaa CBS News, oo ah bahwadaagta BBC-da ee Maraykanka, u xaqiijiyay in markabka dagaalka ee xambaara diyaaradaha ee USS Theodore Roosevelt uu hadda gaaray Bariga Dhexe.

Kooban

Tebin toos ah

  1. Shan arrimood oo mucjiso lagu tilmaamay oo uu lahaa Saadaam Xuseen

    Saadaam Xuseen

    Hogaamiyayaasha loo arko inay yihiin kali taliyayaal ayaa badanaa leh astaamo kale, sida inay jecel yihiin kalinimada iyo inay adeegsadaan awood aan xad lahayn.

    Kali taliyayaasha ugu caansan dunida waxaa ka mid ah Hitler, Stalin, Mussolini, Franco iyo Mucamar Qadaafi.

    Ku dhawaad mid kasta oo iyaga ka mid ah wuxuu leeyahay astaamo ama dabeecado gaar ah oo ka duwan kuwa dadka kale. Saddaam Xuseenna waxaa la sheegaa in uusan ka duwanayn.

    Halkan waxaa ku xusan shan arrimood oo xusid mudan oo ku saabsan hogaamiyihii hore ee Ciraaq, Saddaam Xuseen.

  2. Israa'iil oo lacag siinaysa Afrikanka doonaya in dalkeeda ay ka baxaan

    Isreal

    Dowladda Israa'iil ayaa ballaarisay barnaamij ay muhaajiriinta Afrikaanka ah ku dhiirrigelinayso inay si iskood ah dalka uga baxaan, iyadoo qof kasta oo buuxiya shuruudaha siinaysa $3,500 iyo tigidh diyaaradeed oo bilaash ah.

    Barnaamijkan cusub oo billowday 9-kii Nofeembar 2026, ayaa socon doona ilaa 31-ka Diseembar 2026. Wuxuu khuseeyaa muwaadiniinta dalalka Afrika ee Israa'iil ku noolaa in ka badan laba sano iyaga oo aan haysan sharci degganaansho, dadka fiisahoodu dhacay iyo qaar haysta oggolaansho ku-meel-gaar ah.

    Markii hore, barnaamijku wuxuu si gaar ah u bartilmaameedsanayay muwaadiniinta Eritrea, Suudaan, Itoobiya, Ivory Coast iyo Guinea. Hase yeeshee, waxaa hadda lagu daray dalalka kale ee Afrika, sida Nigeria, Ghana, Kenya, Uganda, Koonfur Afrika iyo Togo, iyadoo laga doonayo inay buuxiyaan shuruudaha.

  3. War deg deg ah, Faahfaahin ka soo baxaysa dagaallo xooggan oo dhexmaray ciidamada Tigray iyo kuwa difaaca Itoobiya

    .

    Dadka deegaanka ayaa BBC-da u sheegay in toddobaadkan ay dagaallo culus oo hub xooggan la adeegsaday ay dhex mareen ciidamada difaaca Itoobiya iyo kuwa Tigrayga, aagagga ku teedsan xuduudda Eritrea. Waxay sheegeen in dadka deggan agagaarka xuduudda laga daadgureeyay.

    Dadka ku nool magaalooyinka Sheraro, Adi Hagera iyo Biara ee gobolka Tigray ayaa sheegay in dagaalladii billowday Talaadadii iyo Arbacadii ay ku fideen dhulka miyiga ah.

    Laba qof oo deegaanka ah ayaa sheegay in dagaalka loo adeegsaday madaafiic iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn.

    Mid ka mid ah dadka deegaanka ayaa sheegay in dagaalku socday saacado badan, laga bilaabo 3-dii subaxnimo ilaa 8-dii fiidnimo, taasoo cabsi gelisay haweenka uurka leh iyo carruurta.

    Qof kale ayaa sheegay in Khamiistii madaafiic lagu garaacayay jihada Badme, halkaas oo ay ku sugnaayeen ciidamada Tigrayga.

    Dad kale oo ka barakacay deegaanka Adi Kilte ayaa BBC-da u sheegay in halkaas uu ka dhacay dagaal aad u culus, kaas oo isugu jiray iska horimaadyo toos ah iyo rasaas laga ridayay qoryo culus.

    Dadka la hadlay BBC-da waxay sheegeen in dagaalku dhex maray ciidamada Itoobiya iyo kuwa Tigrayga, isla markaana aysan halkaas joogin ciidamo Eritrean ah.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  4. War deg deg ah, Degdeg: Iraan oo weerar diyaarado loo adeegsaday ku qaadday gordhow saldhigga Mareykanka ee Baxreyn

    Weerar

    laalada Kacaanka Iiraan ayaa saaka oo Axad ah sheegtay inay lix diyaaradood oo aan duuliye lahayn ku weerartay xarun raadaarka difaaca Maraykanka ee saldhigga diyaaradaha qumaatiga u kaca ee Rafah kuna yaalla dalka Baxrayn. Waxay ku tilmaantay wejigii labaad ee jawaabteeda weerarkii Maraykanka.

    Digniinaha weerarrada cirka ayaa laba jeer ka yeeray Baxrayn, markii ugu horreysay tan iyo bishii Sebtembar.

    Ilaalada Kacaanka ayaa sheegtay in weerarku si sax ah u beegsaday bartilmaameedka, balse saraakiisha Baxrayn iyo Maraykanka weli kama hadlin.

    Wasaaradda Arrimaha Gudaha Baxrayn ayaa shacabka ugu baaqday inay is dejiyaan oo ay tagaan goobaha ugu dhow ee ammaanka ah. Baxrayn waxaa ku yaalla xarunta Taliska Ciidamada Badda Maraykanka ee Shanaad.

    Laba maalmood ka hor, Ilaalada Kacaanka ayaa sheegtay inay beegsatay raadaar digniinta xilliga hore ee Maraykanka, balse militariga Maraykanku wuxuu sheegay inuu qabtay laba diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo Iiraan leedahay.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  5. War deg deg ah, Gadi Eisenkot iyo Benjamin Netanyahu oo qaati kala taagan

    Netanyahu iyo Gadi

    Hoggaamiyaha xisbiga Yashar, ahna taliyihii hore ee ciidamada Israa’iil, Gadi Eisenkot, ayaa diiday soo jeedinta Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu ee ahayd in la dhiso dowlad midnimo qaran, isagoo ku tilmaamay xeelad siyaasadeed.

    Eisenkot ayaa sheegay in Netanyahu og yahay inuu doorashada ku guuldarraystay, isla markaana soo jeedintu tahay isku day uu waqti ku kasbanayo, si uu u adkeeyo dhismaha dowlad cusub.

    Netanyahu ayaa hore u soo jeediyay in dowlad midnimo lala dhiso Eisenkot, isagoo sheegay in mudnaanta la siinayo ciribtirka khatarta Iiraan.

    Eisenkot, oo hadda dadaal ugu jira dhismaha dowladda cusub, ayaa ku eedeeyay Netanyahu inuu hurinayo kala qaybsanaanta, halkii uu midnimo ka abuuri lahaa. Wuxuu intaas ku daray in xeeladahaas aanay isaga iyo shacabka Israa’iil saamayn ku yeelan doonin.

    Gadi

    Netanyahu ayaa muuqaal uu Sabtidii baahiyay ku sheegay in kulankii uu Khamiistii, 12-kii Nofeembar, la yeeshay Gadi Eisenkot uu ku sii xoojiyay aaminsanaantiisa ah in Israa’iil u baahan tahay dowlad midnimo qaran, si loo sugo amnigeeda loona soo afjaro khatarta Iiraan.

    Wuxuu sheegay in dowladdaasi ay ka koobnaan doonto xisbiyo aqoonsan Israa’iil inay tahay dowlad Yuhuud ah, isla markaana ay wax ka qaban doonto caqabadaha amni, gaar ahaan Iiraan oo uu ku eedeeyay inay diyaar u tahay inay hub nukliyeer ah u adeegsato Israa’iil.

    Eisenkot, oo taageero ka helay 67 xildhibaan doorashadii toddobaadkii hore, ayaa 8-dii Nofeembar loo xilsaaray dhismaha dowladda cusub. Wuxuu haystaa 28 maalmood, oo 14 maalmood lagu kordhin karo.

    Falanqeeyayaasha ayaa sheegaya in wada-hadallada dhismaha dowladdu adkaan karaan. Soo jeedinta Netanyahu waxay ku salaysan tahay xisbiyada waaweyn ee Yuhuudda, iyadoo laga reebayo xisbiyada Carabta.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  6. War deg deg ah, Xog cusub oo laga helay gantaallada Iiraan iyo faahfaahintooda

    Iran

    Warbixin uu daabacay wargeyska The Wall Street Journal, oo soo xiganaya saraakiil sirdoon oo Maraykan ah, ayaa sheegtay in Iiraan ay weli haysato ilaa 2,500 oo gantaal.

    Warku wuxuu imanayaa iyadoo Ilaalada Kacaanka Iiraan ay sheegteen inay weerareen saldhig raadaar oo ku yaalla saldhigga milatari ee Riffa ee Baxrayn, iyagoo sheegay in weerarku jawaab u ahaa gardarro milatari oo Maraykanku sameeyay.

    Toddobaadkii hore, Cali Bilali oo ah la-taliyaha sare ee taliyaha ciidamada cirka ee Ilaalada Kacaanka, ayaa sheegay in kaydka hubka Iiraan ku filan yahay sannado badan, ciidankuna diyaar u yahay hawlgallo milatari.

  7. War deg deg ah, Facebook oo lagu ganaaxay malaayiin doollar kadib markii ay qaadday tallaabo aaney fasax u haysan

    .

    Hay’adda ilaalinta xogta ee Talyaaniga ayaa shirkadda Meta ku ganaaxday 805 milyan oo Yuuro, kaddib markii ay ogaatay in barnaamijka Facebook uu sawirrada iyo muuqaallada taleefoonnada Android ka geli karo oggolaansho cad la’aan.

    Hay’addu waxay sheegtay in ku dhowaad 20 milyan oo isticmaale aan si habboon loogu wargelin arrintan.

    Meta ayaa la siiyay 60 maalmood inay damiso adeeggan, isla markaana ay oggolaansho gaar ah ka hesho dadka isticmaala ka hor inta aysan adeegsan sawirradooda.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  8. War deg deg ah, Isreal oo sheegtay in ay dishay taliye sare oo ka tirsanaa Xamaas

    Xamaas

    Samir Maxamuud Abuu Yuunis, oo ahaa taliye sare oo ka tirsanaa garabka militariga Xamaas, isla markaana hoggaaminayay guutada Rafah, ayaa lagu dilay duqeyn Israa’iil ka fulisay deegaanka Khan Yunis ee koonfurta Qaza.

    Ilo caafimaad ayaa sheegay in dad kale ay ku dhaawacmeen weerarka oo ka dhacay deegaanka Al-Mawasi. Israa’iil ayaa horay u shaacisay inay dishay taliye sare oo Xamaas ka tirsanaa.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  9. Pakistan oo ku dhawaaqday jawaabtii la sugayey

    Pakistan

    Pakistan ayaa ku dhawaaqday inay ka qaybgalayso Madasha Wadahadalka Ilbaxnimooyinka ee Ururka Iskaashiga Shanghai (SCO), iyadoo u magacowday Wasiirka Federaalka u qaabilsan Isbeddelka Cimilada, Mosaddiq Malik, inuu dalkaas ku matalo shirka.

    Sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Pakistan, Mosaddiq Malik ayaa dalka ku matali doona Madasha Wadahadalka Ilbaxnimooyinka ee SCO, taas oo lagu qaban doono magaalada New Delhi ee dalka Hindiya, 20-ka ilaa 22-ka Nofeembar 2026.

    Bayaanka ayaa lagu sheegay in munaasabadda ay ka qaybgalayaan wakiillo ka socda dalalka xubnaha ka ah ururka SCO, kuwaas oo ka wada hadli doona arrimo la xidhiidha is-dhexgalka dhaqamada kala duwan, wada noolaanshaha dhaqameed iyo is-fahamka labada dhinac.

    Wasaaradda Arrimaha Dibadda Pakistan ayaa sheegtay in dalku ay ka go'an tahay dhiirrigelinta wada-hadalka iyo xidhiidhka tooska ah ee bulshooyinka ilbaxnimooyinka kala duwan, iyadoo la adeegsanayo qaab-dhismeedka ururka SCO. Waxa ay intaas ku dartay in Pakistan ay sii wadi doonto taageerada iskaashi ku dhisan ixtiraam labada dhinac ah.

    Shirkan ayaa ka dhici doona caasimadda Hindiya ee New Delhi, 20-ka ilaa 22-ka Nofeembar, waxaana ka qaybgalaya ergooyin ka kala socda dalal kala duwan oo xubno ka ah ururka.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  10. Iiraan oo sheegatay inay soo riday diyaarad aan duuliye lahayn oo Maraykanku leeyahay

    Maraykanka

    Ciidanka Ilaalada Kacaanka ee Iran ayaa ku dhawaaqay in maanta ay soo rideen diyaarad nooca MQ-1 ah oo Maraykanku leeyahay, taas oo ku sugnayd koonfurta jasiiradda Qeshm.

    Sida ay baahisay wakaaladda wararka ee Tasnim, Ilaalada Kacaanku waxay sheegeen in tani ay tahay diyaaraddii 17-aad ee noocan ah ee MQ-1 oo ay burburiyaan. Bayaan ay soo saareen ayay ku sheegeen in diyaaradda lagu bartilmaameedsaday nidaam cusub oo casri ah oo difaaca cirka ah, abaare 2:30 duhurnimo xilliga maxalliga ah.

    Sida ay sheegeen Ilaalada Kacaanku, diyaaradda MQ-1 ee la soo riday waxay ahayd diyaarad aan duuliye lahayn oo awood u leh basaasidda iyo weerarrada milatari, taas oo ay leeyihiin ciidamada Maraykanka. Waxaana burburiyey ciidamada cirka iyo hawada sare ee Ilaalada Kacaanka.

    Warbixin kale oo ay baahisay wakaaladda Tasnim ayaa sheegaysa in Ilaalada Kacaanku ilaa hadda burburiyeen 17 diyaaradood oo Maraykanku leeyahay oo ah nooca MQ-M iyo 56 diyaaradood oo nooca MQ-9 ah.

    Sheegashooyinkan ayaa imanaya xilli ciidamada qalabka sida ee Iran ay toddobaadyadii u dambeeyay dhowr jeer sheegeen in ay soo rideen ama gacanta ku dhigeen diyaarado aan duuliye lahayn oo Maraykanku leeyahay, kuwaas oo isugu jira noocyada MQ-9, MQ-1, MQ-170 iyo Lucas.

    Si kastaba ha ahaatee, sheegashooyinkan si madax-bannaan looma xaqiijin. Taliska Dhexe ee ciidamada Maraykanka (CENTCOM) ayaa hore u beeniyey sheegashooyin milatari oo la mid ah oo ay soo saareen Ilaalada Kacaanka. Sidoo kale, tirooyinka la sheegay ee diyaaradaha MQ-1 iyo MQ-9 ee la burburiyey ayaan si madax-bannaan loo xaqiijin.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  11. War deg deg ah, Nin qarax loogu dhex qariyay walaxo macmacaan ah oo geeriyooday

    Hindiya

    Nin 35 jir ah ayaa ku dhintay dalka Hindiya, kaddib markii afka uu galiyay walax qarax ah oo loogu sheegay macmacaan la yiraahdo Rasgulla.

    Ninka oo lagu magacaabi jiray Rajendra Barautiya ayaa Talaadadii ku dhintay gobolka Madhya Pradesh, markii walaxda oo ahayd nooc bam deegaanka lagu sameeyo ay afkiisa ku qaraxday.

    Booliisku waxay sheegeen in bamamka noocan ah ay dadka deegaanka u adeegsadaan ugaarsiga doofaarrada duurjoogta ah.

    Laba nin ayaa loo xiray dhacdada, waxaana lagu eedeeyay dil aan ula kac ahayn. Booliisku waxay weli baarayaan in qaraxu ahaa shil ama fal si ula kac ah loo geystay.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  12. War deg deg ah, Darbiga dhisme ka socday Nairobi oo dumay, dhimasho iyo dhaawac ayaa la soo warinayaa

    Nairobi

    Saddex qof ayaa dhintay, 11 kalena way dhaawacmeen kaddib markii darbi dhisme ka socday xaafadda Riverside Drive ee magaalada Nairobi uu dumay, shaqaalihii goobtana ay ku hoos aasmeen burburka.

    Shilku wuxuu ka dhacay Sabtida maanta, , meel u dhow Grand Residence iyo Riverside Winchester Gardens. Sida ay baahisay Citizen Digital, 33 shaqaale ah ayaa ku sugnaa agagaarka goobta markii darbigu dumay.

    Wararka hordhaca ah ayaa sheegay in 22 shaqaale ah la soo badbaadiyay, halka 11-ka dhaawacmay loola cararay isbitaallo kala duwan oo ku yaalla Nairobi.

    Kooxaha gurmadka iyo saraakiisha amniga ayaa goobta gaaray si ay u baaraan una soo badbaadiyaan dadkii ku hoos jiray burburka. Hay’adda Laanqayrta Cas ee Kenya ayaa sheegtay inay goobta u dirtay kooxaha gurmadka degdegga ah iyo laba ka mid ah gawaarida gurmadka degdeg ah.

    Dhacdadan ayaa timid maalin kaddib markii dhisme siddeed dabaq ah oo ka socday deegaanka Syokimau, una dhow xarunta tareenka SGR ee Nairobi, uu dumay Jimcihii, 13-kii Nofeembar. Lix qof ayaa ku dhintay shilkaas, shan kalena isbitaal ayaa la dhigay.

    Labadan shil oo dhacay muddo laba maalmood gudahood ah ayaa mar kale dhaliyay su’aalo ku saabsan badqabka goobaha dhismaha, tayada dhismayaasha iyo sida loo dhaqan-geliyo xeerarka dhismaha ee Kenya.

    Mas’uuliyiinta ayaa wada baaritaan lagu ogaanayo sababta keentay dumista darbiga Riverside iyo in la raacay habraacyadii badbaadada.

  13. War deg deg ah, Koonfurta Suudaan oo doorashadeedii ugu horreysay qabanaysa dhawaan

    .

    Koonfurta Suudaan ayaa sheegtay in ay qaban doonto doorashooyinkii guud ee ugu horreeyay taariikhdeeda bisha Febraayo ee sannadka dambe.

    Doorashada ayaa markii hore loo qorsheeyay dhammaadka bisha Diseembar, balse guddiga doorashooyinka dalka ayaa sheegay in jadwalka wax laga beddelay, isaga oo aan faahfaahin ka bixin sababta dib loogu dhigay.

    Go'aankan ayaa ku soo beegmaya iyadoo dalka uu isu diyaarinayo diiwaangelinta codbixiyeyaasha oo Sabtida ka bilaabatay in ka badan 3,000 oo xarumood oo dalka oo dhan ah.

    Doorashada ayaa dhowr jeer dib loo dhigay sababo la xiriira khilaafka u dhexeeya madaxweyne Salva Kiir iyo madaxweyne ku-xigeenkii hore Riek Machar, kaas oo ku saabsan hirgelinta heshiiskii nabadeed ee soo afjaray dagaalkii sokeeye sannadkii 2018.

    Dagaalkaas ayaa sababay dhimashada ku dhowaad nus milyan qof. Koonfurta Suudaan wax doorasho guud ah ma qaban tan iyo markii ay xornimada ka qaadatay Suudaan sannadkii 2011-kii.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  14. War deg deg ah, Shirkadda Microsoft oo soo hadashay iyo faahfaahin

    .

    Shirkadda Microsoft ayaa raalli-gelin ka bixisay cilad ku timid adeegyada kombiyuutarradeeda ee dunida dacalladeeda, iyadoo sheegtay in dhibaatadu ka dhalatay casriyeyn lagu sameeyay nidaamkeeda, balse aysan ahayn weerar dhanka internetka ah.

    Cilladda ayaa saameysay adeegyada isbitaallada, maxkamadaha iyo gaadiidka dalal badan. Si kastaba, Microsoft ayaa sheegtay in xaaladdu hadda soo hagaagayso.

    Dadka isticmaala adeegyada shirkadda ayaa dhibaatooyin soo sheegay tan iyo Khamiistii.

    Lama oga tirada saxda ah ee dadka ay saameysay, balse waxaa lagu qiyaasaa in 430 milyan oo qof ay isticmaalaan barnaamijyada Microsoft, iyadoo cabashooyin laga soo sheegay in ka badan 70 dal.

  15. War deg deg ah, Qabri ayay sii iibsatay laakin arrin aaney fileyn ayaa dhacday

    .

    Haweeney 69 jir ah oo lagu magacaabo Marie Lane ayaa sheegtay inay ka niyad jabtay qabrigii ay horay u sii iibsatay, kaddib markii si khalad ah qof kale loogu aasay, markii dambena meydkiisa laga soo saaray.

    Marie ayaa dhulkaas ka sii qabsatay qabuuraha Deeping St James ee gobolka Lincolnshire, si loogu aaso agagaarka qabuuraha waalidiinteed oo geeriyooday.

    Wasaaradda Caddaaladda UK ayaa horraantii sanadkan oggolaatay in meydka ninka sida khaldan loogu aasay halkaa laga soo saaro qabriga, si qaladka loo saxo.

  16. War deg deg ah, War cusub: Yaa maamula Iran haddda, maxey tahay dodda taagan

    Iran

    Tan iyo markii la khaarajiyay hoggaamiyihii sare ee Iran, Cali Khamenei, su’aal si joogto ah u taagnayd ayaa ah: Yaa hadda maamulaya Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran?

    Mala-awaallo kala duwan oo degdeg ah ayaa laga bixiyay su’aashaas, kuwaas oo qaarkood markii dambe dib loo eegay markii ay soo baxeen isbeddello cusub oo siyaasadeed.

    Tusaale ahaan, dagaalkii 40-ka maalmood socday ka dib, mar waxaa la tilmaamay Maxamed Baqir Qaalibaaf, guddoomiyaha baarlamaanka Iran, mar kalena Axmed Vahidi, taliyaha Ilaalada Kacaanka, inay yihiin dadka ugu awoodda badan dowladda. Dhawaanahan waxaa sidoo kale soo baxay saadaal cusub oo ku saabsan Mohsen Rezaei, xoghayaha Golaha Sare ee Amniga Qaranka.

    Shaki kuma jiro in shakhsiyaadkan ay mid walba xil muhiim ah ka hayaan nidaamka awood-qaybsiga Iran. Hase yeeshee, aragtiyaha laga bixiyay cidda sida dhabta ah talada u haysa bilihii u dambeeyay waxay ku dhisnaayeen mala-awaal la buunbuuniyay.

    Gaar ahaan, waxaa la buunbuuniyay fikirka ah in taliye hadda ama hore uga tirsanaa Ilaalada Kacaanka Iran uu qasab ku yahay inuu door dhexe ka yeesho qaab-dhismeedka awoodda dalka xilligan cusub ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  17. War deg deg ah, Maxaa ka soo kordhay shirkii mucaaradka iyo dowladda ee maanta loo ballansanaa?

    War ka soo baxay Aqalka Madaxtooyada dowladda federaalka Soomaaliya ayaa lagu sheegay, in ay socdana dedaallo ku aaddan qabsoomidda gogashii dowladdu ay horey ugu fidisay dhinacyada mucaaradka.

    Qoraal lagu baahiyay barta Facebook, ee madaxtooyada ayaa lagu yiri:

    “Madaxtooyada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay wargelinaysaa in ay socdaan xiriirro lala yeelanayo dhinacyada lagu casuumay gogosha Wadatashiga Qaran, taas oo qayb ka ah diyaar-garowga shirka,”.

  18. Fadeeexad galmo oo ka dhacday Nvidia sidee ayay ku gaartay Aqalka Cad?

    Trump iy Jensen Huang
    Qoraalka sawirka, .

    Jensen Huang, madaxa shirkadda Nvidia ee soo saarta qalabka muhiimka u ah horumarinta sirdoonka macmalka ah (AI), ayaa noqday mid ka mid ah ganacsatada sida dhow ula xiriira madaxweynaha Mareykanka Donald Trump. Labadoodu dhowr jeer ayay kulmeen, wuxuuna Huang Trump ku weheliyay safarro uu ku tagay Britain iyo Shiinaha.

    Huang wuxuu door muhiim ah ku lahaa doodda ka dhex taagan maamulka Trump ee ku saabsan inta ay tahay in tiknoolajiyadda ugu horumarsan Mareykanka loo oggolaado inay gaarto Shiinaha.

    Tan iyo 2022, Mareykanku wuxuu xayiraado saaray dhoofinta qaar ka mid ah qalabka kombiyuutarrada ee ugu awoodda badan Nvidia, isaga oo ka cabsi qaba in Shiinuhu u adeegsado horumarinta awooddiisa milatari iyo tiknoolajiyadeed.

    Huang ayaa muddo dheer ku doodayay in xayiraaduhu ay dhaawacayaan shirkadda Nvidia, isla markaana ay Shiinaha ku dhiirrigelinayaan inuu isagu soo saaro qalab u gaar ah. Trump ayaa u muuqday inuu aragtidaas la qabay, isaga oo sannadkii hore oggolaaday in Nvidia ay dib ugu iibiso Shiinaha qaar ka mid ah qalabkeeda, iyadoo dowladda Mareykanku qayb ka hesho dakhliga. Hase yeeshee, qalabka ugu horumarsan ee Blackwell weli waa mamnuuc.

    Xiisadda ayaa sii xoogaysatay ka dib markii ay soo baxeen eedeymo la xiriira xiriirka Huang iyo Alice Huang, oo hore uga tirsanaan jirtay shirkadda Megaspeed ee Singapore, balse aan qaraabo la ahayn Jensen Huang.

    Hay'adaha sirdoonka Mareykanka ayaa la sheegay inay ka shaki qabaan in Alice Huang ay xiriir la leedahay sirdoonka Shiinaha, eedeymahaas oo Beijing ay beenisay. Guddiga maamulka Nvidia ayaa sheegay inaysan jirin sabab ay ku rumaystaan in siraha shirkadda ama amniga qaranka Mareykanka waxyeello soo gaartay.

    Dhanka kale, waxaa su'aalo la iska weydiinayaa shirkadda Megaspeed, oo macaamiil u ahayd Nvidia, lagana shakisan yahay inay gacan ka geysatay in qalab casri ah oo Mareykan ah si dadban loogu gudbiyo Shiinaha.

    Arrintan waxay si gaar ah cadaadis u saartay Xoghayaha Ganacsiga Mareykanka, Howard Lutnick, oo wasaaraddiisu mas'uul ka tahay xakameynta dhoofinta tiknoolajiyadda xasaasiga ah. Warar ayaa sheegaya in Lutnick loo gudbiyay qoraal sir ah oo looga digayay walaacyada la xiriira Alice Huang iyo Megaspeed, balse uusan tallaabo adag ka qaadin shirkadda.

    Saraakiil kale oo sare, oo uu ku jiro Xoghayaha Maaliyadda Scott Bessent, ayaa la sheegay inay su'aalo ka keeneen sababta Megaspeed aan loogu darin liiska shirkadaha laga mamnuucay inay la macaamilaan Mareykanka.

    Wargeyska The New York Times ayaa sidoo kale sheegay in qareenka guud ee Nvidia uu la xiriiray baarayaasha Wasaaradda Ganacsiga ee baarayay tuhunka ku saabsan tahriibinta qalabka kombiyuutarrada. Baaritaanka ayaa markii dambe la hakiyay, waxaana kiiska loo gudbiyay Wasaaradda Caddaaladda.

    Shirkadda Megaspeed ayaa beenisay inay dayacday waajibaadkeeda, iyadoo sheegtay inay si buuxda ula shaqeysay baaritaannada dowladda Mareykanka, isla markaana ay u hoggaansanto shuruucda xakameynta dhoofinta.

    .

    Arrintan ayaa dhalisay khilaaf ku saabsan siyaasadda maamulka Trump ee Shiinaha: Huang wuxuu doonayay in Nvidia ay sii hesho suuqa weyn ee Shiinaha, halka saraakiil kale ay ka walaacsanaayeen saameynta ay arrintaasi ku yeelan karto amniga qaranka.

    Cadaadiska siyaasadeed ayaa hadda sii kordhaya. Xildhibaanno ka tirsan labada xisbi ee Mareykanka ayaa dalbanaya in la caddeeyo sida shirkadaha Shiinaha loogu oggolaaday inay helaan qalabka sirdoonka macmalka ah.

    Guddoomiyaha guddiga Aqalka Wakiillada ee arrimaha Shiinaha, John Moolenaar, ayaa sheegay in shirkadaha Mareykanka ay muhiim tahay inay ku guuleystaan tartanka AI, balse aysan taasi khatar gelin karin amniga qaranka.

    Dhanka kale, Senator Elizabeth Warren ayaa sheegtay in iscasilaadda ama ka bixitaanka Huang ee arrintan aysan ka qaadayn mas'uuliyadda, iyadoo Lutnick ka dalbatay inuu sharaxo sababta ay weli u jiraan goldaloolooyin ku jira nidaamka xakameynta dhoofinta.

    Kooxda Huang ayaa sidoo kale xildhibaannada Jamhuuriga u sheegtay inuu diyaar u yahay inuu ka jawaabo codsi ay ku doonayaan inuu kulan xiran kaga markhaati furo arrintan.

    Aqalka Cad ayaa sheegay inuu Trump kalsooni buuxda ku qabo Lutnick, balse su'aalaha ayaa weli taagan: Maxay wasaaradda ganacsigu tallaabo uga qaadi weyday digniinihii la sheegay in loo gudbiyay? Maxaase madaxweyne Trump ka ogaa walaacyada sirdoonka ee ku saabsan arrintan?

    Inkasta oo xiriirka gaarka ah ee Huang uu ahaa halka ay xiisaddu ka bilaabatay, haddana dooddu waxay gaartay Aqalka Cad, iyadoo la isweydiinayo cidda mas'uulka ka ahayd ilaalinta tiknoolajiyadda ugu xasaasisan Mareykanka.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  19. War deg deg ah, Duulimaadyadii ugu badnaa oo Mareykanku baajiyay

    .

    Ku dhowaad 10,000 duulimaad oo ka bixi lahaa ama ku degi lahaa garoomada diyaaradaha Mareykanka ayaa la baajiyay ilaa Sabtida xilliga Mareykanka, sida ay sheegtay shirkadda xogta duulimaadyada ee Flightradar24.

    Shirkadaha Delta Air Lines iyo American Airlines ayaa midkiiba baajiyay in ka badan 2,200 duulimaad, halka United ay baajisay 1,800, Southwest-na ku dhowaad 1,400.

    Sheekooyinka kale ee ad sii akhrin karto:

  20. War deg deg ah, Degdeg: Sababta keentay hakadka ku yimid duulimaayada Mareykanka oo la shaaciyay

    .

    Hakintii guud ee duulimaadyada ka dhoofayay Mareykanka ayaa la qaaday kaddib ku dhowaad shan saacadood, hase yeeshee rakaabka ayaa weli wajahaya dib-u-dhacyo badan iyadoo garoomadu isku dayayaan inay maareeyaan duulimaadyadii is biirsaday.

    Xoghayaha Gaadiidka Mareykanka Sean Duffy iyo Xoghayaha Amniga Gudaha Markwayne Mullin ayaa sheegay in hakinta ay sababtay xog aan is-waafaqsanayn oo ka timid qalab duug ah oo lagu hago duulimaadyada.

    Duffy ayaa ciladda ku eedeeyay nidaamka duulimaadyada oo aan muddo dheer la casriyeyn dhaqaale la’aan darteed, wuxuuna Kongareeska ka codsaday 50 bilyan oo doollar si loo dhiso nidaam cusub.

    Dhankiisa, Mullin ayaa sheegay inaan wax caddeyn ah loo hayn in ciladdu ka dhalatay weerar dhanka internetka ah ama ay xiriir la lahayd ciladdii Microsoft ee maalin ka hor dhacday.

    Tani waxay ahayd markii labaad ee tan iyo weerarradii 11-kii Sebtembar 2001 la hakiyo duulimaadyada dalka oo dhan, waana tii ugu muddada dheereyd.

    Xildhibaano ka kala tirsan labada xisbi ee Mareykanka ayaa ku baaqay in baaritaan lagu sameeyo sababta ciladda si looga hortago inay mar kale dhacdo.