Jak e-papierosy wpływają na zdrowie dzieci i młodzieży?

E-papierosy szkodzą zdrowiu dzieci i młodzieży, a władze powinny dołożyć starań, by stały się dla nich „mniej atrakcyjne", czytamy w nowym raporcie Królewskiego Kolegium Pediatrii i Zdrowia Dziecka (RCPCH) z siedzibą w Londynie.

RCPCH przeanalizowało ponad 80 badań dotyczących e-papierosów i stwierdziło, że ich używanie wiąże się z częstszym występowaniem problemów z oddychaniem.

Znalazło również dowody na szkodliwy wpływ e-papierosów na niemowlęta, których matki paliły podczas ciąży.

W przeglądzie stwierdzono, że e-papierosy nie powinny być postrzegane jako „nieszkodliwy element dorastania".

RCPCH wzywa brytyjskie władze do wprowadzenia silniejszych restrykcji dotyczących ich sprzedaży, w tym ograniczenia liczby dostępnych smaków.

W UE od 2020 roku obowiązuje całkowity zakaz sprzedaży papierosów smakowych i mentolowych, a od stycznia 2026 roku - także aromatyzowanych wkładów do podgrzewaczy.

Francja, Belgia i Wielka Brytania zabraniają też sprzedaży jednorazowych e-papierosów; polski rząd chce wprowadzić podobny zakaz.

Przegląd RCPCH opublikowano w czasopiśmie „Archives of Disease in Childhood".

Raport stwierdza, że e-papierosy wiążą się z szeregiem dolegliwości - m.in. kaszlem i świszczącym oddechem, problemami z jamą ustną i zębami, podrażnieniami oczu, a także zaburzeniami snu i zdrowia psychicznego.

Jeden z jego współautorów, prof. Will Carroll, mówi, że badania wskazują na „wyraźne związki" ich używania z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu oddechowego, uzależnieniem od nikotyny i późniejszym paleniem zwykłych papierosów.

„Musimy podjąć starania, by e-papierosy stały się mniej atrakcyjne i mniej dostępne dla dzieci," powiedział.

Dr Mike McKean z RCPCH dodał: „E-papierosy to wciąż stosunkowo nowy produkt. Jest jeszcze wiele niewiadomych, jeśli chodzi o ich długoterminowy wpływ na dzieci i młodzież. Jednak wyłania się jasny i niepokojący obraz sytuacji".

Brytyjski rząd prowadzi od lipca konsultacje społeczne dotyczące wyglądu, opakowań i pozycjonowania e-papierosów. Celem ma być zmniejszenie ich atrakcyjności dla dzieci.

Zgodnie z nowymi propozycjami opakowania e-papierosów musiałyby mieć jednolity wygląd. Ich smaki miałyby być opisywane wyłącznie prostymi określeniami, jak „jabłko" czy „cola".

E-papierosy zostałyby też usunięte ze sklepowych wystaw, podobnie jak ma to miejsce w przypadku papierosów i wyrobów tytoniowych.

100-dniowe konsultacje ruszyły niedługo po uchwaleniu przez Wielką Brytanię ustawy o tytoniu i e-papierosach (Tobacco and Vapes Act), mającej na celu ukształtowanie pierwszego w kraju „pokolenia wolnego od palenia".

Osoby urodzone po 1 stycznia 2009 r. podlegają dziś w Wielkiej Brytanii dożywotniemu zakazowi kupowania papierosów.

Według dr McKeana nowa ustawa stanowi „ważny krok ku ochronie dzieci przed uzależnieniem od nikotyny. Jednak można jej postrzegać jako rozwiązania raz na zawsze".

Prof. Carroll stwierdził, że rząd powinien „pójść o krok dalej i ograniczyć rodzaje dostępnych smaków [e-papierosów], a nie tylko ich opisy".

Według sondażu na zlecenie brytyjskiej organizacji charytatywnej ASH (Action on Smoking and Health) e-papierosów próbowała prawie jedna piąta mieszkańców Wielkiej Brytanii w wieku od 11 do 17 lat.

„Dowody nadal jednoznacznie wskazują, że używanie e-papierosów jest mniej szkodliwe niż palenie tytoniu - ale nie jest całkowicie pozbawione ryzyka," mówi dyrektor generalna ASH, Hazel Cheeseman.

„Podobnie jak w przypadku tytoniu, kluczowe dla ograniczenia używania e-papierosów przez młodzież będą rygorystyczne ograniczenia dotyczące marketingu i promocji," dodała.

Andrew McCracken z Asthma + Lung UK - innej brytyjskiej organizacji non-profit - powiedział: „E-papierosy mogą odgrywać ważną rolę dla obecnych palaczy, którzy chcą rzucić nałóg. Jednak nie powinny z nich korzystać osoby, które nie palą, zwłaszcza dzieci".

„Dzieci nigdy nie powinny używać e-papierosów, a przedstawione dowody wskazują jedynie na niektóre z związanych z tym zagrożeń," stwierdził brytyjski Departament Zdrowia i Opieki Społecznej.

„Wprowadziliśmy już zakaz stosowania jednorazowych e-papierosów i uchwaliliśmy przepisy, które od przyszłego roku zakażą reklamy i sponsoringu," powiedział BBC rzecznik resortu.

„Prowadzimy też konsultacje w sprawie proponowanych restrykcji dotyczących atrakcyjnych dla dzieci opakowań," dodał rzecznik.

Tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu użyto narzędzi AI, w ramach projektu pilotażowego.

Opracowanie: Joanna Kozłowska