 افغانستان

پښتونخوا

نړۍ

ښځې

لوبې

ساینس او ټکنالوژي

هنر او ادب

حقیقت موندنه

کور پاڼه

ژوندۍ ټلويزوني خپرونه

نړۍ دا وخت

ویډیو

وګورئ

ژوندۍ راډیويي خپرونه

رادیويي پروګرامونه

واورئ

د روسیې حکومت اعلان کړی دی چې د رنېټ په نامه د نړیوال انټرنټ د یوې بدیلې تکنالوژۍ بریالۍ ازموینه یې کړې ده. تر اوسه د دې ازموینې او نوې تکنالوژۍ په اړه ډېر جزیات نه دي په ډاګه شوي، خو د روسیې د مخابراتو وزارت وایي، عام خلک هېڅ پوه نشول چې د انټرنټ وسیله یې بدله شوې

روسیه: د نړیوال انټرنټ بدیله تکنالوژي مو جوړه کړې

ساينس او ټکنالوژي

د چین ولسمشر د خپل هېواد لومړنۍ الوتک وړونکې بېړۍ د عملي چارو مراسمو کې ګډون وکړ. چین دا بېړۍ د خپل پوځ د نوي کولو هڅه کې لوی بدلون بولي. شاندونګ الوتک وړونکې تېره میاشت له ټایوان تنګي په داسې مهال تېره شوه، چې د امریکا او جاپان اړوند سمندري بېړیو څارله.

چین اول ځل الوتک وړونکې بېړۍ جوړه کړه

ورځ کې څو ځلې تشې یا متیازې کول نارمل دي، په دې پوهېدل ګران دي، ځکه دا په دې پورې تړلي چې ته څومره اوبه او نور څښونې څښې، کوم ډول څښونې څښې او بل څومره خولې کېږې. ډاکټر مدورګا وايي، کله چې پښتورګو ته پیغام ورسېږي چې بې اړتیا مایع لرې کړي، نو موږ ټایلېټ یا ټټۍ ته منډه کړو.

یخنۍ کې ولې ډېرې متیازې کوو؟

د امریکا د یوه ځایي توتي پر نسل د یوې جنیتیک څېړنې پایلو جوته کړې ده چې د دې توتي نسل د انسانانو له لاسه له منځه تللی. ساینس پوهانو د کارولاینا پراکیټ په نامه د دې نسل د یوه مړه شوي توتي پر پاتې شونیو څېړنې کړې دي. د دې نسل وروستی توتي ۱۹۱۸ کال کې ومړ

هغه توتي چې نسل یې د انسانانو له لاسه ختم شو

کله چې په ۲۰۱۲ کال کې کارلي د کلارک د سرطان ناروغي تشخیص شوه، هغې وپتیېله چې د خپل ژوند وروستنۍ ماشتې انځور کړي. اوه کاله وروسته د یوه ظالم تصادف له مخې هغه اوس د خپل ورور د بستر څنګ ته ولاړه او د هغه د سرطاني کړېدا انځورونه اخلي.

زه، زما ورور، زما کامره او زموږ سرطان

اېپل کمپنۍ روانه اونۍ د ۶۵ زره ډالرو په بیه خپل ځواکمن کمپیوټر پلور ته وړاندې کړ. کمپنۍ وايي، دا کمپیوټر د دودیزو کارنو لپاره نه دی، بلکې د ګرافیک ډیزاین، ویډیو ایډېټ یا سافټ ویر انجینري څانګو کې د مخکښو کارنو یا کمپیوټر کارو لپاره دی.

د ۶۵ زره ډالرو کمپیوټر کوم ځانګړی کمال لري؟

د قطبي علومو د متخصصانو نړیواله ډله وايي، د ۲۶ کلونو سپوږمکۍ مشاهدو له ارزولو دې پایلې ته رسېدلي چې ګرینلنډ کې د یخ ویلې کېدل چټک یا د ۱۹۹۰ کلونو اوه ځله ډېر شوي. دوی وايي، د دې یخ ویلې کېدل سمندرګیو کې د اوبو کچې ډېرېدلو سبب کېږي او اوس دا داسې مسله ده چې پخوا ورته بده ګڼل کېده.

د ګرېنلنډ د یخ ویلې کېدلو چټکتیا میلیونونه کسان ګواښي

ساینس پوهانو په یوه تازه خبرداري کې ویلي، د اقلیمي بدلون او ککړې هوا له کبله د نړۍ په سمندرونو کې اکسیجن په ختمېدو دی، او د کبانو ځینې ډولونه له جدي ګواښ سره مخ دي. کارپوهان زیاتوي چې په سمندرونو کې د نورمال ژوند یا حالت بدلېدل پر ځمکه ژوند هم ګډوډولی شي

"په سمندرونو کې اکسیجن په ختمېدو دی"

د پاکستان د لومړي وزیر عمران خان د ډیجیټل پاکستان پروژې مشري ګوګل کې یوه لوړپوړې چارواکي تانیه ایدروس کوي. عمران خان وايي، "تانیه ګوګل کې کار کاوه، خو سخته پرېکړه یې وکړه او هغه دنده یې پرېښوده".

د ډیجیټل پاکستان مشره څوک ده؟

لاورن سایمنز د بلجیم دی. په څلور کنلۍ کې لومړنی ښوونځی پیل کړ. همځولي یې لا لېسې ته نه دي رسېدلي، خو لاورن به ډېر ژر د ۹ کالو په عمر له پوهنتونه فارغ شي. پوښتنه دا ده چې دی څرنګه په دومره کم عمر کې دومره ډېرې وړتیاوې لري. دې رپوټ کې د هغه ژوند او لاسته راوړنو ته کتنه شوې

بلجیم کې ۹ کلن ماشوم له پوهنتونه فارغېږي

د ملګرو ملتو سرمنشي انتونیو ګوتېرېش ویلي، نړۍ دې تر ۲۰۵۰ کاله د کاربوني ککړتیا د بېخي درولو له پاره هڅې پیل کړي، که نه نو داسې پړاو ته به ورسېږي چې ستنېدا ترې ناشوني ده. نوموړي دا څرګندونې د اقلیمي بدلون په اړه په اسپانیا کې نړیوالې غونډې ته وکړې

د اقلیمي بدلون غونډې خبرداری؛ که مخنیوی ونه شي، ستنېدا به ناشونې وي

په هند کې یوه پړانګ د دې هېواد په تاریخ کې په ښکار پسې تر ټولو اوږد، یعنی پوره ۱۳۰۰ کیلومتره مزل کړی دی. کارپوهان وایي چې دې دوه نیم کلن پړانګ خپل دا مزل په پنځو میاشتو کې بشپړ کړی. دوی په دې باور دي چې دې پړانګ ښکار لټاوه، یا یې ملګرې پکار وه او یا یې هم ځان ته نوې سیمه موندله

پړانګ ۵ میاشتو کې ۱۳۰۰ کیلومتره مزل رېکارډ جوړ کړی

دې انځور ته وګورئ، تراوسه به مو د شیدو لار د کهکشان داسې انځورونه لیدلي نه وي. ستورپوهانو د اسټرالیا لوېدیځه دښته کې دا عکسونه له داسې کهشکان اخیستي چې ژوند پکې کوي.

د شیدو لارې هغه انځورونه چې لا لیدل شوي نه وو

کله چې وېروونکی خوب ووینئ ځینې وخت ښه اغېز لرلی شي. څېړنو موندلې چې د خوب پرمهال وېره په ویښه له انسان سره همکاري کوي چې وېروونکي حالت کې ونه ډار شي. په سویس او امریکا کې څېړونکو د خوبونو ډولونو ته د دماغ د غبرګون د څرنګوالي په اړه څېړنه کړې ده.

وېروونکي خوبونه په ویښه انسان ته ګټه هم رسولی شي

کالم

په لومړي ځل د پخواني شوروي په ځینو جمهوریتونو کې د سره سیماب اوازه ګډه شوه. هغه مهال ویل کېدل چې سور سیماب ځکه ډېره ګرانه بیه لري چې د روسیې او امریکا اټومي توغندیو په جوړښت کې مهم رول لوبوي. خو سور سیماب څه شی دی، او ایا رښتیا هم دومره ګرانبیه دی؟

سور سیماب څومره بیه او ارزښت لري؟

د یوې تنکۍ افغان توکمه- امریکايۍ پېغلې هغه وېډيو ډېره مشهوره شوې چې پر چينايي ټولنیزه شبکه 'ټېک‌ټاک' یې خپره کړې او د چين حکومت يې تورن کړی چې مسلمانان 'اجباري پنډغالو' کې ساتي او دا کار يې بل 'هولوکاسټ' بللی. فېروزې عزیز وروسته په ټویټر کې ليکلي چې هغه له دغې شبکې بلاک شوې.

د سینګار په پلمه د چین له مسلمانانو د یوې پېلغوټې ننګه

یوې نوې څېړنې موندلې، په سرطان له هرو ۱۰ اخته کسانو څه باندې یو کس د سرطان ناروغۍ له کبله نه، بلکې د زړه او د رګونو د بندېدو له امله مري. څېړنه وايي، په سرطان ناروغۍ له اخته ۳٫۲۳ میلیون ناروغانو ۳۸ سلنه یې د سرطان له کبله مړه شوي، ۱۱ سلنه نور د زړه د ناروغۍ او د وینې د رګونو د ستونزو له کبله.

له سرطان ناروغۍ رغېدلي 'د زړه ناروغۍ لوړ خطر لري'

نژدې نیمايي نفوس ځانونه شرمناک بولي او موږ په ځانګړو حالاتو کې د شرم احساس کوو. نو شرمناکوالی څه معنا لري او په اړه یې څه کولی شو؟

انسانان ولې شرمېږي؟ کارپوهان څه وايي

تاسو ته به د مهربانۍ ګټه څه وي. سړی په خپل زړه کې تودوالی احساسوي او یا ښه احساس کوي؟ دا به رښتیا وي، خو اوس ساینسپوهان او اکاډمیک کسان په نویو موندنو کي مومي چې مهرباني تر دې ډېر څه کولای شي – مهرباي مو ژوند اوږدولای شي.

مهرباني څه ته وايي او څه ګټه لري؟

د انسان د پرمختګ د نظریې په اړه ډېر ناسم معلومات خپاره شوي. د انسان د تاریخ او راتلونکې په اړه کوم حقیقتونه دي؟ د بي بي سي رادیو ۴ کې ډاکټرې هیلین آش د انسان د پرمختګ معما ته لنډه کتنه کړې، چې دلته یې اته مهم ټکي را اخلو.

ایا ډاروین تېروتی و؟ د انسان د پرمختګ اته حقیقتونه

د چین د ټیکنالوجۍ لوی شرکت "شاومي" په نړۍ کې تر ټولو د قوي (۱۰۸ مېګا پېکسله) کامرې لرونکي ټیلېفون رایستلو اعلان کړی. په کامره کې د سامسنګ شرکت د حسګر دقت کارول شوی دی.‌

په نړۍ کې تر ټولو قوي کامره لرونکی موبایل

په سکاټلنډ کې پولیسو د لادرکه او له خطر سره مخ کسانو د موندلو لپاره د ډرون کامرو نوی سیستم معرفي کړی. د کامرو دا پرمختللی سیستم کولی شي د ۱۵۰ مترو له واټنه هم هغه کسان په ګوته کړي چې پولیس یا کورنۍ یې په لټه کې وي. د دې سیستم کارولو لپاره یوازې دوه کسانو ته اړتیا ده

د لادرکه کسانو موندلو لپاره ډرون کامرې کارېږي

ساینسپوهانو د زمبسي سیند سوېل کې سیمه د لومړنیو انسانانو ټاټوبی بللی دی. دې سیمه کې اوس مالګینې یا تروې اوبه دي، خو تېر کې یو لوی ډنډ یا جهیل و چې ښايي دوه لکه کاله پخوا دلته د اوسنیو انسانانو ټاټوبی و.

د انسان د لومړني ټاټوبي "څرک ولګېد"

نوې څېړنه وايي، موږکان د موټروانۍ زده کولو کې لږ وېره احساسوي. د امریکا د ریچمونډ پوهنتون څېړونکو څو موږکانو ته د کوچنیو پلاستیکي موټرو چلول ور زده کړي دي. دې موږکانو ته د موټروانۍ زده کولو بدل کې د خوړو جایزه هم ور کړل شوې ده.