 افغانستان

پښتونخوا

نړۍ

ښځې

لوبې

ساینس او ټکنالوژي

هنر او ادب

حقیقت موندنه

کور پاڼه

ژوندۍ ټلويزوني خپرونه

نړۍ دا وخت

ویډیو

وګورئ

ژوندۍ راډیويي خپرونه

رادیويي پروګرامونه

واورئ

د کوویډ - ۱۹ ناروغۍ له کبله تر ۱۵۰ زره ډېر کسان تر اوسه مړه شوي دي، خو تر اوسه داسې کوم تایید شوي درمل نه دي موندل شوي، چې د دغې ناروغۍ درملنه وکړي. دې لیکنه کې پر دې بحث شوی چې کوم درمل ګټور ثابتېدلای شي

کورونا وېروس: کوم درمل ډېر هیله بښونکي دي؟

له کورونا وېروس زیانګالو یا اسېب پزیرو خلکو ته ویل کېږي چې کور پاتې شي او ۱۲ اونۍ له کور ونه وځي. خو ډېرو خلکو ته ګرانه ده چې درې میاشتې له لمر لیدو پرته وخت تېر کړي.

سل ورځې مې له لمر لیدو پرته څنګه تېرې کړې؟

د ویروسونو پېژندنې دغه کارپوه ښځه ۱۹۳۰ کې زېږېدلې وه او د ګلاسګو ښار شمال ختیځ کې رالویه شوه. نوموړې له لږ رسمي زده کړو وروسته ښوونځی پرېښود او د ګلاسګو ښار هستوپیتولوژي برخې په یوه لابراتور کې یې دنده ترلاسه کړه.

هغه ښځه چې لومړی ځل یې کورونا ویروس وپېژاند

ساينس او ټکنالوژي

بلجیم کې د شاهي تروېتون څېړونکي لومړني کسان وو چې د ځمکې د پردې یا غشا د لړزېدو کمښت ته یې پام شو. په فرانسه کې دا کمښت ډېر څرګند دی او امریکا کې د کلیفورنیا د ټیکنالوجۍ انستیتیوت یو څېړونکی هم په لاس انجلس کې د ځمکې د فعالیت کمېدل "ډېر زیات" بولي.

کورونا وېروس؛ ځمکه ولې کمه لړزېږي؟

د روانې اوونۍ په اوږدو کې د روان ۲۰۲۰ کال سپوږمۍ تر بل هر وخت ستره او رڼه ځلیده. دې ته د سوپر پېنک یا لویې ګلابي سپوږمۍ نوم ورکړل شوی او د اپریل له اوومې تر اتمې نېټې یې خورا څرګند لیدل شوني وو. دې مطلب کې لوستلی شئ چې دغې سپوږمۍ ته دغه نوم ولې ورکړل شو او رښتیا (سوپر) پکې څه دي؟

"لویه ګلابي سپوږمۍ" څه ته وایي او کله را څرګندېږي؟

ساینسپوهانو هغه اوازه چې ګواکې د موبایل ۵ جي ټکنالوژي د کورونا وېروس په خپرولو کې مرسته کوي رد کړې ده.‌ د بریتانیا مانچسټر او برمنګهم ښارونو کې د موبایل تیلیفون لویو ستنو ته د همدې اوازو له مخې خلکو اور اچولی و.

ساینس پوهان: ۵ جي انټرنټ‌ له کورونا وېروس سره هېڅ تړاو نلري

په اسټرالیا کې ساینسپوهانو د کورونا وېروس ضد دوه واکسینونو لابراتوار کې پر حیواناتو ازمېښت پیل کړی، او که یې پایلې بریالۍ وې نو دا به یو لوی نړیوال پرمختګ وي.‌ دا واکسین اوس لپاره پر نولي یا موش خرما ازمېیل کېږي، ځکه ویل کېږي چې دا حیوان هم د انسانانو په څېر په کورونا وېروس اخته کېدلی شي.

اسټرالیا کې د کورونا وېروس ضد واکسین ازمېښت پیل شو

تازه څېړنه کې ویل شوي چې د یو ډول ځنګلي تي لرونکي نرانو پرتله د دې ژوو د ښځینه ځناورو منځنی عمر اتلس نیم سلنه ډېر وي. دا سړیو او ښځو کې د عمر له توپیر ډېر زیات دی چې اته سلنه دی.

ښځې ولې تر نارینه وو ډېر عمر لري؟

د کورونا وېروس وبا نړۍ کې ډېر خلک په کور کېنول. پولې بندې او نړیوال اقتصاد پرلپسې غورځي. داسې حالت کې زړه تنګي، راتلونکي ته فکر او اندېښنه کومه حیرانوونکې خبره نه ده. خو بیا هم داسې څو سپارښتنې شته چې په دې حالاتو کې هیله در کوي او ستاسو په خوشال اوسېدو کې مرسته کوي.

ستونزمن وخت کې د خوشال اوسېدو څو لارې

څېړونکي وايي، په هرو زرو کورونا نیولو کې له پنځو تر څلوېښتو کسان مري، خو ډېر کره اټکل دا دی چې په زرو کې نهه کسان له دې وېروس مري چې شاوخوا یوه سلنه کېږي. خو دا مړینه هم له نورو لاملونو سره تړلې، لکه د ناروغ عمر، روغتیا او روغتیايي اسانتیاوې.

په کورونا وېروس له اخته کسانو څو مري؟

د بریتانیا د عامې روغتیا چارواکو اعلان کړی دی چې له اپرېل میاشتې نه به د "اېچ ای وي" وېروس د خپرېدو مخنیوي لپاره ځانګړي درمل بازار ته وړاندې کوي. د پرېپ په نامه دا درمل که په ورځ کې یو ځل وخوړل شي نو د ناخوندي جنسي اړیکو پر وخت د اېچ ای وي وېروس د لېږدېدو مخه نیسي

بریتانیا د "اېچ ای وي" د مخنیوي درمل بازار ته وړاندې کوي

په دې وېدیو کې پوهان له خطر پرته په سمه توګه د ګرځنده ټیلېفون د پاکولو چل درښيي.

کورونا وېروس؛ خپل موبایل څنګه پاک کړو؟

ستورپوهانو یوه لرې سیاره مومندلې چې ممکن د وسپنې باران پکې ورېږي. دا سیاره تر خپل کوربه ستوري دومره نږدې څرخي چې د ورځې تودوخه یې تر ۲۴۰۰ سانتي ګراد لوړېږي او په بړاس د فلزاتو بدلولو لپاره پوره ګرمه وي.

داسې نوې سیاره چې د "وسپنې باران" پکې ورېږي

یوه کوچنۍ اله جوړه شوې چې په زړه کې ځای پرځای کېږي او له میلیونونو هغه کسانو سره به مرسته وکړي چې د زړه ناروغي لري. د V لاپ په نوم دغه کوچنۍ وسیله د انسان د رګونو له لارې تر زړه ځان رسوي. نور وېډیو کې کتلی شئ.

د زړه کمپیوټري اله

د امریکا د فضايي څېړنو اداره "ناسا" وايي، د سپوږمکیو پر مټ اخيستل شوي انځورونه ښيي چې د کورونا وېروس له امله په چین کې د هوا ککړتیا کچه ډېره راکمه شوې ده. ناسا ویلي، د دې ناروغۍ له امله اقتصادي فعالیتونه کم شوي او د هوا ککړتیا د کمېدو یو لا مل همدا دی.

د کورونا وېروس له امله د چین هوا پاکه شوې ده

د جنوبي امریکا په شمالي سیمو کې څېړونکو د کیشپ یو ډول پاتې شوني موندلي، چې د ګاډي په اندازه دي. باور کېږي چې دا "سټوپینډمي" کیشپ کابو د ۱۳ او ۷ میلیون ترمنځ کلونو پخوا زمانه کې دې سیمې ته راغلی. د سټوپینډمي نر کیشپ مخکنۍ برخه کې دوه ښکر وو.

د "ګاډي" په اندازه د کیشپ پاتې شوني موندل شوي

د افغانستان پلازمېنه کابل کې د یوه خوړنځي څښتن له چین یو روباټ راوړی، چې ظاهراً مشتریان پرې خوښ ساتي او هغوی ته خواړه وروړي. نور وېډیو کې لیدلی شئ.

افغانستان کې "لومړنی ګارسون روباټ"

د ایران دولتي تلوېزیون وايي، د دغه هېواد د "ظفر" سپوږمکۍ ماموریت له ماتې سره مخ شو. دا تلوېزیون زیاتوي، ظفر سپوږمکۍ په بریالیتوب وتوغول شوه، خو مدار ته ونه رسېده. اوس د ایران د اړیکو وزیر محمد جواد اذري وايي، ایران د ظفر ۲ سپوږمکۍ راتلونکی لمریز کال درېیمه میاشت کې توغوي.

د ایران سپوږمکۍ توغول له ماتې سره مخ شول

ساینسپوهان وايي، د بدن دفاعي سیستم کې یوه نوې کشف شوې برخه د هر ډول سرطانونو درملنه کولی شي. د برتانیا 'کارډیف' پوهنتون څېړنډلې داسې یوه لاره موندلې چې د پروستات، د تیو او د سږو سرطانونه درمللی شي.

د بدن دفاعي سیستم کې نوی کشف؛ 'ښايي د هر ډول سرطان درملنه وي'

خوب د انسان د بدن لپاره تر ټولو مهم او ښه پياوړی کوونکی دی. بې خوبي یا کم خوبي د انسان پر کار او اړیکو منفي اغېز کولی شي. د خوب د ښوونځي بنسټګر او د خوب متخصص ډاکټر ګای مېدوز له ډېرو لوبغاړو سره یې د بې خوبۍ په مبارزه کې مرسته کړې.

څنګه پر بې خوبۍ او ذهني ناکرارۍ برلاسي شو

د ګوګل نقشه، ثابت نړیوال وخت او د ونډو نړیوال بازار ټول د فضايي سټلایټونو یا سپوږمکیو پر فعالیتونو ولاړ دي. خو په فضا کې د خځلو ډېرېدونکې کچه چې فضا یې ککړه کړې، دغه ټول خدمتونه په خطر کي اچولي. اوس یو جاپانی شرکت هڅه کوي چې فضا کې دا خځلې پاکې کړي

جاپانی شرکت فضا کې د خځلو پاکولو هڅه کوي

افغانستان

د افغانستان لوړو زدکړو وزارت وایي، د تحصیلي نصاب د بیا کتنې او نوي کولو لړۍ د راتلونکي ۱۳۹۹ کال تر ختمېدو پایته رسېږي. دغه وزارت وایي، دا کار په تېرو څلورو لسیزو کې بې مخینې دی او د افغانستان تحصیلي نصاب کې به لوی بدلون رامنځته کړي.

لسیزې وروسته د افغانستان تحصیلي نصاب نوی کېږي

هند د چندریان دوه سپوږمیز ماموریت له ناکامېدو څو میاشتې وروسته د چندریان درې سپوږمیز ماموریت خبره کوي چې له مخې یې سپوږمۍ ته خپله ستوربېړۍ استول غواړي. د هند د تشیالي یا خلايي ادارې مشر سیون د دې نوي ماموریت په هکله وايي، د چندریان درې ټولې چارې له پلان سره سمې پرمخ ځي.

هند له ناکامې تجربې وروسته بیا سپوږمۍ ته ستوربېړۍ لېږي

ستورپېژاندو خبرداری ورکړی چې فضا ته نورې مصنوعي سپوږمکۍ د دوی د فضا او کایناتو د لید توان ګواښي. سر له راتلونکې اونۍ فضا ته زرګونه نوې مصنوعي سپوږمکۍ استول کېږي، چې ډېرو چټکو انټرنېټي خدمتونو ته به لار هواره کړي.