سعودي ټلواله: حوثیانو په مدینه کې د نبوي جومات د برېښنا پر یوه مرکز برید کړی

د سعودي عربستان په سپېڅلي ښار مدینه منوره کې د برېښنا د وېش پر یوه مرکز د ایران له ملاتړ برخمنو حوثیانو له برید وروسته، د سعودي په مشرۍ ټلوالې د پنجشنبې په ورځ دغه برید تایید کړی دی. دې پېښې د اسلامي نړۍ له لوري سخت غبرګونونه راوپارول.

د سعودي په مشرۍ ائتلاف وویل، یوې بې‌پیلوټه الوتکې د مدینې د "طیبه" برېښنا د وېش پر مرکز برید کړی؛ دغه مرکز د نبوي جومات لپاره برېښنا برابروي. خو حوثیانو په دغه برید کې خپل لاس لرل رد کړي دي.

مدینه منوره، چې د اسلام د پیغمبر محمد (صلی الله علیه وسلم) د دفن ځای او د نبوي جومات کوربه ده، د مکې مکرمې ترڅنګ د اسلام له تر ټولو سپېڅلو ښارونو دی.

د ائتلاف ویاند تورن جنرال ترکي المالکي وویل، یوې بې‌پیلوټه الوتکې د سپټمبر په ۲۹مه د سهار په ۵:۱۱ بجو (د ګرینویچ وخت ۰۲:۱۱) د "طیبه" برېښنا د وېش پر مرکز برید وکړ.

هغه په یوه بیان کې وویل: "د اړوندو چارواکو له خوا ترسره شوې څېړنې او راټول شوو شواهدو تایید کړې چې ترهګرې حوثي ملېشې د دې بزدلانه ترهګریز عمل په پلانولو او ترسره کولو کې لاس درلود. دا پایله د برید وروسته د ارزونې او د کارول شوې بې‌پیلوټه الوتکې د پاتې شونو پر بنسټ ترلاسه شوې ده."

ائتلاف وویل، د برېښنا له یوه ترانسفارمر کار اخیستل ودرول شول، خو د برېښنا پر عمومي شبکه یې اغېز ونه کړ. المالکي وویل چې دغه مرکز نبوي جومات ته برېښنا رسوي.

هغه وویل: "دا بزدلانه ترهګریز عمل، چې په مدینه منوره کې یې د نبوي جومات لپاره د برېښنا برابرولو یوه ملکي تأسیسات په نښه کړي، د دې افراطي ملېشې له هغو هڅو سره دوام لري چې دوه سپېڅلي جوماتونه په نښه کړي."

په صنعا کې چاودنې

دا تورونه په داسې حال کې مطرح شول چې په یمن کې جګړه لا پسې شدیده شوې ده.

د فرانس پرېس خبریالانو د پنجشنبې په ماښام په حوثیانو تر کنټرول لاندې پلازمېنه صنعا کې د زورورو چاودنو غږونه اورېدلي، په داسې حال کې چې د نړیوالې ټولنې له خوا د پېژندل شوي حکومت پوځ وویل چې په صنعاء، صعده او تعز کې یې د حوثیانو پر اهدافو بریدونه کړي دي.

یوه ویاند وویل، پوځ په صنعاء کې "د لوړ ارزښت د هدف په نښه کولو عملیات" ترسره کړي او په صعده کې یې ۱۱ اهداف په نښه کړي دي.

هغه زیاته کړه چې په تعز کې ۲۷ هوايي بریدونه د حوثیانو اړوند "یو بشپړ پوځي سیستم" په نښه کولو لپاره ترسره شوي دي.

حوثیان، چې صنعاء او د یمن د سره سمندرګي د ساحل ډېره برخه تر خپل کنټرول لاندې لري، له هغه راهیسې چې سعودي عربستان په ۲۰۱۵ کال کې د یمن په کورنۍ جګړه کې مداخله کړې، په وار وار یې پر سعودي عربستان بې‌پیلوټه الوتکې او توغندي توغولي دي.

خو د اسلام د سپېڅلو ښارونو اړوند بریدونه ډېر کم پېښېږي.

د پنجشنبې په ورځ یوه لوړپوړي حوثي چارواکي بیا هغه تورونه رد کړل چې ګواکې دې غورځنګ اسلامي سپېڅلي ځایونه په نښه کړي دي. حوثي رسنیو دا خبره راپور کړې ده.

د اسلامي نړۍ غبرګونونه

ترکیې دغه ادعا شوی برید په کلکه وغانده او له سعودي عربستان یې خپل ملاتړ څرګند کړ.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزارت وویل: "موږ په مدینه منوره کې د حوثیانو له خوا پر ملکي زیربناوو ترسره شوی برید په کلکه غندو."

وزارت زیاته کړه: "دا پاروونکي بریدونه، چې د سعودي عربستان حاکمیت او امنیت ګواښي او د اسلامي نړۍ سپېڅلي ارزښتونه په نښه کوي، باید سملاسي او بې له کوم شرطه ودرول شي."

ترکیې وویل چې د لا ډېرې شخړې د مخنیوي لپاره یې د اقداماتو غوښتنه وکړه.

قطر هم دغه برید وغانده. دوحې په یوه بیان کې وویل چې دا "د اسلامي سپېڅلو ځایونو پر حرمت یو جدي برید" او د سعودي عربستان د حاکمیت او نړیوال قانون سرغړونه ده.

قطر له ریاض سره خپل "بشپړ پیوستون" بیا تایید کړ او ویې ویل چې د سعودي عربستان امنیت د خلیجي امنیت نه بېلېدونکې برخه ده.

د عربي هېوادونو اتحادیې هم د غندنې په لړۍ کې ګډون وکړ او دغه برید یې "د نه منلو وړ تېری" وباله.

دې سازمان وویل چې دغه برید "په ټوله نړۍ کې د مسلمانانو احساسات پاروي" او د وضعیت د خطرناکې ترینګلتیا استازیتوب کوي.

په قاهره کې مېشت د سني اسلامي زده کړو مرکز الازهر هم دغه پېښه وغندله.

الازهر وویل: "د مدینې په نښه کول په ټوله نړۍ کې د مسلمانانو احساسات پاروي."

"پاروونکی عمل"

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وايي اسلام اباد په مدینه منوره کې د حوثيانو له خوا د برېښنا د وېش پر یوه مرکز شوی برید په کلکه غندي.

د بهرنیو چارو وزارت په بیان کې راغلي: "پر هغه ملکي بنسټیز تأسیساتو برید چې برېښنا برابروي او نبوي جومات ته برېښنا رسوي، یو جدي پاروونکی اقدام دی او د نړۍ د میلیونونو مسلمانانو لپاره د ژورې اندېښنې او خپګان لامل شوی دی."

اسلام اباد چې له ریاض سره د مکې امنیتي تړون هم لري، په بیان کې ټینګار شوی چې "د حرمینو شریفینو حرمت او د عبادت کوونکو او زیارت کوونکو خوندیتوب باید په هر حالت کې رعایت شي."

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي: "موږ د دغو غیرمسؤلانه اقداماتو د سملاسي او بې‌قیدوشرطه پای ته رسېدو غوښتنه کوو، ځکه دا ډول اقدامات د سیمې د سولې او امنیت لپاره هم جدي ګواښ بلل کېږي."