42 माजी न्यायाधीश म्हणतात 'हा निवडणूक आयोगाला कमकुवत करण्याचा प्रयत्न'

मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत विरोधी खासदारांचे आंदोलन दिल्ली येथे 8 ऑक्टोबर रोजी सलग तिसऱ्या दिवशीही सुरू होते.

राहुल गांधी यांच्या नेतृत्वात काँग्रेस खासदारांनी दिल्लीतील राजघाट येथे आज आंदोलन केले.

दिल्लीसोबतच बंगळुरू आणि पाटणा येथेही ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्यासाठी आंदोलन झाले.

एका बाजूला ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी होत आहे तर दुसऱ्या बाजूला देशातील 42 माजी न्यायधीशांनी निवडणूक आयोगाची पाठराखण करणारे पत्र लिहिले आहे.

निवडणूक आयोगाला पुरावे नसताना नाहक बदनाम केले जात असल्याचे या पत्रात माजी न्यायाधीशांनी म्हटले आहे.

माजी न्यायाधीशांच्या पत्रात काय आहे?

पीटीआय या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या वृत्तानुसार, 42 माजी न्यायाधीशांनी खुले पत्र लिहून 'निवडणूक आयोगाला कमकुवत करण्याच्या प्रयत्नां'बाबत इशारा दिला आहे.

या पत्रामध्ये माजी न्यायाधीशांनी निवडणूक आयोग, न्यायपालिका आणि इतर घटनात्मक संस्थांना कमकुवत करण्याच्या कथित प्रयत्नांबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे.

पीटीआयच्या वृत्तानुसार, पत्रावर सही करणाऱ्या माजी न्यायाधीशांनी 'ठोस पुरावे' नसताना होत असलेल्या 'मत चोरी'च्या आरोपांवर सवाल उपस्थित केले आहेत.

घटनात्मक संस्थांना सातत्याने 'चोर' ठरवणं, 'संगनमत करणाऱ्या' संस्था किंवा 'मिलीभगत' असल्याचा आरोप केल्याने लोकांचा लोकशाहीवरील विश्वास कमी होण्याचा धोका आहे, असा इशारा त्यांनी दिला आहे.

"संस्थांवर टीका करणं हा लोकशाहीचा अधिकार आहे. पण त्यांना बदनाम करणं नाही," असं या पत्रात म्हटलं आहे.

डी. डी. न्यूजने या न्यायधीशांची यादी दिली आहे.

गुरुवारचे राजघाटावरचे आंदोलन

गुरुवारी दुपारी लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली विरोधी 'इंडिया' आघाडीचे खासदार महात्मा गांधींची समाधी राजघाटवर पोहोचले आणि त्यांनी महात्मा गांधींना श्रद्धांजली वाहिली.

याआधी, विरोधी पक्षांचे खासदार दुपारी काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी आयोजित केलेल्या भोजनाला उपस्थित होते.

भोजनानंतर राहुल गांधी, प्रियंका गांधी वाड्रा, मल्लिकार्जुन खर्गे यांच्यासह विरोधी पक्षांचे खासदार तीन बसमधून गांधी स्मारक असलेल्या राजघाटच्या दिशेने रवाना झाले.

राजघाटवर शांततेच्या मार्गाने धरणे आंदोलन करण्याचा निर्णय विरोधकांनी घेतला आहे. समाजवादी पक्ष, शिवसेना (UBT) आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस-एसपीचे खासदारही आजच्या बैठकीत सहभागी झाले.

राजघाटकडे रवाना होण्यापूर्वी राहुल गांधी म्हणाले, "राज्यसभा आणि लोकसभेचे 300 खासदार शांततेच्या मार्गाने आंदोलन करू इच्छित आहेत. गेल्या दोन दिवसांपासून आम्हाला आंदोलन करू दिले जात नाही. पहिल्या दिवशी आम्हाला निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयासमोर रोखण्यात आले. त्यानंतर आम्ही जंतर-मंतरवर जाणार असल्याचे सांगितले. तिथे जाण्यापासूनही आम्हाला रोखण्यात आले. आमच्या कार्यकर्त्यांना मारहाण करण्यात आली."

त्यांनी आरोप केला, "नरेंद्र मोदी, अमित शाह, मोहन भागवत आणि ज्ञानेश कुमार यांनी कट रचून देशाला हायजॅक केले आहे. संविधान नष्ट केले आहे. मतांची चोरी केली आहे. या चौघांना न्यायदेवतेसमोर उभे करू, अशी हमी आम्ही देतो."

गुरुवारी राजघाटवर आंदोलन करण्याची घोषणा केल्यानंतर दिल्ली पोलिसांनी तिथे भारतीय न्याय संहितेच्या कलम 163 अंतर्गत निर्बंध लागू केले. राजघाट आणि आजूबाजूच्या परिसरातील सुरक्षा वाढवली आणि त्या ठिकाणी मोठ्या संख्येत पोलीस आणि निमलष्करी दल तैनात करण्यात आले.

विरोधकांनी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांची भेटीसाठी वेळ मागितली आहे. काँग्रेसचे सरचिटणीस के. सी. वेणुगोपाल म्हणाले, "विरोधी पक्षांच्या नेत्यांनी 2 ऑक्टोबरला राष्ट्रपतींची भेट घेण्यासाठी पहिले पत्र पाठवले होते. 5 तारखेला पुन्हा विनंती करण्यात आली. 8 किंवा 9 तारखेला राष्ट्रपतींची वेळ मागितली आहे."

ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्यापर्यंत आपले आंदोलन सुरूच ठेवणार असल्याचे विरोधी पक्षांनी म्हटले. दुसरीकडे, निवडणूक आयोग आणि भाजपने विरोधकांचे आरोप फेटाळून लावले आहेत.

बंगळुरूमध्ये सीजेपीचे आंदोलन

गुरुवारी ( 8 ऑक्टोबर) 'कॉक्रोच जनता पार्टी' (सीजेपी)ने बंगळुरूमधील फ्रीडम पार्क येथे मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी आणि एसआयआरच्या विरोधात आंदोलन केले.

फ्रीडम पार्कमध्ये मोठ्या संख्येनी सीजेपी समर्थक जमले होते. युट्युबर ध्रुव राठी आणि अभिनेते प्रकाश राज यांचीही आंदोलनाला उपस्थिती होती.

ध्रुव राठींनी आरोप केला, "मतदार यादीतून लोकांची नावे हटवण्यात आली. मात्र, हे लोक कोण होते, त्यांची नावे काय होती, त्यांचे पत्ते काय होते, हे सांगण्याची गरज ज्ञानेश कुमार यांनी भासू दिली नाही. सर्वोच्च न्यायालयाचा आदेश येईपर्यंत ज्ञानेश कुमार यांनी या गोष्टी लपवून ठेवल्या."

ते म्हणाले, "जोपर्यंत विचारले जात नाही, तोपर्यंत निवडणूक आयोग काहीही सांगत नाही. पारदर्शकता शून्य आणि जबाबगारीही शून्य."

तेजस्वी यादव यांच्या नेतृत्वात पाटण्यात मोर्चा

राष्ट्रीय जनता दलाचे (आरजेडी) नेते आणि बिहारचे माजी उपमुख्यमंत्री तेजस्वी यादव यांच्या नेतृत्वात गुरुवारी पाटण्यात मोर्चा काढण्यात आला.

राष्ट्रीय जनता दल हा 'इंडिया' आघाडीचा घटक आहे. पक्षाने पाटण्यात विधानसभा भवनासमोरील शहीद स्मारकापासून मोर्चाला सुरुवात केली. पक्षाचे कार्यकर्ते लोक भवनाच्या दिशेने निघाले, मात्र पोलिसांनी त्यांना मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या कार्यालयाजवळ रोखले.

यावेळी तेजस्वी यादव पोलिसांच्या बॅरिकेडवर चढताना दिसले.

एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने पीटीआयला सांगितले, "त्यांनी सुरक्षेसाठी लावलेले बॅरिकेड पार करण्याचा प्रयत्न केला. त्यानंतर पोलिसांनी त्यांना वाहनातून लोक भवन येथे नेले."

तेजस्वी यादव म्हणाले, "खोट्या निवडणुका घेऊन ज्ञानेश कुमार यांनी भाजपला सत्तेत येण्याचा मार्ग मोकळा करून दिला आहे. सत्य समोर आल्यानंतर लोकशाही वाचवण्यासाठी आपण सर्वांनी एकत्र यावे, अशी आमची इच्छा आहे. म्हणजे यापुढे निष्पक्ष निवडणुका होतील आणि सर्व राजकीय पक्षांना समान संधी मिळेल."

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन)