Кыргызстан

Дүйнө

Аялзат

Башкы бет

Видео жаңылыктар

Видео

Биздин видеолор

Kyrgyz

Жалал-Абадда жабыла "Манас айтуу" иш-чарасы өтүп жаткандагы калабалуу окуя талкуунун чордонунда. Сузактагы бул иш-чара уюштуруудагы коопсуздук  эле эмес, улуттун руханий кенчи болгон Манаска карата мамилени да козгоду. 

Хор айтуу манасчылыктын көркүн ачабы же баркын чачабы?

АКШнын Мичиган штатынын соту мектепте ок чыгарып, төрт окуучунун өмүрүн кыйган өспүрүм Итан Крамблинин ата-энесин 10 жылдан 15 жылга чейин эркинен ажыратты. Андан мурда сот аларды атайы ниет көздөбөй туруп адам өлтүрүү боюнча күнөөлүү деп тапкан. 

АКШда мектепте ок чыгарган өспүрүмдүн ата-энеси 10 жылга кесилди

Афганистанда жаңы окуу жылы башталганда 330 миңден ашык кыздар мектепке келе алышпайт. Талибандын өкмөтүнүн талабы боюнча кыздар алтынчы класстан кийин окуганга болбойт.

Афганистанда 330 миңден ашык кыз мектептен чыгып калды - ЮНИСЕФ

Мамлекеттик тилден тест ЖРТ менен кошо тапшырылат. Негизги жана предметтик тесттердин жыйынтыктары мыйзам чегинде мамлекеттик тил боюнча тесттин жыйынтыгы менен бирге чыгарылат. 

Милдеттүү тест. Кыргызстанда мамлекеттик тилдин талабы жана сабагы 

Казакстан мектеп окуучуларына хиджаб кийүүгө тыюу салган саналуу өлкөлөрдүн катарына кирет.

"Жоолукту башыман түшүрбөйм". Казакстандагы мектепте хиджабды тыюуларга каршы күрөш

Кыргызстанда алты ай араң иштеген билим берүү министри кызматынан алынды. Анын алдында Бишкекте төрт мектептин директору коррупцияга шектелип камалды. Жаңы окуу жылы башталганда мектептерде окуу китептер тартыш болуп, ата-энелердин нааразылыгы дүрт этти. Бирок министрлерди кол жоолуктай тез-тез алмаштыруудан көп жылдан бери быкшыган көйгөйлөр чечилип кетпейт  дейт эксперттер.

Алганга кыныккан деректирлер 

Кыргызстан эгемендиктин отуз эки жылдыгын бир топ жетишкендиктер, бир топ өксүктөр менен белгилеп жаткан чагы. Бул мыйзам ченемдүү көрүнүш. Айрымдар "эгемендигибизге отуз эки жыл болду деп эмес, эгемендиктин кайра калыбына келишине отуз эки жыл болду десек жарашат. Себеби биз эбак мамлекет курган элбиз" деп келет. Эгемендүүлүктүн чыңдалышында, мамлекеттин өнүгүүсүндө жаштардын ролу эбегейсиз экени талашсыз.

Эгемендик жана жаштар: жараталы, изденели, баалайлы...

Кыргызстанда кезектеги жаңы окуу жылы башталар алдында "Билим берүү жөнүндө" жаңы мыйзамга кол коюлду. Мектеп директорлору менен анын окуу жана тарбия боюнча орун басарларынын эмгек акысы 50% көбөйдү. Өткөн жылы мугалимдердин эмгек акысы отуз жылда биринчи жолу  масштабдуу түрдө 80-100% көтөрүлгөн эле. Соңку чаралар улуттук билим берүүнүн деңгээлин технологиялык атаандаштык күчөгөн азыркы дүйнөдөгү талаптарга ылайык көтөрүү максатын көздөйт. Эгемендиктин өткөн жылдарында  билим берүүнүн сапаты түшүп,  аны жакшыртуу үчүн мамлекеттик масштабдуу чаралар зарыл болууда. Азыркы жасалма интеллект дүркүрөп өнүккөн глобалдык рынокто атаандашууга кудуреттүү болуш үчүн Кыргызстанга биринчи кезекте сапаттуу билим берүү керек.  

Эгемендүү билим берүү: өрнөгү жана өксүгү 

Ош областында тийиштүү органдардын катышуусунда  диний уюмдарга, диний окуу жайларга пландык текшерүү жүргүзүлдү. Текшерүүнүн натыйжасында мыйзамдык талаптарга жооп бербеген 39 мечит менен 21 диний окуу жайы жабыларын Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитет билдирди. Ушундай эле текшерүү эми Бишкек шаарында башталууда.
Ош областындагы текшерүүдө аныкталган көйгөйлөр эмне экенин сурап Би-Би-Си Дин иштери боюнча мамлекеттик комиссиянын экспертиза бөлүмүнүн башчысы Айбек Идиновго кайрылды.

Экстремизмби, ээнбаштыкпы? Мечит-медреселерди текшерүү басты

Патроним-матроним талкуусу кыргыздын кыргызча ысымы, кыргыз жаранынын тегин аныктоо формасы, аты-жөнүн жазуу иденттүүлүктүн маселеси экенин да бир ирет көрсөттү. Демек, зарылчылык эбак жаралып, калдайып маңдайыбызга турган соң, терең ойлонуп, чечип алуу кажет. 

Адам ысымы, аты-жөнү, теги – улуттук иденттүлүктүн маселеси

АКШнын Жогорку Соту университеттерге кабыл алууда расалык факторго караганга тыюу салды. Бул ондогон жылдардан бери келаткан практиканы токтотуп, америкалык жогорку билим берүүдө жаңы доордун башталышы болуп калмакчы деп кабарлады Bloomberg.

Гарвардка кабыл алууда расалык тандоого тыюу салынды

Быйылкы окуу жылы аяктап, жогорку окуу жайлардын бүтүрүүчү курстары дипломдук иш жазып, жактоо алдында турат. Алар 4-5 жыл окуган билими боюнча дипломдук иш даярдап, комиссиянын алдында жактап, баа алган соң гана окугандыгы тууралуу тастыктоочу документти ала алышат.

Дипломдук иш студент менен окутуучунун "базарына" айландыбы? 

Кыргызстанда мектеп бүтүрүүчүлөрү үчүн 2002-жылдан бери жалпы республикалык тестирлөө өткөрүлүп келет. Жогорку окуу жайга кабыл алуу системасына айрым оңдоп-түзөөлөр киргизилгени эле болбосо, дээрлик ошол эле система менен иштейт. Дал ушундай тестирлөө быйыл 20-майдан тарта башталганы турат.

ЖРТ: 500 долларга жалдап, башка эле студентти тестке киргизгендер бар

Белгилүү кинорежиссер Руслан Акун тарткан "Агай" теле сериалы агартуу тармагы, мугалимдин орду, жаратмандыгы деген теманы дагы бир жолу козгоду. Айрымдар кези келсе эми алдыңкы эжейлердин эмгегин тасмага тартыш керек деп жатат. Тасманын баш каарманы болгон айтылуу агартуучу Гапыр Мадаминовдун эмгегинин үзүрү эле миллондогон сомду үнөмдөп, андан көбүн жаштарга инвестиция кылып койгонун жаңы министр Каныбек Иманалиев парламент трибунасында туруп айтты.  

Мугалим да миллиондоп каржылап коё алат. Эжейлердин эмгеги эл таразасында

Би-Би-Си Иранда 650 окуучу кыздын ууландырылганын иликтеп аныктап чыкты. Өкмөттүн чоң кызматтагы чиновниги өзү дагы кыздар атайын эле бутага алынганын айтууда.

Иранда мектепке жибербеш үчүн ууландырылган 650 кыз

Оксфорд университети негизделгенге чейин 500 жылдан ашык убакыт мурда эле Индиянын Наланда университетинде тогуз миллион китеп бар болчу жана бул окуу жай дүйнөнүн булуң-бурчунан 10 000 студентти өзүнө тартууга жетишкен.

Наланда: Дүйнөнү өзгөрткөн университет. Ал Оксфорддон 500 жыл мурун болгон 

Кыргызстанда Улуттук илимдер академиясынын бир нече институтун жогорку окуу жайларга интеграция кылуу жөнүндө президенттин жарлыгы чыкты.

УИА реформасы: оптимизациядан кийин интеграция

Шри-Ланкадагы экономикалык кризис балдарга билим берүү системасын талкалоодо. Жокчулук жондон баскан үй-бүлөлөрдө балдар мектепке кезек менен барып калышты.

Шри-Ланка: Жокчулуктун айынан балдар мектепке кезектешип барууда

Интернетти ачтың дегиче эле боору ооруган, бөлөк бөйрөк издеген, ашказаны айыккыс дартка кабылган, аты жаман ооруу менен алышып, алы жетпей жаткан дагы далай-далай шумдук ооруулар менен эзилген кыргызстандыктар... Ымыркайдан баштап, өбөктөгөн карыга чейин бар. Интернет баарын ачыкка алып чыгып, кабар ушунча тараганы үчүн бул көрүнүш көп болуп жатабы же медицинанын чабалдыгынанбы? 

Чет өлкөдө операция деп эле жардам сурамай... Кыргыз медицинасы качан өнүгөт? 

Жогорку Кеңештин укук тартиби, кылмыштуулук менен күрөшүү ж/а коррупцияга каршы аракеттенүү боюнча комитети  мугалимди мазактагандарга акчалай айып пул салуу жөнүндө мыйзам долбоорун экинчи окууда кабыл алды. 

"Сөгүп туруп, эки миң сом төлөп кое береби?" Мугалимди агрессиядан коргоо мыйзамы

Жаңы окуу жылы башталат дегендин өзү - балдардын кийим-кечеси, дептер, калем саптын түрлөрү керек болсо мыкты мектепти тандоо менен эле бүтпөйт. Андан да да маанилүү милдет бар. Эмесе сөз башынан болсун...

Балам жакшы окусун десеңиз... Гапыр Мадаминовдун кеңеши

Кыргызстанда илим эң аз каржыланган тармактардын бири. Ошондой эле илим тармагындагы бирдиктүү координациянын жоктугу да, илим үчүн жооп берүүчү уюмдардын чачкын иш алып баруусун шарттап жатат.

Гүлзада Билбаева: Илимдин экономикага салымы болушу керек

Бишкекте №61 лицейдин директору Юрий Низовскийдин кармалышы дүңгүрөгөн окуя болуп калды. УКМК аны мектепте коррупциялык схема түзгөн деп айыптап, жакындарына катталган 150 млн сом байлыгын таап көрсөттү. Бул окуя баш калаадагы статустуу мектептерди чырмаган коррупцияга көп жылдан бери  биринчи жолу ыргытылган укуктук укурук болуп калды. 

Бишкектеги мектептерди чырмаган коррупция: чыры жана чындыгы

"Биз бүгүн дары-дармекти он төрт миллиарддан он алты миллиард сомго чейин нандан көп жеп атабыз. Нанды да мынчалык жебейбиз. Мына медицина тармагындагы фармацевт мафиясы мына ушуга алып келди. 