زلنسکی: امریکا ایده واگذاری منطقه دونباس را در ازای عضویت در ناتو مطرح کرده است

جرد کوشنر، فرستاده امریکا، در کنار ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در شهر دوبلین سخنرانی می‌کند.
    • نویسنده, الکس فیلیپس
    • نویسنده, سارا رینزفورد
    • شغل, خبرنگار امور اروپای جنوبی و شرقی
    • در, کی‌یف
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۴ دقیقه

ولودیمیر زلنسکی گفته است که مذاکره‌کنندگان امریکایی ایده خروج نیروهای باقی‌مانده اوکراین از منطقه شرقی دونباس در ازای عضویت در ناتو را مطرح کرده‌اند.

امریکا اظهارات رئیس‌جمهور اوکراین را تأیید نکرده است. یک مقام امریکایی به بی‌بی‌سی گفت: «ایده‌های بسیاری همچنان در حال بررسی است، اما هرگونه توافق نهایی باید به تأیید هر دو طرف برسد.»

اظهارات زلنسکی پس از آن مطرح شد که فرستادگان امریکا در چارچوب تلاش‌های این کشور برای پایان دادن به جنگ میان دو کشور، با او و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دیدار کردند.

کی‌یف مدت‌هاست که به دنبال عضویت در این ائتلاف نظامی است، اما پیش‌تر امریکا و برخی دیگر با این موضوع مخالفت کرده بودند؛ در حالی که روسیه نیز اعلام کرده است حضور یک عضو دیگر ناتو در مرزهایش غیرقابل قبول است.

روسیه در فبروری ۲۰۲۲ تهاجم همه‌جانبه‌ای را به اوکراین آغاز کرد و در حال حاضر بخش عمده منطقه صنعتی دونباس را در کنترل خود دارد. زلنسکی همواره تأکید کرده است که اوکراین حاضر به واگذاری قلمرو حاکمیتی خود نیست.

زلنسکی در اظهاراتی که دفتر او روز شنبه (۱۴ نوامبر) منتشر کرد، گفت: «امریکایی‌ها این پرسش را مطرح کردند که: «اگر اوکراین به ناتو بپیوندد چه؟ آیا اوکراین از دونباس عقب‌نشینی خواهد کرد؟ این نخستین باری بود که چنین موضوعی مطرح می‌شد.»

او در ادامه افزود که اگر پیشنهاد مشخصی دریافت کند که شامل تضمین‌های امنیتی، نبود هیچ‌گونه محدودیت برای ارتش اوکراین و تأمین بودجه برای بازسازی کشور باشد، آن را به همه‌پرسی خواهد گذاشت.

جرد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستادگان امریکا، روز پنج‌شنبه پس از انجام دور جدیدی از گفت‌وگوها با پوتین در مسکو، برای دیدار با زلنسکی به دوبلین، پایتخت ایرلند، سفر کردند.

اظهارات پوتین و مقام‌های کرملین نشان می‌دهد که موضع روسیه در قبال این جنگ تغییری نکرده است. مسکو پیش‌تر اعمال محدودیت بر اندازه ارتش اوکراین، امتیازات ارضی و بی‌طرفی تضمین‌شده کی‌یف را به عنوان شروط یک توافق صلح پیشنهاد داده بود.

اوکراین این پیشنهادها را رد کرده و استدلال می‌کند که چنین محدودیت‌هایی توانایی این کشور را برای دفع هرگونه تهاجم احتمالی در آینده با مشکل مواجه خواهد کرد.

سایر اعضای ناتو به جز امریکا نیز نسبت به عضویت اوکراین محتاط و نگران هستند و این‌طور برداشت می‌شود که خود اوکراین هم این موضوع را غیرواقع‌بینانه می‌داند.

کرملین نیز همواره به شدت با این امر مخالف بوده است. این یکی از دلایلی است که روسیه در وهله اول این جنگ را آغاز کرد.

این احتمال وجود دارد که فرستادگان امریکا در حال محک زدن «خطوط قرمز» اوکراین در قبال سرزمین‌های اشغالی در دونباس بوده‌اند. زلنسکی اخیراً گفته است که دو میانجی امریکایی بر این باورند که کی‌یف برای دستیابی به صلح تنها باید بخشی از خاک خود را واگذار کند و با اعمال فشار، مشتاق‌اند هرچه زودتر به یک توافق برسند.

اوکراین مطمئن است که جاه‌طلبی‌های روسیه بسیار فراتر از اینهاست و مدت‌هاست که ناتو را تنها سپر حفاظتی مطمئن خود می‌داند.

بنابراین، این احتمال هم وجود دارد که زلنسکی این پیشنهاد را علنی کرده باشد تا بحثی را که تقریباً پایان‌یافته تلقی می‌شد، دوباره به جریان بیندازد.

او در تازه‌ترین اظهارات خود گفت که این ایده اکنون به عنوان بخشی از یک «گفت‌وگوی بسیار دشوار» درباره امنیت اروپا، «دوباره در دستور کار قرار گرفته است».

این اقدام همچنین شبیه به واکنش و مقابله اوکراین در برابر موضع سخت‌گیرانه مجدد روسیه به نظر می‌رسد. مسکو اکنون از «معماری جدید امنیت اروپا» سخن می‌گوید که در ادبیات دیرینه روسیه، اسم رمز «ناتوی ضعیف‌تر» است.

به نظر می‌رسد این موضوع محور اصلی تازه‌ترین دور گفت‌وگوها میان اوکراین، روسیه و امریکا در ابوظبی طی هفته جاری بوده است.

ساعاتی پس از اظهارات زلنسکی، به نظر می‌رسید جرد کوشنر مشتاق است هرگونه پیشنهاد امریکا مبنی بر عضویت اوکراین در ناتو را کم‌رنگ جلوه دهد و بر «محرمانه ماندن» این روند حساس تأکید کرد.

او گفت که پیشنهادهایی «حداکثری» همراه با «لفاظی‌های تند سیاسی» از این مذاکرات به بیرون درز کرده است.

کوشنر در اظهاراتی که نوعی سرزنش و گلایه از کی‌یف به نظر می‌رسید، به «گفت‌وگوهای خصوصی» اشاره کرد که هدفشان بررسی ایده‌های جدید برای پایان دادن به آنچه او «جنگی هولناک» خواند، بوده است.

او گفت امید می‌رود که این ایده‌ها بتواند به پیشنهادهای تازه یا گشایش‌هایی در روند صلح منجر شود.

روسیه در حال حاضر تقریبا یک‌پنجم از خاک اوکراین را در اشغال خود دارد که شامل بخش عمده‌ای از مناطق دونتسک و لوهانسک (تشکیل‌دهنده منطقه دونباس) می‌شود.

مسکو بار دیگر تأکید کرده است که تا زمان دستیابی به یک توافق صلح نهایی، با آتش‌بس موافقت نخواهد کرد؛ توافقی که شامل واگذاری کنترل بخش‌هایی از دونباس که نیروهای روسی هنوز تصرف نکرده‌اند، و همچنین شبه‌جزیره کریمه (که مسکو در سال ۲۰۱۴ به طور غیرقانونی ضمیمه خاک خود کرد) از سوی اوکراین باشد.

تازه‌ترین دور گفت‌وگوها پس از دوره‌ای از روابط پرتنش میان کی‌یف و واشنگتن بر سر حملات اوکراین به تأسیسات نفتی در عمق خاک روسیه برگزار می‌شود؛ حملاتی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، از اوکراین خواسته بود برای تسهیل عرضه دیزل روسیه و کاهش قیمت جهانی سوخت، آن‌ها را متوقف کند.

پس از آن، زلنسکی مقام‌های امریکایی را به محدود کردن خدمات انترنت استارلینک اوکراین (که این کشور برای هماهنگی عملیات‌های دفاعی از آن استفاده می‌کند) متهم کرد؛ در حالی که ترامپ گفت «وقت آن رسیده که اوکراین رئیس‌جمهور جدیدی داشته باشد» و خواستار برگزاری انتخابات تازه شد.

برگزاری انتخابات تا زمانی که اوکراین تحت حکومت نظامی است به حالت تعلیق درآمده، اما زلنسکی پیش‌تر گفته بود حاضر است ظرف چند ماه پس از دستیابی به توافق صلح، انتخابات برگزار کند و در ازای عضویت اوکراین در ناتو، از مقام ریاست‌جمهوری کناره‌گیری خواهد کرد.