Gwyfyn prin wedi'i ddarganfod am y tro cyntaf mewn gwarchodfa natur
- Cyhoeddwyd
Mae gwyfyn prin wedi'i ddarganfod am y tro cyntaf erioed ar Benrhyn Llŷn, sy'n "arwydd o'r cynefin ffyniannus" yno yn ôl Cyfoeth Naturiol Cymru.
Cafodd 19 o wyfynod Crambus silvella, sy'n cael eu hadnabod yn Saesneg fel Bog Grass Moth, eu darganfod yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Cors Geirch yng Ngwynedd.
Cafodd 446 o wyfynod o 91 o rywogaethau gwahanol eu casglu dros nos fel rhan o waith monitro gan Natur am Byth!, rhaglen gadwraeth yng Nghymru.
Dywedodd arbenigwyr fod y darganfyddiad yn ychwanegu at wybodaeth am bryfed yr ardal ac yn dangos bod llawer i'w ddarganfod o hyd yng nghynefinoedd arbenigol Cors Geirch.
'Byth yn gwybod beth sy'n mynd i droi i fyny!'
Mae Cors Geirch yn un o nifer o safleoedd sy'n cael eu monitro gan brosiect Natur am Byth! Llŷn ac Ynys Môn, sy'n gweithio i warchod rhai o'r rhywogaethau sydd fwyaf mewn perygl yng ngogledd Cymru.
Daeth swyddogion prosiect, gweithwyr cadwraeth a selogion ynghyd yng Nghors Geirch i arolygu'r infertebratau yno, gan osod tri thrap gwyfynod am un noson.
Mae rhywogaethau prin ar y safle yn dibynnu ar ddŵr glaw alcalïaidd y gors i oroesi, gan gynnwys y pryf cannwyll Idiocera sexguttata a'r chwilen Chlaenius tristis.
Mae'r cynefin hefyd yn caniatáu i hesg gwlyb dyfu, sef unig ffynhonnell fwyd larfa'r gwyfyn Crambus silvella.
Dywedodd Steve Palin a Charles Aron, arbenigwyr lleol a wnaeth adnabod y gwyfyn, fod dod o hyd iddo wedi bod yn syndod arbennig.
"Y peth gwych am ddal gwyfynod yw nad ydych chi byth yn gwybod beth sy'n mynd i droi i fyny!
"Ond roedd dod o hyd i'r gwyfyn yma, sy'n un arbennig o brin, yn syrpreis arbennig.
"Mae'n ychwanegiad sylweddol at ein gwybodaeth am bryfed asgellog yr ardal ac yn dangos gwerth targedu gwaith cofnodi gwyfynod yn y mathau arbenigol hyn o gynefin cors galchog, lle mae'n amlwg bod llawer i'w ddarganfod o hyd."
'Cyffro' gweld pili-pala prin yn ail-gartrefu yng Nghymru
- Cyhoeddwyd13 Awst 2025
Siarc prin wedi'i ffilmio ym Mae Ceredigion
- Cyhoeddwyd26 Gorffennaf 2025
Dywedodd Clare Sampson, rheolwr prosiect Natur am Byth! ar ran yr RSPB yng Nghymru, fod llawer o gorsydd calchog wedi dioddef yn ystod yr haf poeth a sych.
Dywedodd fod o leiaf 80% o fawndiroedd y DU wedi'u colli neu eu difrodi, gan olygu bod "rhywogaethau sy'n dibynnu ar gynefinoedd penodol yn ei chael hi'n anodd goroesi".
"Ond o'u rheoli'n ofalus, gall y corsydd calchog pwysig hyn gael eu cynnal fel y gall cenedlaethau'r dyfodol ddal ati i wneud darganfyddiadau newydd," meddai.
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.
Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.
Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.