'Pryder' yr Eisteddfod am ddyfodol darllediadau o'r brifwyl

Eisteddfod Ffynhonnell y llun, Aled Llywelyn
GanAlun Jones
BBC Cymru Fyw
  • Cyhoeddwyd

Mae'r Eisteddfod Genedlaethol wedi mynegi pryder ynghylch "posibilrwydd y gallai'r BBC roi'r gorau i ddarparu darllediadau" o'r brifwyl.

Dywedodd prif weithredwr yr Eisteddfod, Betsan Moses, bod yna "bryder difrifol... ynghylch effaith toriadau presennol y BBC yng Nghymru ar gynrychiolaeth a darlledu diwylliant Cymru".

Ond dywedodd llefarydd ar ran BBC Cymru bod y gorfforaeth "yn gwbl ymrwymedig i ddarlledu o'r Eisteddfod Genedlaethol, fel y mae wedi gwneud ers degawdau lawer".

Dywedodd llefarydd ar ran S4C: "Mae S4C mewn trafodaethau gyda'r BBC ynghylch y ddarpariaeth ar gyfer y flwyddyn nesa, ac rydym yn gwneud pob ymdrech i sicrhau na fydd toriadau'r BBC yn effeithio ar y gwasanaethau i wylwyr S4C."

Bydd yr Eisteddfod yn cael ei chynnal ar dir fferm yn ardal Glantwymyn ger Machynlleth yn 2027, ac yng Nghaerdydd yn 2028.

Ym mis Medi, cyhoeddodd BBC Cymru "becyn o arbedion" fel rhan o'u cynlluniau i fynd i'r afael â phwysau ariannol.

Yn rhan o'r pecyn hwnnw, bydd rhaglen Dros Ginio ar Radio Cymru yn dod i ben, yn ogystal â Dros Frecwast ac Ar y Marc ar foreau Sadwrn.

Betsan Moses
Disgrifiad o’r llun,

Mae'r Gymraeg a diwylliant Cymru yn "haeddu'r un parch a'r un lefel o ymrwymiad" â digwyddiadau diwylliannol eraill, meddai Betsan Moses

Dywedodd Betsan Moses mewn llythyr at Lis McLean AS, cadeirydd pwyllgor diwylliant Senedd Cymru, ei bod am "dynnu sylw'r pwyllgor at bryder difrifol yr Eisteddfod Genedlaethol ynghylch effaith toriadau presennol y BBC yng Nghymru ar gynrychiolaeth a darlledu diwylliant Cymru".

Dywedodd ei bod eisoes wedi ysgrifennu at y Gweinidog Diwylliant, Heledd Fychan, i "fynegi ein pryder ynghylch y posibilrwydd y gallai'r BBC roi'r gorau i ddarparu darllediadau'r Eisteddfod Genedlaethol fel rhan o'i threfniadau cyflenwi cynnwys ar gyfer S4C".

Ond roedd am "dynnu sylw'r pwyllgor at oblygiadau ehangach y sefyllfa bresennol," meddai, oherwydd "nid mater sy'n ymwneud â'r Eisteddfod yn unig mohono, ond mater sy'n codi cwestiynau sylfaenol am gynrychiolaeth ddiwylliannol Cymru o fewn gwasanaeth darlledu cyhoeddus y Deyrnas Unedig."

Ychwanegodd ei bod yn werth nodi "mai'r Eisteddfod yw trydydd darllediad allanol mwyaf y BBC, yn dilyn Glastonbury a Wimbledon yn unig.

"O ystyried hynny, mae'n anodd peidio â gweld unrhyw leihad yn ymrwymiad y BBC i ddarparu'r Eisteddfod fel arwydd o duedd bryderus o ran blaenoriaethu a gwelededd diwylliant Cymru o fewn y sefydliad.

"Mae'r posibilrwydd o golli'r ddarpariaeth hon yn codi pryderon am ddyfodol cynrychiolaeth diwylliant Cymraeg yn ehangach.

"Mae'r Gymraeg a diwylliant Cymru yn haeddu'r un parch a'r un lefel o ymrwymiad ag a roddir i ddigwyddiadau diwylliannol cenedlaethol eraill ledled y Deyrnas Unedig."

Dim penderfyniadau am becyn cynnwys y flwyddyn nesaf

Dywedodd llefarydd ar ran BBC Cymru: "Mae BBC Cymru yn gwbl ymrwymedig i ddarlledu o'r Eisteddfod Genedlaethol, fel y mae wedi gwneud ers degawdau lawer.

"Mae'r ymrwymiad hwnnw wedi cynnwys gwasanaethau radio, ar-lein a theledu, gan sicrhau bod yr Eisteddfod yn cyrraedd cynulleidfaoedd ledled Cymru a thu hwnt.

"Mae'r ddarpariaeth deledu yn cael ei chyflwyno fel rhan o bartneriaeth y BBC gyda S4C.

"Fel sy'n arferol bob blwyddyn, mae trafodaethau rhwng y BBC a S4C ynghylch y pecyn cynnwys ar gyfer y flwyddyn nesaf yn parhau, ac nid oes unrhyw benderfyniadau wedi'u gwneud.

"Rydym yn cydnabod pwysigrwydd yr Eisteddfod i ddiwylliant a'r Gymraeg, ac edrychwn ymlaen at barhau â'n cysylltiad cryf a llwyddiannus â'r ŵyl".

Dywedodd Llywodraeth Cymru: "Mae hwn yn fater i'r BBC, ac nid oes gan Lywodraeth Cymru unrhyw rôl yn y penderfyniadau hyn.

"Mae'r Eisteddfod Genedlaethol yn un o sefydliadau diwylliannol pwysicaf Cymru, ac mae gweinidogion wedi bod yn glir y byddai unrhyw benderfyniad i roi'r gorau i ddarlledu'r digwyddiad yn cael effaith sylweddol ar welededd a hygyrchedd diwylliant Cymru.

"Ysgrifennodd y Prif Weinidog a Gweinidog y Cabinet dros Ddiwylliant ar y cyd at Gyfarwyddwr Cyffredinol y BBC fis diwethaf i godi pryderon ynghylch y toriadau arfaethedig i wasanaethau'r BBC yng Nghymru, a thrafodwyd y pryderon hynny'n uniongyrchol gydag ef mewn cyfarfod yr wythnos hon."

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.