Aelodau cabinet yn cymeradwyo cau dwy ysgol yn Sir Gâr

Mae aelodau'r cabinet wedi cymeradwyo'r penderfyniad i gau dwy ysgol yn Sir Gaerfyrddin.

Mae Cyngor Sir Gâr yn bwriadu cau Ysgol Meidrim ac Ysgol y Fro oherwydd "niferoedd isel o ddisgyblion" a "phwysau ariannol".

Ym mis Mehefin, gwrthodwyd cais am adolygiad barnwrol gan ymgyrchwyr oedd yn gwrthwynebu cau Ysgol Meidrim gan yr Uchel Lys. Roedd yr ymgyrchwyr yn honni bod y broses ymgynghori wedi bod yn annheg.

Bydd y penderfyniad terfynol ar ddyfodol y ddwy ysgol yn cael ei drafod gan y cyngor llawn ar 14 Hydref.

Ddydd Llun, roedd y Cabinet yn ystyried adroddiadau gwrthwynebu ar y ddwy ysgol. Cafwyd "ymateb sylweddol" ar gyfer Ysgol Meidrim, gyda 260 o ymatebion a'r mwyafrif yn gwrthwynebu'r penderfyniad.

Dywedodd y Cynghorydd Hazel Evans wrth y cyfarfod fod angen i gynghorwyr "gydbwyso'r cysylltiad dwfn â'r ysgolion lleol â sicrhau bod ysgolion yn parhau i fod yn gynaliadwy i ddysgwyr".

Dywedodd y Cynghorydd Evans fod disgyblion, staff, rhieni ac aelodau o'r gymuned wedi cyflwyno "dadleuon grymus", gan gynnwys yr effaith bosibl ar yr iaith Gymraeg, anghenion dysgu ychwanegol a lles disgyblion.

Ychwanegodd fod Ysgol Meidrim yn amlwg yn "cael ei gwerthfawrogi" ond bod heriau'n cynnwys pwysau ariannol a niferoedd isel o ddisgyblion.

Bydd gan ddisgyblion Ysgol Meidrim fynediad o hyd at addysg Gymraeg, bydd plant yn cael eu symud i naill ai Ysgol Hafodwenog neu Ysgol Grufudd Jones.

Dywedodd yr aelod cabinet dros adnoddau, Alun Lenny, fod y cyngor yn gwario £60m ar addysg, mwy nag ar unrhyw sector arall. Mae'r gyllideb addysg dan "bwysau sylweddol" ledled Sir Gaerfyrddin.

Dywedodd y Cynghorydd Lenny: "Mae'r gyfradd geni yn gostwng, mae cefn gwlad yn newid ac mae hynny'n creu llawer o heriau mewn ffyrdd amrywiol."

Ychwanegodd fod "llai o blant oed ysgol yn Sir Gaerfyrddin nag oedd bum mlynedd yn ôl; ar hyn o bryd mae 3,500 o leoedd gwag yn ein hysgolion".

Clywodd y cyfarfod fod Ysgol Meidrim "yn llythrennol hanner gwag" ac yn gorwario £62,000.

Dywedodd y Cynghorydd dros ward Trelech, Jean Evans, wrth y cyfarfod fod y gymuned wedi "cynnig opsiynau amgen ymarferol a chynaliadwy...opsiynau gallai nid yn unig ddiogelu'r ysgol ond hefyd wasanaethu fel patrwm i ysgolion eraill sy'n wynebu heriau tebyg."

Ychwanegodd nad yw'r ysgol "wedi cael cyfle teg i brofi a allai'r opsiynau hyn weithio".

Meddai: "Mae'r arbediad net disgwyliedig o tua £13,000 yn swm bach iawn yng nghyd-destun cyllideb gyffredinol yr awdurdod."

Wrth drafod dyfodol Ysgol y Fro yn Llangyndeyrn, dywedodd yr aelod cabinet dros addysg, Glynog Davies, bod 22 o ymatebion wedi dod i law gan y cyhoedd, a phob un yn gwrthwynebu'r cau.

Dywedodd: "Mae'n rhaid i ni dderbyn bod nifer y plant wedi gostwng" gyda 68 o blant yn cael eu haddysg mewn ysgolion eraill, "o ganlyniad i ddewis y rhieni".

Ychwanegodd na chafodd unrhyw blant eu cofrestru yn yr ysgol ym mis Medi.

Dywedodd y Cynghorydd Alun Lenny bod disgwyl i'r ysgol orwario hyd at £130,000 y flwyddyn nesaf.

Bydd y penderfyniad terfynol ar y ddwy ysgol yn cael ei drafod gan y cyngor llawn ar 14 Hydref.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.