Yng nghynhadledd i'r wasg y bore dywedodd Betsan Moses, Prif weithredwr yr Eisteddfod, fod "ddoe yn ddiwrnod hyfryd".

"Mae 'na eiliadau eiconig yn yr Eisteddfod... un o'r rheina neithiwr oedd Hergest, heb chwarae ers 50 o flynyddoedd ac yn codi'r to," meddai.

"Dyna sy'n wych am yr Eisteddfod, rhywun yn mynd at y cyfarwydd ond yn gweld yr anghyfarwydd.

"Cystadlu yn anhygoel a dyna sy'n braf, pob un o'r nosweithiau wedi ei becynnu fel ei fod yn ffurf ar gyngerdd."

Mae Nic Parry wedi hen arfer bod yn farnwr mewn achosion troseddol, ond heddiw mae'n cadw trefn ar drafodaeth go wahanol.

Mewn digwyddiad hwyliog yn y Babell Lên, mae awduron yn dadlau'r achos dros eu llyfr Cymraeg gorau.

Bethan Gwanas, Bethan Mair a Dafydd Llywelyn sy'n cymryd rhan, gyda'r cyn-farnwr yn cadeirio.

Ond y gynulleidfa yw'r rheithgor, a ganddyn nhw mae'r gair olaf am y dyfarniad!

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannwr

Cyn y seremoni brynhawn heddiw, dyma ddod i adnabod y trydydd ymgseisydd sydd wedi cyrraedd rownd derfynol Dysgwr y Flwyddyn eleni.

Wrth gyfarfod â'i gŵr mewn prifysgol yn Llundain y daeth Caroline Jones yn ymwybodol o'r iaith Gymraeg, gan gael ei "swyno" meddai gan arwyddion dwyieithog a'r Gymraeg roedd yn ei chlywed o'i chwmpas wrth ymweld â Chymru.

Yn wreiddiol o Lundain, ond bellach yn byw yng Ngwynedd, mae'n dweud iddi deimlo ei bod hi'n "hanfodol" iddi ddysgu'r Gymraeg "er mwyn dangos parch" wrth iddi symud i fyw i Gymru.

Mae hi'n un o bedwar sydd wedi cyrraedd rownd derfynol Dysgwr y Flwyddyn.

Dywedodd Caroline ei bod yn "fraint enfawr" bod ar y rhestr fer, a bod hynny'n "gyfle gwych i ddathlu a hyrwyddo dysgu a chyfathrebu yn y Gymraeg".

Mae Eddie Ladd, sy'n Llywydd Anrhydeddus eleni, yn edrych ymlaen at fod yn Brifarth yn Y Lle Celf am 15:30.

Fe fydd hi'n gwisgo fel arth ac yn mynd o gwmpas gyda'r cyhoedd i weld eu darnau celf gorau a'u trafod.

"Wy'n ceisio bod yn ffraeth ac wedi gwisgo fel arth, sy'n gallu cael pobl i fod yn fwy cyfforddus i drafod celf," meddai.

Wrth siarad mewn cynhadledd i'r wasg ar faes yr Eisteddfod fore Mercher, dywedodd Heledd Fychan, gweinidog cabinet dros ddiwylliant a chwaraeon Llywodraeth Cymru, ei bod hi'n "wych bod yma yn yr Eisteddfod, lleoliad gwych ac mae'r arlwy wedi bod yn wych.

"Lle gwell i ni fod yn dechrau trafodaeth ar ddiwylliant yng Nghymru", meddai.

"Da ni hefyd yn gorfod adlewyrchu ar doriadau dybryd sydd wedi bod a beth mae hynny yn ei olygu ar lawr gwlad."

Aeth ymlaen i ddweud y bydd yn "lansio sgwrs ynglŷn â dyfodol chwaraeon a diwylliant" ar y maes am dri gan ddweud ei fod yn "gyfle i bobl ledled Cymru i lywio beth fydd hynny.

Dywedodd fod y llywodraeth wedi penderfynu "bod diwylliant a chwaraeon yn rhan strategol o bob portffolio" a'u hawydd i "sicrhau dyfodol llewyrchus a llwyddiannus".

Ychwanegodd ei bod yn awyddus mai pobl Cymru fydd yn "perchnogi'r strategaeth" hon.

Fe wnaeth hi hefyd ddiolch i'r Eisteddfod am "gadw'r Gymraeg yn iaith fyw, iaith sy'n berthnasol, a'r ffaith ein bod yn teithio i ardaloedd gwahanol".

Mae pebyll ymarfer 1 a 2 wedi eu lleoli gyferbyn â’r Pafiliwn a cherrig yr orsedd.

Rhian Haf
Cyflwynydd Tywydd BBC Cymru

Mae disgwyl diwrnod gweddol sych ar faes yr Eisteddfod heddiw, gyda dim ond cawod neu ddwy yn ystod y dydd.

Fe fydd cyfnodau braf, ond digon o gymylau hefyd, a gwynt cryfach yn chwythu o'r gogledd-orllewin.

Bydd y tymheredd tua 20C, gan ostwng i 9C dros nos. Ond mae disgwyl i'r gwynt ostegu heno.

Yn ôl yr Eisteddfod Genedlaethol mae defnydd o AI yn 'her sydd yn ein hwynebu fel pob sefydliad arall'.

Daw wedi i feirniaid Gwobr Goffa Daniel Owen ddweud iddyn nhw gredu i un o'r ymgeiswyr ddefnyddio deallusrwydd artiffisial yn eu gwaith.

Rebecca Thomas o Gaerdydd gipiodd Gwobr Goffa Daniel Owen ddydd Mawrth am ei nofel Ynys Gwales.

Yn ôl y beirniaid Meinir Wyn Edwards, Llwyd Owen a Lleucu Roberts, roedd hi'n "gywilyddus" bod un o'r naw ymgeisydd wedi penderfynu defnyddio AI mewn "cystadleuaeth mor bwysig â hon."

Enw'r darn dan sylw oedd Y Dderwen gan Lithedora, cafodd y nofel ei gosod "ar waelod y pentwr" yn ôl y beirniaid.

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannwr

Dyma ddod i adnabod yr ail ymgeisydd sydd wedi cyrraedd rownd derfynol cystadleuaeth Dysgwr y Flwyddyn eleni.

'Ail-gysylltu â'i wreiddiau' oedd rheswm Jonathan Davies dros ddechrau dysgu Cymraeg, a hynny tra'n byw yn Llundain.

Mae'n un o bedwar sydd wedi cyrraedd rownd derfynol Dysgwr y Flwyddyn.

Yn wreiddiol o Lwchwr ger Abertawe, mae Jonathan ar hyn o bryd yn astudio ar gyfer doethuriaeth ym Mhrifysgol Caerdydd, gan ymchwilio i addysg Gymraeg mewn ysgolion Saesneg.

Dyma'r eildro iddo gael ei enwebu am wobr Dysgwr y Flwyddyn, a dywedodd bod cyrraedd y rownd derfynol eleni yn 'boncyrs'.

Bydd y seremoni'n cael ei chynnal am 13:30 yn y Pafiliwn.

Mae Dwynwen wedi bod yn edrych ar ôl ei chwaer fach Llinos a'i ffrind Lotti yn y Pentref Plant bore 'ma.

Gofod i weithgareddau ar gyfer plant ifanc yw'r rhan yma o'r maes, ac mae wedi bod yn llawn bwrlwm eleni.

Ar faes y Steddfod fe fydd Llywodraeth Cymru yn lansio ymgynghoriad er mwyn creu strategaeth ddiwylliant a chwaraeon 10 mlynedd newydd.

Yn ôl y llywodraeth, pwrpas yr ymgynghoriad yw sicrhau nad yw'r celfyddydau a chwaraeon yn cael eu hystyried yn bethau dewisol - ond eu bod nhw'n rhan hanfodol o fywyd cenedlaethol.

Dywedodd Heledd Fychan, gweinidog cabinet dros ddiwylliant a chwaraeon Llywodraeth Cymru, eu bod yn "edrych ar draws portffolio ar draws y Llywodraeth i fod yn cael y budd gwirioneddol ohonyn nhw".

"Ond ni hefyd yn gwybod bod pawb ddim yn gallu cael mynediad at gyfranogi. Felly mae hon yn sicr am fod yn bennod newydd o ran diwylliant a chwaraeon, yn gyfle i ni edrych o'r newydd, a ddim gweld nhw fel pethe sydd falle neis i'w cael, ond yn rhan hanfodol bob dydd pawb yng Nghymru.

"'Da ni wedi dweud y bydd na fwy o fuddsoddiad, 'da ni hefyd eisiau edrych yn wahanol ar holl gyllidebau Llywodraeth Cymru, o ran sut 'da ni yn sicrhau bod bob punt sydd yn cael ei wario yn cael yr effaith hwnnw o ran symud at yr agenda ataliol.

"Mae'n allweddol bwysig bod ni yn sicrhau bod yna gyfleusterau ar gael yn lleol."

Gydag ychydig o wynt ar y maes bore 'ma, roedd stondinwyr yn gofalu fod popeth yn gadarn yn ei le.

Wrth i'r maes brysuro mae Laura, Beth a'r plant o Sir Benfro yn edrych ymlaen at y dydd.

Lucy Davies-Warhust yn manteisio ar eiliad dawel i ymarfer ar gyfer yr unawd allan o sioe gerdd o dan 19 oed.Bydd y gystadleuaeth boblogaidd yn cael ei chynnal yn y Pafiliwn am 17:30.

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannwr

Cyn seremoni Dysgwr y Flwyddyn yn y Pafiliwn am 13:30, fe fyddwn yn eich cyflwyno'r i'r pedwar sydd wedi cyrraedd y rownd derfynol eleni.

Dyma ddod i adnabod Kierion Lloyd.

'Kierion Gwirion' oedd y ffugenw chwareus gafodd Kierion Lloyd gan ei gyn-diwtor Cymraeg er mwyn helpu pobl yn ei ddosbarth i ddysgu sut i ynganu ei enw.

Mae'n un o bedwar sydd wedi cyrraedd rownd derfynol Dysgwr y Flwyddyn eleni.

Cafodd Kierion ei eni yng Nghymru i deulu di-Gymraeg, a threuliodd ei blentyndod yn symud yn aml oherwydd gwaith ei dad yn y fyddin.

Ar ôl bod yn dysgu'r iaith ers wyth mlynedd dywedodd ei bod yn "fraint" cyrraedd rownd derfynol Dysgwr y Flwyddyn, a'i fod yn teimlo "ar ben y byd."

Mae eleni yn ddegawd ers lansio cystadleuaeth Tlws Sbardun yn yr Eisteddfod Genedlaethol.

Roedd Alun 'Sbardun' Huws yn un o gyfansoddwyr mwyaf nodedig Cymru.

Yn dilyn ei farwolaeth yn 2014, fe benderfynodd ei weddw, Gwenno, sefydlu cystadleuaeth er mwyn denu cerddorion ifanc i gyfansoddi.

Alis Glyn o Gaernarfon oedd enillydd y wobr llynedd, a dywedodd mai dyna oedd "uchafbwynt ei gyrfa" fel y ferch ieuengaf erioed i ennill y tlws.

Bydd enillydd y wobr eleni yn cael ei gyhoeddi brynhawn Mercher - mae enillwyr y gorffennol wedi cael gwahoddiad i fynychu'r digwyddiad.

Roedd gwledd i'w chael yn y Pafiliwn neithiwr, gyda'r cystadlu'n tan yn hwyr.

Mae holl ganlyniadau ac uchafbwyntiau fideo o gystadlaethau dydd Mawrth yn y Pafiliwn i'w gweld yma.

Llongyfarchiadau i Gôr Merched Plastaf ddaeth i'r brig yng nghystadleuaeth y côr ieuenctid o dan 25 oed. Daw'r côr o Gaerdydd ac mae'n cynnwys disgyblion o ysgolion Plasmawr, Glantaf a Bro Edern.

Gwyliwch ran o'u perfformiad isod.

Braidd yn wlyb yw hi ben bore ar y Maes ond mae 'na ysbeidiau heulog i ddod. Mae digon o weithgareddau dan do ar y Maes.

Ar wahân i anrhydeddu'r prif lenor ymhlith prif ddigwyddiadau'r dydd mae cyflwyno Dysgwr y Flwyddyn yn y Pafiliwn am 13.30.

Am 12:00 ym Mhabell Llywodraeth Cymru mae cyfle i ddod i adnabod yr ymgeiswyr sydd wedi cyrraedd y rownd derfynol.

Rhwng nawr a hynny, fe wnawn eich cyflwyno i'r pedwar yma ar y llif byw hefyd.

Ffynhonnell y llun, Eisteddfod Genedlaethol

Mae'n ddydd Mercher Eisteddfod y Garreg Las - diwrnod anrhydeddu'r Prif Lenor Rhyddiaith.

Mae'n addo bod yn ddiwrnod arall llawn digwyddiadau ac mae gohebwyr Cymru Fyw yn edrych ymlaen at grwydro'r maes.

Dilynwch y cyfan ar ein llif byw.