''ရေလုံးကြီးက ချစ်ခင်ရသူတွေကို ခေါ်ဆောင် သွားပြီ"-နီပေါကအသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတွေ

A group of muddy rescue and recovery workers are riding on the front bucket of a yellow excavator in thick mud and debris. Several of the individuals are wearing high-visibility safety vests, and one is wearing a yellow safety helmet.ရွှံ့နွံနဲ့ အပျက်အစီးတွေ ထူထပ်နေတဲ့နေရာမှာ ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ရှာဖွေရေးလုပ်သားအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဟာ အဝါရောင်မြေတူးစက်ရဲ့ ရှေ့ဘက် bucket ပေါ်မှာ စီးနင်းလိုက်ပါလာကြပါတယ်။ သူတို့ထဲက အချို့ဟာ မြင်သာထင်ရှားတဲ့ လုံခြုံရေးအင်္ကျီတွေ ဝတ်ဆင်ထားပြီး တစ်ဦးကတော့ အဝါရောင် လုံခြုံရေးဦးထုပ် ဆောင်းထားပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, EPA

    • ရေးသားသူ, ဘီဘီစီ(နီပေါ)နဲ့ ဂါဘရီအဲလာ ပိုမရိုင်း
  • ရေးသားခဲ့သည်။
  • ဖတ်ရန်အချိန်: မိနစ် ၄

နီပေါနိုင်ငံမှာ အင်အားပြင်းထန်တဲ့ ရုတ်တရက်ရေကြီးမှုကြောင့် သူတို့ချစ်ရသူတွေဟာ ရွှံ့နွံတွေ၊ ရေစီးအရှိန်ပြင်းပြင်းကြီးထဲ မျောပါပျောက်ကွယ်သွားတာကို မျက်မြင်တွေ့ခဲ့ရတဲ့ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတွေက အဖြစ်ဆိုးအကြောင်း ဘီဘီစီကို ပြန်လည်ပြောပြခဲ့ကြပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က နီပေါနဲ့ တိဗက်နယ်စပ်တစ်လျှောက် ကျေးရွာတွေကို ပြင်းထန်တဲ့ရေကြီးရေလျှံမှုက ဖျက်ဆီးသွားခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၂၇၀ ကျော် သေဆုံးပြီး ၈၀၀ ခန့် ပျောက်ဆုံးနေပါတယ်။ ရေစီးအားရဲ့ လှုပ်ရှားမှုကပြင်းထန်လွန်းတာကြောင့် အစပိုင်းမှာ မြေငလျင်လို့တောင် ငလျင်ဗေဒပညာရှင်တွေက မှားယွင်းသတ်မှတ်ခဲ့ကြပါတယ်။

အခုတော့ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်သားတွေဟာ ထူထပ်တဲ့ ရွှံ့နွံနဲ့ အပျက်အစီးတွေကြား ခက်ခက်ခဲခဲ သွားလာပြီး ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်နေကြပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ နီပေါအာဏာပိုင်တွေက ရေဘေးသင့်ဒေသတွေဆီ အကူအညီနဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းတွေ အမြန်ဆုံးပို့ဆောင်ပေးနိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေပါတယ်။

နီပေါနိုင်ငံ၊ နူဝါကော့ခရိုင်က ကလ်ပနာမာလာ က "ကျွန်မ မျက်စိရှေ့မှာပဲ မိသားစုဝင်တွေ ရေစီးနဲ့ မျောပါသွားခဲ့ပါတယ်" လို့ ရင့်နင့်စရာအဖြစ်အပျက်ကိုပြန်ပြောပြပါတယ်။

မာလာက သူ့ရဲ့ ဖခင်၊ မိခင်၊ အစ်မနဲ့ အစ်မရဲ့သားသမီးတွေ အားလုံးဟာ ဒီရေဘေးကြီးအတွင်း မျောပါပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ကြတယ် လို့ ပြောပါတယ်။

"သူတို့ ရေဘေးကနေ လွတ်အောင် မပြေးနိုင်ခဲ့ကြဘူး။ ဘာမှလုပ်ခွင့်မရလိုက်ဘူး" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

"ဒီရေဘေးက အရာအားလုံးကို ယူဆောင်သွားခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မနဲ့ သားကတော့ အိမ်တစ်အိမ်ရဲ့ အမိုးပေါ်တက်ပြီး အသက်ရှင်ကျန်ခဲ့တယ်။ ဘယ်လိုလုပ်ပြီး အသက်ရှင်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ပြန်မပြောနိုင်အောင်ထိတ်လန့်ခဲ့ရတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။

သူ့သား ဆူဂမ် မာလာ ကတော့ သူ့အမေကို လက်ဆွဲပြီး ကယ်တင်ခဲ့တာလို့ ပြောပါတယ်။

သူ့အစ်မနဲ့ အဆက်အသွယ်မပြတ်အောင် သူ့ရဲ့ဖုန်းကို အစ်မဆီ ပေးထားခဲ့ပေမဲ့ အခုတော့ ဖုန်းဆက်လို့မရတော့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

"သူအစ်မလည်း ရေစီးနဲ့ မျောပါသွားလို့ စိုးရိမ်နေကြတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

နောက်ထပ် ရေဘေးသင့်သူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဂိုမာ ပန်ဒစ် ကတော့ သူမွေးမြူထားတဲ့ ကျွဲတွေနဲ့ တခြားတိရစ္ဆာန်တွေအားလုံး ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

"ကျွန်မရဲ့ လယ်မြေလည်း ရေစီးနဲ့ မျောပါသွားတယ်။ မုန်ညင်းစေ့အိတ် ၁၀ အိတ်၊ ပြောင်းဖူးနဲ့ စပါးတွေ အများကြီး အားလုံး ပျောက်သွားပြီ။ ဘာတစ်ခုမှ မကျန်တော့ဘူး" လို့ ပြောပါတယ်။

A person struggles through thick, grey mud and shallow floodwater in a heavily damaged urban area. In the background, a yellow excavator stands on the mud-covered route.

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, AFP via Getty Images

Skip podcast promotion and continue reading
ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း ညနေခင်းသတင်းအစီအစဉ်

နောက်ဆုံးရ သတင်းနဲ့ မျက်မှောက်ရေးရာအစီအစဉ်များ

ပေါ့ဒ်ကတ်စ်အစီအစဉ်များ

End of podcast promotion

ခတ္တမန္ဒူမြို့က TU Teaching Hospital မှာတော့ ရေဘေးအတွင်း ပျောက်ဆုံးနေသူတွေရဲ့ မိသားစုဝင်တွေဟာ သတင်းထူးရမလားဆိုပြီး စိုးရိမ်တကြီး စောင့်ဆိုင်းနေကြပါတယ်။

ဖုန်းထဲက ဓာတ်ပုံကိုပြရင်း ရမ်ခူမာရီရှရက်စ်တာက "ဒါက ကျွန်မရဲ့ခင်ပွန်းပါ။ သူက ယာဉ်မောင်းအလုပ်နဲ့ ရာဆူဝါ ဘက်ကို ထွက်သွားတာပါ။ မနေ့ ည ၈ နာရီအထိ ကျွန်မနဲ့ အဆက်အသွယ်ရှိသေးတယ်။ "ဒါပေမဲ့ ဒီမနက် သူ့ဆီ ဖုန်းဆက်လို့မရတော့ဘူး။ ဖုန်းလည်း ပိတ်ထားတယ်" လို့ ဘီဘီစီ ကို ပြောပါတယ်။

မာနီ ရှရက်စ်တာ ဘစ်ရှ်ဝါ ကလည်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ညက ဆေးရုံမှာပဲ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ညီ၊ ဝမ်းကွဲ၊ ဦးလေးနဲ့ သူငယ်ချင်းတို့ဆီက သတင်းကြားရဖို့ မျှော်လင့်နေခဲ့တာပါ။

"သူတို့နဲ့ မနက် ၈ နာရီခွဲလောက်မှာ နောက်ဆုံးအဆက်အသွယ်ရခဲ့တယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

တောင်တက်ခရီးလမ်းညွှန် ဆိုနမ် ဒေါ်ဂျီ ကတော့ သူ့ဇာတိဖြစ်တဲ့ ရာစီဝါ ဆျာဖ်ရူး ရွာမှာ ရေကြီးမှုမဖြစ်ခင် တစ်နာရီခန့်အလိုက ထွက်ခွာလာနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒေသစံတော်ချိန် မနက် ၈ နာရီမှာ သူ ရွာကနေ ထွက်ခဲ့တာပါ။

ခတ္တမန္ဒူ ကို ကားမောင်းလာရင်း ရေစီးအရှိန်ပြင်းပြင်းနဲ့ ရွာထဲကို ဝင်ရောက်လာတဲ့အသံကို ကြားခဲ့တယ်လို့ ဒေါ်ဂျီက ဘီဘီစီ ကို ပြောပါတယ်။

"မြေငလျင်လှုပ်သလို အသံမျိုး ကြားရတယ်။ ကျွန်တော့်အိမ်လည်း ပြိုကျသွားပြီ... ဓာတ်ပုံတောင် မြင်ပြီးပြီ" လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဒေါ်ဂျီရဲ့ အစ်မဖြစ်သူ ဒေချန် တာမန် ဟာ သူ့ခင်ပွန်းနဲ့အတူ ပျောက်ဆုံးနေပြီး တခြားမိသားစုဝင်အချို့လည်း ပျောက်ဆုံးနေပါတယ်။

သူက ဒီရေကြီးမှုဟာ "ရုတ်တရက်ဖြစ်လာပြီး အကြီးအကျယ်ပျက်စီးဆုံးရှုံးစေတဲ့ ဖြစ်ရပ်" လို့ ပြောပါတယ်။

"အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူအများအပြားဟာ အခု အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်နေကြပြီး အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ရွှေ့ပြောင်းပေးမှုတွေ လိုအပ်နေပါတယ်။ အစားအစာ၊ ယာယီနေစရာနဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကူအညီတွေလည်း လိုအပ်နေပါတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

သူ့အစ်မကို အသက်ရှင်လျက် ပြန်တွေ့ရဖို့ မျှော်လင့် ဆုတောင်းနေတယ်လို့ ဒေါ်ဂျီက ဆိုပါတယ်။

"၁၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်တော့ အခွင့်အရေးရှိမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

နီပေါဝန်ကြီးချုပ်က "တစ်နိုင်ငံလုံး ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ပြီး အလွန်အမင်း စိတ်ထိခိုက်နေကြရပါတယ်" လို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး ရေဘေးတုံ့ပြန်ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင် ကတော့ ပျောက်ဆုံးသူတွေကို "အပြည့်အဝ အားစိုက်ရှာဖွေ" ကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးတွေ မဖြစ်ပေါ်စေရေးအတွက် စောင့်ကြည့်မှုနဲ့ ကြိုတင်သတိပေးစနစ်တွေ ပိုမိုအားကောင်းအောင် လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။

အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာတော့ ဝန်ကြီးချုပ် နရင်ဒရာ မိုဒီ က နီပေါနိုင်ငံကို "ဖြစ်နိုင်သမျှ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီ အမျိုးမျိုး ပေးအပ်ဖို့ အိန္ဒိယအစိုးရက အဆင်သင့်ရှိပါတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။

ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် အန်ဒီ ဘာနမ် ကလည်း နီပေါနိုင်ငံမှာ ရောက်ရှိနေတဲ့ ဗြိတိန်နိုင်ငံသားတွေကို ကူညီပံ့ပိုးဖို့ "တတ်နိုင်သမျှ အားလုံး လုပ်ဆောင်သွားမယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။