ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

ሕይወት በጦርነት ቀጣና ውስጥ፤ የትግራይ ዕለታዊ ሕይወት ምን ይመስላል? በፌደራል መንግሥቱ እና በትግራይ ኃይል መካከል ግጭት ከተከሰተ ዛሬ 7ኛ ቀኑን አስቆጥሯል። ጠቅላይ ሚንስትር ዐብይ አሕመድ የትግራይ ኃይሎች በትግራይ በሚገኘው የአገር መከላከያ ሠራዊት እዝ ላይ ጥቃት መሰንዘራቸውን ተከትሎ ጦር ማዝመታቸውን ተናግረዋል።

ሕይወት በጦርነት ቀጣና ውስጥ በምትገኘው መቀለ

የፌደራል መንግሥት ከአማራ ክልል ጋር በመሆን ከትግራይ ክልል ኃይሎች ጋር ወደ ግልጽ ጦርነት ከገቡት ስድስት ቀናት አልፈዋል። የተባበሩት መንግሥታት ቢያንስ በስምንት ቦታዎች ጦርነት እየተካሄደ መሆኑን በመግለጫው አመልክቷል። እስካሁን ከሁለቱም ወገን በሰው ሕይወት ላይ ስለደረሰው የተገለፀ ነገር የለም።

ዶ/ር ደብረጺዮን ጦርነት ቆሞ ድርድር እንዲካሄድ መጠየቃቸው ተሰማ

የትግራይ ክልልና የፌደራል መንግሥት ወታደራዊ ግጭት ውስጥ ከገቡ ሶስተኛ ቀናቸውን አስቆጥረዋል። ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ግጭቱ እንዲቆምና ሁለቱም አካሎች ወደ ሰላማዊ ድርድር እንዲመጡ ጥሪ ቢያደርግም የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ መንግስት በትግራይ ክልል የሚያደርገውን ወታደራዊ ጥቃት እንደሚቀጥል አስታውቋል።

በኢትዮጵያ የእርስ በእርስ ጦርነት እንዳይቀሰቀስ ለምን ይፈራል?

የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በትግራይ ክልል ላይ የወጣውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አፀደቀ

በትግራይ ክልል እና በፌደራል መንግሥት የነበረው ውጥረት ወደ ግጭትን ማምራቱን በማስመልከት የኢትዮጵያ የሃይማኖት ተቋማት ጉባኤ፣ የአሜሪካ የውጪ ጉዳይ ሚንስትር ማይክ ፖምፔዮ እና ሌሎችም አካላት መግለጫ አውጥተዋል። እነዚህ አካላት ውጥረቱ እንዲረግብ፣ ሁለቱም አካሎች ወደ ሰላማዊ ድርድር እንዲመጡና ለዜጎች ደህንነት ቅድሚያ እንዲሰጥ አሳስበዋል።

ስለ ፌደራል መንግሥትና የትግራይ ክልል ግጭት ማን ምን አለ?

በትግራይ ክልል ገዥ ፓርቲ ሕወሓትና በማዕከላዊው መንግሥት መካከል ያለው ቁርሾ ወደ ተኩስ ልውውጥ አምርቷል። አልፎም ጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ ዐሕመድ ወታደራዊ እርምጃ እንዲወሰድ ትዕዛዝ ሰጥተዋል። ለመሆኑ የትግራይ መንግሥት እና የፌዴራል መንግሥቱ ቁርሾ የጀመረው እንዴትና መቼ ነው?

የትግራይ እና የፌደራል መንግሥት ከየት ወዴት?

የኢፌድሪ ሚኒስትሮች ምክር ቤት ዛሬ፣ ጥቅምት 25/2013 ባደረገው አስቸኳይ ልዩ ስብሰባ መንግሥት በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 93/1/ሀ መሰረት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መደንገጉን አስታውቋል።

የሚኒስትሮች ምክር ቤት በትግራይ ክልል የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አወጀ

በትግራይ ክልል እና በፌደራል መንግሥት መካከል የነበረው መካረር ትላንት ምሽት ወደ ግጭት አምርቷል።ትናንት ሌሊት (ጥቅምት 24 ቀን 2013 ዓ. ም) ወደ አምስት ሰዓት አካባቢ በመቀሌና አስራ አንድ ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በምትገኘው ኩዊሃ ከፍተኛ የተኩስ ድምፅ ይሰማ እንደነበር የቢቢሲ ዘጋቢ ከስፍራው አድርሷል።

በትግራይና በፌደራል መንግሥት መካከል ስላለው ግጭት እስካሁን የምናውቀው

በትግራይ ክልል ከትናንት ሌሊት ጀምሮ የኢንተርኔትና የስልክ አገልግሎት መቋረጡ ተገልጿል።

በትግራይ የስልክና ኢንተርኔት አገልግሎት ተቋርጧል

መግለጫው ብሔራዊ መግባባት ለመፍጠር ሃገር አቀፍ ውይይቶች እንደሚያስፈልጉ አትቷል። በዚህ ውይይት ላይ ሁሉም የፖለቲካ ተዋናዮች ተሳታፊም እንዲሆኑም ጥሪ አቅርቧል።

የአውሮፓ ሕብረት 'የኢትዮጵያ ሁኔታ አሳስቦኛል' አለ

ክራይሲስ ግሩፕ፤ በትግራይ ክልል እና በፌደራል መንግሥት መካከል ያለው ውጥረት አይሎ ወደ ግጭት ሊሸጋገር ይችላል ብሏል። ቡድኑ በሁለቱ አካላት መካከል ያለው አለመግባባት ተባብሶ ወዳልተፈለገ ደረጃ ከመድረሱ በፊት መፍትሔ ይሆናሉ ያላቸውን አማራጮች ሰንዝሯል። በዋነኛነት የተቀመጠው የፌደራል መንግሥትም ሆነ የትግራይ ክልል መንግሥት ያስቀመጧቸውን ቅድመ ሁኔታዎች አለዝበው ለድርድር መቅረብ እንዳለባቸው ነው።

"ትግራይ ክልል እና የፌደራል መንግሥት ቅድመ ሁኔታዎችን አለዝበው መደራደር አለባቸው"

የዓለም አቀፉ ክራይሲስ ግሩፕ ከፍተኛ አጥኚ ዊሊያም ዳቪሰን በፌደራል መንግሥት እና በትግራይ ክልል መካከል ያለው ውዝግብ ለመገምገም ወደ መቀለ ተጉዞ የክልሉ መንግጅት ከፍተኛ ኃላፊዎች እንዲሁም ተቃዋሚ ፓርቲዎችን ማናገሩን በመጥቀስ በቆይታው ለድርድር ፍላጎት መኖሩን የሚያሳይ ነገር አለማስተዋሉን ይናገራል።

ክራይሲስ ግሩፕ በቅርቡ በመቀለ በነበረው ቆይታ ምን አስተዋለ?

በትግራይ ክልል ጥቁር ሰሌዳ የሌላቸው፣ የአጋዥ መማሪያ መጽሐፍት እጥረት ያለባቸው፣ በእጃቸው እንጨት ይዘው ድንጋይ በከበበው ጥላ ስር የሚያስተምሩ አስተማሪዎች፣ ድንጋይ ላይ ተቀምጠው የሚማሩ ተማሪዎች የሚገኙባቸው "ትምህርት ቤቶች" አሉ።

በትግራይ የዳስ ትምህርት ቤት መምህርቷ ተሞክሮ

ትግራይ፡ ዐቃቢያነ ሕግ ጥያቄያቸው ምንድን ነው?

የትግራይ ዐቃቢያነ ሕግ ጥያቄያቸው ምንድን ነው?

የፌዴሬሽን ምክር ቤት ሕገ ወጥና ተፈጻሚነት የሌለው ነው ያለውና ባለፈው ዓመት ማብቂያ ላይ ከሌሎች የአገሪቱ ክፍሎች በተለየ በትግራይ ክልል በተናጠል የተካሄደውን ምርጫ ተከትሎ የተቋቋማው የክልሉ መንግሥት ላይ ውሳኔዎችን አሳልፏል። ይህም ውሳኔ ኃላፊነት የጎደለውና ክልሉን ከፌዴሬሽኑ የሚያገል ነው በማለት የክልሉ ከፍተኛ ባለስልጣን ለቢቢሲ ተናገሩ።

የምክር ቤቱ ውሳኔ 'ክልሉን ከፌዴሬሽኑ እንዲወጣ የሚገፋ ነው'፡ የትግራይ ምክትል ፕሬዝዳንት

በአገር አቀፍ ደረጃ ሊካሄድ ታስቦ የነበረው ምርጫ በኮሮናቫይረስ ስጋት ምክንያት ለሌላ ጊዜ መተላለፉን ተከትሎ የትግራይ ክልል መንግሥት ውሳኔውን ከመቃወም ባሻገር የእራሱን ምርጫ ማድረጉ ይታወሳል። ይህ የክልሉ እርምጃ ግን በፌዴሬሽን ምክር ቤት ሕገወጥ ተብሎ ተቀባይነት አላገኘም። ከዚህ ባሻገርም የፌዴሬሽን ምክር ቤት ክልሉ ሕገመንግሥቱን በመጣስ አዋቅሮታል ካለው አስተዳደር ጋር የፌደራል መንግሥቱ ግንኙነት እንዳያደርግ እንዲሁም የበጀት ድጎማም እንዳይሰጥ ወስኗል።

የፌደሬሽን ምክር ቤት ውሳኔና ተግባራዊነቱ

የፌደራል መንግሥት የትግራይ ክልል ሕዝብ የልማትና መሠረታዊ አገልግሎቶች ፍላጎት ላይ በማተኮር የከተማ እና የቀበሌ አስተዳደርን ጨምሮ በክልሉ ከሚገኙ ሕጋዊ ተቋማት ጋር ብቻ ግንኙነት እንዲያደረግ ወስኗል። የትግራይ ክልል በበኩሉ ውሳኔውን ቅቡልነት የሌለው በማለት ምክር ቤቱ ሥልጣኑን ከሕገ መንግሥቱ ውጪ፣ የሕገ መንግሥት ትርጉም በመስጠት ያራዘመ ስለሆነ፤ ሕገ መንግሥታዊ መሠረት የለውም ብሏል።

የፌደሬሽን ምክር ቤት ውሳኔ "ቅቡልነት የለውም"- የትግራይ ክልል

ቢቢሲ ለወ/ሮ ያየሽ ከህወሓት ውሳኔ ውጪ ምክር ቤት በመገኘታቸው ይገጥመኛል በለው የሚሰጉት ካለ በሚል ላቀረበላቸው ጥያቄ፣ "ለሕዝብ ለምን ወገንሽ ብሎ ስጋት ላይ ሊጥለኝ የሚችል አካል መኖር አለበት ብዬ አላስብም፤ ነገር ግን የሚመጣውን ነገር ሁሉ ከሕዝብ ጋር ሆነን ችግሮችን በጋራ እንፈታለን ብዬ ነው የማስበው።" በማለት መልሰዋል።

"በቀጥታም ባይሆን በተዘዋዋሪ ዛቻና ማስፈራሪያዎችን እያየሁ ነው" ወ/ሮ ያየሽ

ትግራይ፡ ህወሓት በመንግሥት ሹመት ላይ ያሉ አባላቱ ቦታቸውን እንዲለቁ ማዘዙን ገለጸ

ህወሓት በመንግሥት ሹመት ላይ ያሉ አባላቱ ቦታቸውን እንዲለቁ ማዘዙን ገለጸ

የትግራይ ምክር ቤትም አራቱን ተቀናቃኝ ፓርቲዎች በዝግ ስብሰባ በመጥራት "ድምጽ የማትሰጡበት ወንበር ብንሰጣችሁ ምን ይመስላችኋል?" የሚል ጥያቄ እንዳቀረበላቸው የትግራይ ነጻነት ፓርቲ ሊቀ መንበር አቶ ግርማይ በርሄ ይናገራሉ።በዚህ ሐሳብ ላይ አራቱ ፓርቲዎች ያንፀባረቁት አቋም የተለያየ ነው።

የትግራይ ምክር ቤት ተቃዋሚዎች ያለድምጽ መቀመጫ እንዲኖራቸው ወሰነ

በአዲሱ ሕግ መሠረት ሕወሓት ካገኛቸው 152 የምክር ቤት መቀመጫዎች በተጨማሪ 38 ወንበሮች ለተቃዋሚ ፓርቲዎች ይከፋፈላሉ ተብሎ ተጠብቆ ነበር።

ባይቶና ፓርቲ የተሰጠን አንድ ወንበር አይገባንም አለ

ትግራይ፡ በክልላዊው ምርጫ ተቃዋሚዎች አንድ ወንበር ብቻ አገኙ

በትግራይ ክልል ምርጫ ተቃዋሚዎች አንድ ወንበር ብቻ አገኙ

ሳልሳይ ወያነ ትግራይ በመግለጫው ላይ ካቀረባቸው ክሶች መካከል፣ የገዢው ፓርቲ አባላት ከምርጫው በፊት ቤት ለቤት እየዞሩ "ምልክት የምታደርጉት እዚች ላይ ነው" ይሉ እንደነበር ገልጿል።

"በእጩዎችና በታዛቢዎቹ ላይ ማስፈራርያና ጫና ነበረ" ሳልሳይ ወያነ ትግራይ

በትግራይ ጳጉሜ 4/2012 በተደረገው ክልላዊ ምርጫ ህወሓት በአብላጫ ድምጽ ማሸነፉ ተነገረ። የክልሉ የምርጫ ኮሚሽን ኮሚሽነር አቶ ሙሉ ወርቅ ኪዳነማርያም በተለይ ለቢቢሲ እንዳሉት ህወሓት ከአጠቃላይ የመራጮች ድምጽ አብላጫ ድምፅ በማግኘት አሸናፊ ሆኗል።

ህወሃት