ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) ዛሬ ባወጣው መግለጫ በትግራይ ክልል ባለፉት ሁለት ወራት ብቻ 108 የመደፈር ጥቃቶች ለጤና ተቋማት ሪፓርት መደረጋቸውን ገለጸ። ኮሚሽኑ በመቀለ ከሚገኙ የህክምና ባለሙያዎች እንዲሁም ከጊዜያዊ አስተዳደሩ ጤና ቢሮ ባገኘው መረጃ መሠረት፤ ባለፉት ሁለት ወራት ብቻ በመቀለ ሆስፒታል 52፣ በአይደር ሆስፒታል 27፣ በአዲግራት ሆስፒታል 22፣ በውቅሮ ሆስፒታል 7 በአጠቃላይም 108 የመደፈር ጥቃቶች ለጤና ተቋማት ሪፖርት ተደርገዋል።

ኢሰመኮ በትግራይ ባለፉት ሁለት ወራት ብቻ 108 የመደፈር ጥቃቶች ሪፓርት ተደርገዋል አለ

በፌደራል መንግሥቱና የትግራይን ክልል ያስተዳድር በነበረው ህወሓት መካከል ለወራት የቆየው አለመግባባት እየተባባሰ ጥቅምት 24 2013 ዓ.ም ላይ ወደ ወታደራዊ ግጭት ሲሸጋገር ቀዳሚ የውጊያ ቦታዎች የነበሩት ቅራቅርና ዳንሻ የተባሉት በአማራና ትግራይ ክልሎች መካከል የሚገኙት አዋሳኝ ስፍራዎች ላይ ነበር።

በአንዲት ሴት የስልክ ጥሪ ለመጀመሪያው ግጭት የተቀሰቀሰችው ከተማ -ቅራቅር

የውጪ ጉዳይ ሚንስቴር የአውሮፓ ሕብረት በትግራይ ክልል ከሰብዓዊ እርዳታ አቅርቦት ጋር በተገናኘ ያወጣው መግለጫ በትግራይ ያለውን ተጨባጭ እውነታ ያላገናዘበ ከመሆኑም በላይ የኢትዮጵያ መንግሥት በክልሉ እያቀረበ ያለውን የሰብዓዊ ድጋፍ ከግንዛቤ ያላስገባ ነው ብሏል።

መንግሥት የአውሮፓ ሕብረት መግለጫ መሬት ላይ ያለውን እውነታ ያላገናዘበ ነው አለ

በኢትዮጵያ የዩኒሴፍ ተወካይ ሚኪኤል ሰርቫዲ ለቢቢሲ በሰጡት ማብራሪያ፤ በክልሉ ባለው ሁኔታ ከፍተኛ የሰብዓዊ እርዳታ ፍላጎት መኖሩን፣ ሁሉም ትምህርት ቤቶች ዝግ መሆናቸውንና ከፍተኛ የስነ ልቦና ችግር እንዳለ ገልጸዋል። በክልሉ ያለው የትምህርትና የሕጻናት ጉዳይ ድሮም አሳሳቢ እንደነበረ የሚናገሩት ሚኪኤል፤ ሁኔታው በምግብ እጥረት የተጠቁ ሕጻናት ቁጥር እንዲጨምር ምክንያት መሆኑን ይናገራሉ።

በትግራይ ለሕጻናት የሚደረገው ድጋፍ ትኩረት ሊሰጠው ይገባል ተባለ

ለሁለት ዐመታት ያህል የሻከረው የፌደራል መንግሥት እና ሕወሓት ግንኙነት መፈራቀቁ ሰፍቶ በመጨረሻም ወደ ግጭት አምርተዋል። የኢትዮጵያን ሁኔታ በቅርበት የሚከታተሉ ምሑራን ይህ ግጭት እንደሚከሰት ደጋግመው ሲያስጠነቅቁ ነበር። በስተመጨረሻም ለግጭቱ መነሻ የሆነው ጥቅምት 24 2013 ምሽት ህወሓት የሰሜን ዕዝ ላይ ጥቃት ፈፅሟል መባሉ ሲሆን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይም "የሕግ ማስከበር ዘመቻ" ያሉትን ወታደራዊ እርምጃ የመከላከያ ኃይሉ እንዲወስድ ማዘዛቸውን ተናግረዋል።

ጥቅምት 24 በሰሜን ዕዝ ላይ ደረሰ የተባለው ጥቃት ምን ነበር?

የዓለም ምግብ ድርጅት እና የኢትዮጵያ መንግሥት በትግራይ የሰብዓዊ ድጋፍ ለሚያሻቸው ሰዎች ድጋፍ ለማድረስ ከስምምነት መድረሳቸው ተገለጸ። በተባባሩት መንግሥታት የዓለም ምግብ ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ዴቪድ ቢዝሊይ የኢትዮጵያ መንግሥት እና እርሳቸው የሚመሩት ድርጅት በመላው ትግራይ የሰብዓዊ ድጋፍ ለማድረስ ከስምምነት መድረሱን አስታውቀዋል።

የዓለም ምግብ ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ትግራይ ገቡ

የዓለም አቀፉ የሰላም ድርጅት ዋና ሥራ አስፈፃሚ አሌክስ ደ ዋል ግጭቶች የሚያስከትሉትን ረሃብ እንዲሁም ችግሮቹን ከመቅረፍ ጋር ተያይዞ ያሉ አጣብቂኝ ሁኔታዎችን በዚህ ፅሁፋቸው ይዳስሳሉ።

ከኢትዮጵያ እስከ የመን፡ ረሃብ ተከስቷል ብሎ የማወጅ ፈታኝነት

በስቃይ እና መከራ የተሞላው የአስመላሽ ወልደ ሥላሴ ሕይወት እና አሁን ደሞ ሕልፈታቸው በኢትዮጵያው በሰሜን ትግራይ ተራሮች እየተካሄደ ያለው ግጭት ምን ያህል አስቀያሚ እንደሆነ ማሳያ ነው፡፡

የዓይነ ሥውሩ ፖለቲከኛ ሞት ስለ ኢትዮጵያው ግጭት ምን ይነግረናል?

በትግራይ ክልል ባለው ግጭት ምክንያት በቤቷ ልጆቿን መገላገል ያልቻለችው ነፍሰ ጡር፤ ግጭቱን ሽሽት በጫካ ውስጥ ተደብቃ ሳለ መንታ ልጆቿን ብትገላገልም፤ በህይወት የቆየችው ለጥቂት ቀናት ብቻ ነበር።

"ባለቤቴ ጫካ ውስጥ መንታ ተገላግላ አረፈች" የትግራዩ ተፈናቃይ በሱዳን

ትግራይ፡ የትግራይ ቴሌቪዥን ጋዜጠኛ ዳዊት ከበደና ጓደኛው በመቀለ ከተማ ተገደሉ

የትግራይ ቴሌቪዥን ጋዜጠኛ ዳዊት ከበደ በመቀለ ከተማ ተገደለ

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን (ህወሓት) ሕጋዊ ሰውነት መሰረዙን አስታወቀ። ቦርዱ እዚህ ውሳኔ ላይ የደረሰው ህወሓት በአመጻ ተግባር ላይ መሰማራቱን በተመለከተ ለማጣራት በፓርቲው የተሰጡ መግለጫዎችንና "በይፋ የሚታወቁ ጥሬ ሃቆችን በማቅረብ ፓርቲው ኃይልን መሠረት ያደረገ የአመጻ ተግባር ላይ መሣተፉን" በማረጋገጡ መሆኑን ገልጿል።

ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የህወሓትን ሕጋዊ ሰውነት ሰረዘ

በትግራይ ክልል መብራት፣ ስልክና ኢንተርኔት አገልግሎት እስካሁን መልሶ ሥራ ባልጀመረባቸው አካባቢዎች ውስጥ በሳምንታት ጊዜ ውስጥ አብዛኞቹ አገልግሎቶቹን እንደሚያገኙ የመብራት ኃይልና የኢትዮቴሌኮም ኃላፊዎች ለቢቢሲ ገለፁ። በትግራይ ክልል መብራት፣ ስልክ እና ኢንተርኔት በከፊል የተመለሱባቸው አካባቢዎች ቢኖሩም አብዛኛው የክልሉ ከተሞች ውስጥ እስካሁን አለመመለሳቸውን የተናገሩት ኃላፊዎቹ ለዚህም ምክንያት ነው ያሉትን ሲዘረዝሩ "የደረሰው ውድመት በጣም ከፍተኛ" የሚባል መሆኑን አስረድተዋል።

በመላው ትግራይ የመብራትና የስልክ አገልግሎት መቼ ይጀምራል?

በትግራይ ክልል መቶ ሺህ ገደማ ኤርትራውያን ስደተኞች በአራት መጠለያ ጣብያዎች ውስጥ ይገኛሉ። የተባበሩት መንግሥታት የስደተኞች ድርጅት የበላይ ኃላፊ ባወጡት መግለጫ በክልሉ ግጭት ከተቀሰቀሰ ወዲህ ሁለት የስደተኛ መጠለያ ጣብያዎችን ማየት እንዲሁም ስደተኞቹን መርዳት አልቻሉም። ቢቢሲ ከግጭቱ በመሸሽ ወደ ተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች የሸሹ ኤርትራውያንን ማናገር ችሏል።

በትግራይ ክልል ግጭት ከተቀሰቀሰ ወዲህ የኤርትራውያን ስደተኞች ሁኔታ

አቶ ስዩም መስፍን ከፍተኛ የህወሓት አመራር ሆነው ከሃያ ዓመታት በላይ የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትርና በቻይና የአገሪቱ አምባሳደር ሆነው የሰሩ ሲሆን ከህወሓት የትጥቅ ትግል ጀምሮ ከፍተኛ ተጽእኖ የነበራቸው ግለሰብ እንደነበሩ ይነገራል።

የቀድሞው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አቶ ስዩም (አምባዬ) መስፍን

ፌደራል መንግሥቱ ኃይሎች ከሦስት ሳምንታት ወታደራዊ ዘመቻ በኋላ የክልሉን መዲና ከተቋጣጠረ በኋላ መንግሥት ለግጭቱና ለተፈጠረው ለቀውስ ዋነኛ ተጠያቂ ናቸው ያላቸውን የህወሓት ፖለቲካዊና ወታደራዊ አመራሮች በቁጥጥር ስር እያዋለ ነው። በመንግሥት ከተያዙት የህወሓት ከፍተኛ አመራሮች መካከል አምስቱ እነሆ።

በመንግሥት ከተያዙት የህወሓት ከፍተኛ አመራሮች መካከል አምስቱ

ለሦስት አስርት ዓመታት ለሚጠጋ ጊዜ አገሪቱን በመራው ኢህአዴግ ውስጥ አድራጊ ፈጣሪ የነበረው የህወሓት መስራችና ቁልፍ ሰው የነበሩት አቶ ስብሐት ነጋ በፌደራል መንግሥቱ ሲፈለጉ ከቆዩት ግለሰቦች መካከል አንዱ ነበሩ።ከባላባት ቤተሰብ የወጡት የ86 ዓመቱ አዛውንት አቦይ ስብሐት ነጋ መምህር፣ የመንግሥት ሠራተኛ፣ ታጋይ፣ የህወሓት ሊቀመንበር፣ እንዲሁም በኢህአዴግና በኢትዮጵያ መንግሥት ውስጥ ተደማጭና ተጽእኖ ፈጣሪ ሆነው ለአስርታት ቆይተው ነበር።

አቦይ ስብሐት ነጋ ማን ናቸው?

የቀድሞው የትግራይ ክልል ርዕሰ መስተዳደር፣ የገንዘብ ምክትል ሚኒስትርና ምክትል ርዕሰ መስተዳደርን ጨምሮ በርካታ የህወሓት ፖለቲካዊና ወታደራዊ አመራሮች በቁጥጥር ስር መዋላቸው እንዲሁም መገደላቸውን የመከላከያ ሚኒስቴር አስታወቀ። በተጨማሪም ከአገር መከላከያ ሠራዊት ከድተው ከህወሓት ጋር ተሰልፈው ነበር ያሏቸው ጄኔራል መኮንኖች፣ ከፍተኛ መኮንኖች፣ መስመራዊ መኮንኖች እንዲሁም የግል ጥበቃዎቻቸው ላይ እርምጃ መወሰዱን ተገልጿል።

የቀድሞው የትግራይ ርዕሰ መስተዳደርና ምክትል ሚኒስትር በቁጥጥር ስር ዋሉ

በፌደራል መንግሥቱ ሲፈለጉ ከቆዩት ከፍተኛ የህወሓት አመራሮች መካከል አቶ ስብሐት ነጋና (አቦይ ስብሐት) ሌሎች ወታደራዊ መኮንኖች በአገሪቱ ሠራዊት ቁጥጥር ስር መዋላቸው ተገለጸ። ከአቶ ስብሐት በተጨማሪ የቀድሞ የአገሪቱ መከላከያ ሠራዊት አባላት የነበሩና የከዱ ሌሎች የህወሓት ወታደራዊ መኮንኖችም በቁጥጥር ስር ውለዋል ተብሏል።

አቶ ስብሐት ነጋና ሌሎችም በመከላከያ ሠራዊት በቁጥጥር ስር መዋላቸው ተገለጸ

የአገር መከላከያ ሚኒስቴር ትናንት ሐሙስ፣ ታኅሣስ 29/2013 ዓ.ም ምሽት፣ ዘጠኝ የሕወሓት ከፍተኛ አመራሮች በቁጥጥር ስር መዋላቸውንና አራት አመራሮች ላይ ደግሞ እርምጃ መወሰዱን ገልጿል። እርምጃ የተወሰደባቸው አቶ ሴኩ ቱሬ፣ አቶ ዘርዓይ አስገዶም፣ አቶ አበበ ገብረመድኅንና አቶ ዳንኤል አሰፋ ከእነ ሾፌሮቻቸውና አጃቢዎቻቸው መሆናቸው ተገልጿል።

መከላከያ ተጨማሪ የህወሓት አመራሮች መማረካቸውንና መገደላቸውን ገለጸ

እጃቸውን የሰጡና የተገደሉ የህወሓት አመራሮችና ወታደራዊ መኮንኖች ዝርዝር ይፋ ሆነ

የተያዙና የተገደሉ የህወሓት አመራሮችና ወታደራዊ መኮንኖች ዝርዝር ይፋ ሆነ

የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት በመንግሥት እየተፈለጉ ያሉትን የህወሓት አመራሮችን ጠቁሞ በመንግሥት ቁጥጥር ስር እንዲውሉ የሚያስችል መረጃዎችን ለሚሰጡ ሰዎች የአስር ሚሊዮን ብር ሽልማት እንደሚሰጥ ቃል ገብቷል።

የህወሓት አመራሮች ያሉበትን ለጠቆመ የ10 ሚልዮን ብር ሽልማት መዘጋጀቱ ተነገረ

በጥቅምት ወር መጨረሻ ላይ በትግራይ ክልል የጸጥታ ኃይሎችና በፌደራል መንግሥቱ መካከል የተቀሰቀሰውን ወታደራዊ ግጭት ተከትሎ ለ40 ቀናት ያህል የኤሌትሪክ፣ የስልክና የኢንተርኔት አገልግሎቶች ተቋርጠውባት የነረችው መቀለ አሁን ስልክ መብራትና ውሃ ማግኘት መጀመሯን ቢቢሲ ሰምቷል። የአየር ትራንስፖርት አገልግሎትም መጀመሩን ተገልጿል። የከተማዋ ከንቲባ ሆነው የተሾሙት አቶ አታኽልቲ ኃይለስላሴ አሁን ከተማዋ ስለምትገኝበት ሁናቴ ጠይቀናቸዋል።

የመቀለ ከተማ አሁን ስላለችበት ሁኔታ አዲሱ ከንቲባ ይናገራሉ

በትግራይ ክልል ባለው ግጭት ምክንያት 2.3 ሚሊዮን የሚሆኑ ህፃናት ከሰብአዊ እርዳታ አቅርቦት ውጪ መሆናቸውን የተባበሩት መንግሥታት አስጠነቀቀ። "ከእነዚህ ውስጥ አብዛኛዎቹ ስደተኛና የተፈናቀሉ ናቸው። በአጠቃላይ ህፃናቱን መጠበቅ ቅድሚያ ሊሰጠው የሚገባ ሥራ ነው" በማለት የተባበሩት መንግሥታት የዓለም አቀፉ የህፃናት መርጃ ድርጅት (የዩኒሴፍ) ኃላፊ አስታውቀዋል።

በትግራይ ለ2.3 ሚሊዮን ህፃናት እርዳታ ማድረስ አልተቻለም- ዩኒሴፍ

ትግራይ ፡ ቀይ መስቀል ከወር በኋላ መድኃኒቶችና ሌሎች ድጋፎችን ወደ በመቀለ አደረሰ

ህወሃት