Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaanoromoo

Dhaabbanni dhuunfaa Ameerikaa roobootoo addeessarra qubsiisun dhaabbatta daldalaa jalqabaa ta'e. 
Ameerikaa bulchiinsa Huustan keessa kan buufate dhaabbanni Intuitive Machines jedhamu roobootii Odeeysas jedhamtu addeessarra qubsiisuu beeksise.

Dhaabbanni dhuunfaa US yeroo jalqabaaf roobootii addeessarra qubsiise

olee Fiqaaduu amma barataa Yunivarsiitii Saayinsiifi Teeknoolojii Adaamaati. Barataa kutaa 12ffaa Mana Barnootaa Bultii Addaa Waldaa Misooma Oromiyaa ta'e osoo jiruu barnoota herregaa keessatti foormulaa hoji salphisu argate.

Tolee Fiqaaduu: Barataa kaalkuleetara hambisuuf foormulaa herreegaa haaraa uume

Qo'annoo 2023 keessa US'tti godhameen, kanneen gaafataman sadii keessaa tokkoo ol kan tahan, hirriiba gaarii argachuuf jecha, jaalallee isaaniin wajjin darbee darbee siree akka akkaarra akka ciisan himaniiru. 

Lakkoofsi 'jaalalleewwan' ciisichasaanii gargar godhatanii maaliif dabalaa dhufe?

Pilaastikiiwwan xixiqqoo (microplastics) naannoo keenyatti argamu. Ijaan hin arginuun malee yeroo hunda isaaniif saaxilamoo dha.

Pilaastikii xixiqqoon somba namaa keessatti argame - Qorannoo

Namoonni dullumaa wayita adeeman meeshaa muuziqaa taphachuun ykn sirbuun sammuun isaanii fayyaa akka ta’u gargaaruu danda'a jedhu qorattoonni UKtti gaggeeffame tokko.

Dulluma keessa meeshaalee muuziqaa taphachuun fayyaa sammuuf gaariidha-Qorannoo

Sanyiin reeppitaayilii balali'uu teroosoor jedhamu waggaa 168-166 miiliyoona dura jiraacha ture Iskootilaand, Ayiil of Iskaayitti argame.

Hafteen lafee reeppitaayilii addaa balali'aa ture Iskootilaanditti argame

Itophiyaatti waa’een konkolaataawwan elektirikaawaan baayyeetu dubbatama. Yoo rakkoon mudate oggeessi suphu hin jiru, baatiriinsaa qaaliidha, umuriinsaas gabaabaadha, chaarjii gochuunis rakkoodha, bakka bu’aa hin qaban, meeshaalee (spare parts) qaaliidha kan jedhu yoo ka’u dhagahama. 

Itoophiyaatti konkolaataa elektiriikiin hojjatu oofuun nama baasaa?

Dhaabbanni qabeenya biiliyanara addunyaa kanaa Iloon Maask tahe Niwuraaliink sammuu namaa keessa meeshaa 'chiippi' jedhamu suuquu ibsee ture.

'Chiippiin' sammuu namaa keessatti suuqamu maali? Kaayyoo akkamiif  oola?

Biliyanarichi Iloon Maask dhaabbannisaa Niwuraaliink chippii funyoo hin qabne yeroo jalqabaaf milkaa'inaan sammuu namaa keessatti awwaaluu beeksise.


Dhaabbanni Iloon Maask meeshaa 'sochii to'atu' sammuu keessa awwaalamu yeroo jalqabaaf ifoomse

Aanga'oonni fayyaa addunyaa weerara amma yaaddoo itti ta'ee fi irratti mari'achuuf dirqaman kana yeroof maqaasaa ''Weerara X'' jedhaniin.

Akka kooviid addunyaa waliin ga'a jedhamee kan sodaatamu 'Weerarri X' maali? 

Waa’ee sa’aatii barri dhumaa dhiyaachu lakkaa’u jiraachu dhaggeessanii beektuu? Dhugaatti kan waa’ee bara dhuma agarsiisuudhaa?


Waa’ee sa’aatii barri dhumaa dhiyaachuu lakkaa’u kanaa beektuu? 

Saayintisitoonni Chaayinaa jaldeessa resuus jedhamu kan qaccee dhala namaatti dhiyaatu qabu mala kilooniing jedhamuun uuman. Argannoo kunis qorannoo fayyaarratti taasifamu saffisiisa jedhameera.

Saayintisitoonni jaldeessa qaccee dhala namaatti dhiyaatu qabu uuman

Qorannoo isaanitiin namni tokko udaan waggaatti haguun boba’a jeettii liitira 4-5 ta’u kan faalama naannoo hin geechisne gumaachuu akka danda’u shallaganiiru.

Dhaabbata Aviyeeshinii bobbaa namaa irraa boba’aa xiyyaaraa oomishe

Nama tokko gaafa jalqaba agarru bifti isaanii nu hawwachuu mala, tahus wantoonni qalbii keenya mo'atan biroon jiru.

Jaalallee filachuuf amala ammoo bifatu caalaa irraa nu hawwata?

Gaaddisaa Saanii Software Engineering' barateera. Roobootii dabalatee appilikeeshinii yunivarsiitota Itoophiyaa bakka tokkotti fidan hojjeteera. Pirojektoota biroo rakkoo hawaasaa furan akka maashina daabboos hojjeteera. 

Gaaddisaa Saanii: Dargaggoo roobootii hojjechuutii hanga pirojektoota rakkoo hawaasaa furanitti milkaa'aa jiru

Namootni tokko tokko galgala akkaa ol quufanii bariituusaa yoo irribaa dammaqan miira beelaa jabaa waliin akka dammaqan dubbatu.
Mirrii beelaa kun guyyaa haala gahaa ykn sadarkaa quufa jedhamee hin ibsamneen sooratan itti dhagaahamu ni caala. 

Galgala baayyee gaafa quufame, bariitu maaf beelli jabaan namatti dhagahama?

“Ameerikaatti saayintistii ol-adeemaa 1ffaa” bara kanaa ta’uun badhaasa kan mo’ate dhalataa Itoophiyaa kan ta’e Hemaan Baqqalaadha

Hemaan Baqqalaa: Dhalataa Itoophiyaa UStti saayintistii ol-adeemaa ‘tokkoffaa’ ta’uun badhaafame

Dr Silashii Badhaase Hirkoo barana Yunvarsiitii  Harvaadirraa seeraan qabxii olaanaa galmeessuun eebbifame- Harvaard Yunvarsiitii jajjaboo sadarkaa addunyaatti eeraman keessa tokko.

'Miila qullaa deemeen baradhe' - Harvaardirraa kan eebbifame Dr Silashii 

Dhalataan Itoophiyaa Birhaanuu Bulchaa (PhD) Giddugala qorannoo hawaa NASA keessatti saayintistii yoo ta’an, bara darbe teeknolojii addeessarra bishaan jiraachuu adda baasu kan kanaan dura turerraa fooyya’aa ta’e kalaquun leellifamanii turan.

Saayintistiin NASA muuxannoo isaanii barattoota Yun. Haramaayaaf qoodan

Dhiheenya badhaasa sadarkaa olaanaa Ameerikaarraa kan argatan Pirofeesar Gabbisaa Ejjetaa sababa walitti bu'iinsaa naannolee Oromiyaa, Amaaraa fi Tigraay keessatti hojjechuu akka hin dandeenye himan.

Walitti bu'iinsi Itoophiyaa akkan qorannoo kootiin uummata hin fayyadne na danqeera-Pf . Gabbisaa Ejjetaa

Hojiilee aartii, hogbarruu, muuziqaa fi suuraalee dabalatee, qabiyyeen Hubannoo Nam-tolcheen (AI) oomishaman akkaan dabalaa jiru. 

Suuraalee Hubannoo Nam-tolcheen midhaaffaman - carraa moo yaaddoo? 

Namoonni ''du'aa dammaqan" maal argine jedhu?

Dhukkubni sukkaaraa kan umurii guutuu nama waliin turu yoo ta’u, addunyaarratti waggaan namoonni miliyoona tokkoo ol sababii kanaan du’aaf akka saaxilaman maddeen ni mul'isu.

Dhukkubni sukkaaraa maali? Attamiin irraa of eeguun danda'ama?

Daa’imman alkan sirreerratti of jalatti fincaa’uu dubbachuun waan barameedha. Garuu yoo gaheessa umurii wagga 30 ol bakka ciisuutti of jalatti fincaa’uu itti fuufee dubbachuun nama qaaneessa.