Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Fiigichi tasgabbii, qindoomina, annisaa maashaalee fi sochii niwuroonirratti hundaa’a.

Saffisaan imaluun saffisaan fiiguu danda'uu keenya mirkanneessaa?

Deeffuu fi dhuufuun qilleensa gara keessatti fudhannu, dhugaatii dhugnuu fi baakteeriyaa qaama sirna bullaa’insa soorataa keenya keessa jiranirraa maddu.

Maaliifan dhuufa jettanii yaaddanii beektu?

Fooliin afaanii badaan dhibee garaachaa fi sirna marsaa dhiigaa, akkasumas rakkoo saayinisii akeekuu danda’a.

Fooliin afaanii badaa rakkoo namoota baayyee maalirraa madda?

Gosti dhibichaa saffisaan kan babal’atu yoo ta’u, namoota 87,000 ol qabuun, namoonni 140 du’uu yeroo weerarri dhibichaa mudate  gabaaafameera, akka  ragaan Dhaabbata Fayyaa Addunyaa (WHO)mul‘isutti.

'Nan du'a malee irraan hafa hin seene' - Nama maaree jaldeessaarraa fayye

Dhiibbaa cimaa sanymmaa fayyaa namootaarratti qabaatu ilaalichisee qorattuun wallaansa fayyaafi gaazexessituun saayinsii muddannoo mataashee irraa ka'uun dhimma kanarratti kitaaba barreessite.

Dhiibbaa cimaa sanyummaa fayyaa namootaarratti qabaatu

Dubartiin umuriin ganna 28 tokko dhukkubbii mataa cimaa ta’ee fi dhiitaa naannoo mataa isheerratti mul’ate yaalamuuf ture kan Hospitaala Ispeeshaalitii Alarti deemte.



Finfinneetti mataa dubartii tokko keessaa xannachi 1.3Kg ulfaatu bahe

Biiroon Fayyaa naannoo Somaalee nama Maaree Jaldeessaa (Mpox)'iin qabamuu hin oolle jechuun shakke adda baafamee akka turu gochuu beeksise.


Itoophiyaa Naannoo Somaaleetti namni Maaree Jaldeessaan qabamuu shakkame adda baafame

Qorannoon haaraan akka agarsiisutti shamarran Ameerikaa marsaa laguusaanii jalqabaa dafanii argu.
Qilleensa faalamaf saaxilamuun gartokkoon gumaacha qaba jedhame.


Faalamni qilleensaa akkamitti shamarran marsaa laguu dursanii akka argan taasisa?

Tibbana Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa (WHO) Mareen Jaldeessaa yaaddoo fayyaa Idil-addunyaa ta'uu isaa yeroo lammaffaaf irra deebiin labseera.
Vaayirasichi bara 2022 irraa eegalee daran kan babal’ataa dhuf e yoo ta’u, bara kana ammo Afrikaa qofa utuu hin taane, biyyoota  Awurooppaa, Eeshiyaa fi Ameerikaatti fafaca’uun yaaddoo guddaa uumera.


Maaree Jaldeessaa kan biyyoota hedduu yaadeessaa jiruu waan hanga ammaa  beeknu

Saayintistoonni akka jedhatti,  hawaasni Cheemayna ujummoolee dhiigaa arterii hunda caala fayyaa ta'e qabaachusaanii qorannoon mirkaneessan.


Namoota addunyaarratti onneen isaanii suuta dulloomu beektuu?

Waggaa tokkoof homaa gochuu yoo dhiiste sitti tolaa? Hojii hojjechuu, guddina hojii barbaaduu ykn waan

' Itti yaadanii homaa gochuu dhiisuun, ' maaliif nuuf gaarii ta'a?

Gadameessi namtolchee lubbuu daa'imman yeroo malee dhalatanii baraaruu danda'a. Garuu qormaanni namaa osoo hin jalqabin dura yaadonni naamusaa ilaalamuu qaban jiru.

Gadameessa namtolchee: Daa’imman yeroo malee dhalataniif furmaata haaraa?

Dhaabbati Fayyaa Addunyaa (WHO) dhibeen maaree jaldeessaa kutaalee Afrikaa hedduu keessa faca'e fayyaa addunyaaf yaaddoo ta'uu labse.

Dhibeen maaree jaldeessaa-mpox yaaddoo fayyaa addunyaa ta'ee labsame

Mana barumsaatti, bakka bashannanaatti ykn bakka hojiittis ta’u dargaggoonni yeroo wal gahan dhimmi isaan caalaa kaasaniifi irratti odeessan waa’ee kilaboota Piriimer Liigii Ingilizidha.

Kilaba Piriimer Liigii isa kamitu Itoophiyaa,  Afrikaatti jaallatama?

Ileeni Foo jedhamti, nama ganna 49 yoo taatu wal’aansa miilla dheereffachuuf Doolara 50,000 baaste dogoggora ta’uu wal’aansa turtii waggootaan hordofaa turte boodarra barte.

'Miila dheereffachuuf yaaleen rakkoo guddaa keessa gale'

Sababii dhumaatii arraagessaatiin lammiileen Hindii walakkaa miiliyoonaa ta'an akka du'aniif sababa ta'eera jedhe odeessi gama biyya Hindiitii dhagahame kun. Attamiin yoo jettan kunoo bal'innisaa akkasiin qixaa'eera. 

Dhumaatiin arraagessaa akkamiin du'a nama walakkaa miiliyoonaaf sababa tahe?

Dubartiin ulfaa tokko dhugaatii burcuqqoo tokko torbaniitti yoo dhugde guddina sammuu, boca fuulaafi amala daa’ima garaa keessaarratti dhiibbaa akka qabu saayinsiin ni hima.

Fayyaa daa'ima garaa jiruuf haadha qofa osoo hin taane abbaanillee dhugaatii alkoolii dhiisuu qaba- Qorannoo

Dubartii Ameerikaa bosona dhiha Indiyaa bulchiinsa Mahaaraashitraa jedhamutti mukatti cancalaan hidhamtee "otoo watwaattuu" argamte.

Iccitiin dubartii US biyya Indiyaatti bosona keessatti hidhamtee beelaan osoo dararamtuu argamtee maali?

Ta’iin dhageettiif nama raaju kuni kan mudate Naannoo Kibba Lixa Itoophiyaa  aanaa Dabuub Beenchii Ganda Geeduu jedhamtutti.



Haadha Ijoollee duute erga jedhamtee  abbaan warraas kabiraa fuudhe booda dhufte

Dargaggoo Zarihuun  Wadaajoo waggoota muraasa dura ture hojii barsiisummaa dhiisuun Magaalaa Adaamaa  keessatti qurxummiifi illeentii dabalatee beeyladoota biroo horsiisuufii kuduraafii muduraa omishuu kan eegale.

Hiriyoonni daamuu horsiisuun fudhatama argatan waa’ee hojiisaanii maal himu?

Addunyaarratti namoonni miliyeenan lakkaa'aman dhibee Heppitaayitisii qabaachuusaanii waan hin beeknef qorannoo akka taasisan ogeeyyin fayyaafi dhaabbileen tola ooltotaa waamicha dhiyeessu. 

Dhibee tiruu kan ta'e Heppitaayitisiirraa akkamitti of-eeguu dandeenya?

Neetiworkiin hawaasummaa/hiriyyummaakee  akkuma sochii qaamaa gootu fayyaakeerratti dhiibbaa uumuu dandaʼa. Barreessaan kitaaba haaraa waa’ee hariiroo keenyaa kan barreesse Deeviid Roobsan ragaafi sababoota walitti dhufeenya ajaa’ibaa kanaa qorateera.

Umrii dheeraa jiraachuu barbaadduu? Hiriyyoota filachuurratti xiyyeeffadhaa

Hedduun keenya akkaataa ilkaan itti rigannu irratti dogoggora uumna. Dogoggorraan ammoo fayyummaa ilkaaniifi irga keenyaa eeguun hafee rakkoo fayyaaf of saaxilla.

Akkaataa ilkaan keenya rigachuu qabnurratti gorsa ogeeyyii

Wanti ijoo gaaffii kaasu tokko hawaasa Itoophiyaa keessaa 90% kan ta’u ‘ummata amantii cimsee hordofu’ jedhamu keessatti waan akkanaa mudatuu isaati. Hayyonni attamiin ilaalu?