Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Dhiirotni muraasni adeemsa kana keessa darban qaamni saalaa isaaanii gurraacha'uun gogaan gubbaa ququnca'uun mudateera. Kanarraa ka'uuni waldaan ogeessota fayyaaa Biriiten akeekkachiisa kan kenne.
Dhiirotni maalif kana godhu? Balaa akkamiihoo qaba?


Balaa inni fidu osoo beekanii maaliif dhiirotni yaalii qaama saalaa guddifachuu taasifatu?

Yeroo mana rifeensaa dhaqxan

Saayintistiiwwan vaayirasiiwwan 16 kooddiin qaccee sanyii isaanii Hubannoo Namtolcheen tolfaman milkaa'aninaan oomishuu beeksisan. 

Hubannoon Namtolchee (AI) vaayirasiiwwan haaraa uumuuf oolaa jira

Yeroo amma Itoophiyaa keessatti dhukkuboota baay'inaan nama qabaa jiru keessaa isa tokko. Inni dhibee Kaansarii mar'immaan guddaa (Colorectal Cancer) jedhama.

Waa'ee dhukkuba Itoophiyaatti namootni qoricha aadaan of miidhaa jiran kana quba qabduu?

Namoonni heddu jaalalasaanii yeroo jalqabaa yeroo dheeraaf yaadatu. Garuu waggoonni heddu lakka'amanis jaalalli jalqabaa maaliif irraanfatamuu dida?

Sammuun keenya waa'ee jaalallee jalqabaa yaadannoo jiraatu ol kaa'a

Bara 1985 yeroo waraanni Hololaa hoo'aa turetti addunyaan vaayirasii waliinsaa adda hin baaneen hiraara keessa buute.

Saayintistii lubbuu baraaruuf osoo yaaluu vaayirasii HIV AIDS addunyaatti fide beektuu?

'Bofa madaqsinaan toshituu jedhan'

Yabbinni lafee keenyaa hamma tilmaamtaniin olitti yeroo yeroon hir'achaa deema. Garuu nyaata lafee keenyaaf nugargaaru soorachuun waan kana dura dhaabachuuf murteessaadha.

Fayyaa Lafee keenyaa eegachuuf maal soorachuu qabna?

Dhihoo kana Ameerikaan biyyoota Afrikaa adda addaa waliin waliigaltee fayyaa irratti xiyyeeffatu mallatteessiteetti, dhimmi kun falmisiisaa ta'eera.
Biyyoonni gariin waliigaltee kana yoo morman, kaan ammoo guutummaatti kan didan jiru.

Odeeffannoon fayyaa US Itoophiyaa fi biyyoota Afrikaa kaanirraa barbaaddu maali? Birmadummaa miidhaa?

Qormaata damee fayyaa addunyaa isa cimaa fi maqaa guddaa qabudha. 
Hubannoo beekumsa ogummaa yaala fayyaa olaanaa, hojiidhaan qoramee fi waytaawaa kan barbaadu qormaanni Ameerikaan kennitu hakiimonni addunyaa baay'een darbuuf ifaajee guddaa godhani.


Waayee qormaata Ameerikaan hakiimota qoruun biyyasheetti fudhattuu (USMLE) waan beekuu qabdan

Namichi dheeraa Gaanaa Suleemaan Abduul Samed kaaba biyyattii iddoo dheerinasaaf beekamaa tahetti lubbuun dabarraan uummati gadda guddaatti jira.



Gaanaan du'a namicha'dheeeraafi arjaaf' gaddaa jirti

Saayintistoonni ilkaan namaa irra deebiin akka biqilu gochaa jiru

Orgaanizimiin kuni Naayigileeriyaa Fowleerii jedhama. Yeroo hedduu 'Ameebaa sammuu namaa nyaatu' jedhamuun kan waamamu yoo ta'u, tiishuuwwan sammuu miidha.

Orgaanizimii xiqqoo sammuu namaa miidhuufi addunyaatti babal'achuu malu

Namoonni tokko tokko namoota biroo caalaa bookee hawwatu, kanaaf iddoodhuma walfakkaataa tokko taa'anii namoota biroo caalaa bookeedhaan ciniinamu.



Namoonni tokko tokko maaliif kan biroo caalaa bookeen ciniinamu?

Dhalattoonni godina Shawaa Kaabaa (Salaale) biyyoota Addunyaa garaagaraa jiraatan Hospitaala Waliigalaa Kuyyuutiif meeshaalee waldhaansaa birrii miliyoona 100tti tilmaamamu deeggarsa godhan.

Hospitaalli Kuyyuu meeshaalee yaalaa birrii mil.100 ta'u daayaaspooraarraa argate

Niinaa Biluum bara 1970 fi 1980'moota keessa Neezarlaand keessatti guddatte. 
Muuziqaa dhaggeeffachuu, sirbuufi daansiif jaalala kan qabdu Niinaan, yeroon ijoollumaashee gammachuun kan guutame hinturre.


'Haatikoo waggoota dheeraaf beekaa akkan dhukkubsadhu gochaa turte- Dooktaratu bilisa na baase

Weerarri maxxannee garaa kaasu bulchiinsota Yunaayitid Isteet keessaa walakkaa ol keessatti babal'ate, kumaatamni torbanoota dhihoo kana galmaa'an.



Waa'ee weerara garaa kaasaa US keessa babal'ate waan beeknu

Jinjibilli maatii biqiltuu irdiifi kororimaa jalatti ramadama. Biqiltuun kuni jalqaba lafarratti kan marge Eeshiyaa kibba bahaa, Hindii fi Chaayinaa keessattii yoo tahu naannoo kana dabalatee iddoowwa addunyaa garagaraattii nyaata mi'essuu, foolii gaarii akka qbaatu gochuufi qorichummaan fayyada.



Bu'aalee fayyaa jinjibilaa kudhan kunneen beektuu?

Meeshaaleen elektirooniksii kanneen akka bilbilaafi kompiitaraa bifa salphaatti hubachuun hindanda'amneen qaama keessanirratti miidhaa geesisaa jiru.

Harkaa laaffisuu hanga lafee dugdaa jal'isuutti - Miidhaa bilbilliifi kompitarri nurraan gahaa jiran

Dhalli namaa ammallee jijjiirama tirannaarra jiraa? Gara fulduraatti gabaabbachaamoo dheerachaa deema laata? 

Dhalli namaa gara fulduraatti maal fakkaachuu danda'a?

Dubartoota lama keessaa tokko miira fiixee gammachuurra kan gahan yeroo jaalallee isaanii waliin saalqunnamtiirra jiran osoo hin taane qofaa isaanii yeroo jiranitti jedhe qorannoon haaraa bahe.



Dubartoonni hedduu saalqunnamtii irratti fiixee gammachurra akka hin geenye maaltu dhorka?

Dubartiin ulfaa daa'imashee oppireeshiniidhaan dahuuf yeroo hospitaala seentu kalee fayyaa lama qabaachuu himuun boodarra kalee inni tokko jalaa baafamu dubbatti.



'Oppireeshiniin dahuun booda kaleen koo tokko baafamuun bare'

Qorannooleen akka mul'isanitti, waa'ee waan yeroo duune dhiisnee demnu yaaduun fayyaa sammuu keenyaa fooyyessuuf gahee guddaa qaba. Yoo dargaggummaatti ta'e ammo umrii hafe karaa hiika qabaannuun akka jiraannuuf gargaara.

