Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Jaarmiyaan UN dhimma fayyaa walhormaataa irratti hojjetu- UNFPA uummata addunyaa keessaa miiliyoonaan kan lakkaa'aman daa'imman hanga fedhan godhachaa hin jiran jechuun kanaanis yaadda'uu ibse.

Addunyaarratti hormaatni maaliif 'haala hin eegamneefi nama yaaddessuun' hir'ate?

Dubartiin lammii Hindii abbaa warraashee cidha booda bakka bashannanaaf deemaniitti haala suukaneessaan ajjeesuun hordofamaa turte achi buuteen ishee erga dhabamee booda harka kennitte.




Misirroon cidha booda abbaa warraashee ajjeesuun shakkamtee to'atamte

Qorannoowwan dhiheenya kana keessa ba'aa jiran haalli dur baratame sun jijjiiramuu agarsiisa.



Dubartoonni nama barnootaafi maallaqaan caalanitti heerumuun baramaadha?

Akuma dhiiroonni tokko tokko haadha manaa isaanii mana keessatti hacuucan ykn miidhaa irraan gahan dubartoonni dhiira ykn abba manaa isaanii cunqursanillee jiru. Garuu dhiiroonni mana keessatti cunqurfaman maaliif callisu?

Dhiironni hacuuccaa dubartootaan irra gahu yeroo baayyee maaliif callisu?

Dargaggoo Daraaraa Mokonnin ijoollummaasaatti abbaa fi haadhasaa du'aan dhabe. Barnoota idilee kutaa saddettaffaatti adda kutuufis dirqamus amma teenis minjaalaan shaampiyoonaa Itoophiyaafi Baha Afrikaati. 

'Abjuun koo shaampiyoonaa addunyaa ta'uudha' - Daraaraa

Viidiyoon Joshlin Ismiiz wayita kofaltu agarsiisu dhaddacha keessatti yemmuu agarsiifamutti hirmaattonni dhaddachichaa hedduun ni boo'an. Gochaa dheekkamsa hawaasaa kaase kanaanis haatii fi namoonni ishee waliin ta'un daa'imitti gurguran hidhaan umurii guutuu itti murtaa'e.

Seenaan daa'ima haadhasheen gurguramtee uummata qalbii cabsee, boossise 

Yimmenyuush Mitikkuu jedhamti. Barnoota baay'ee jaalatti. Maatiinshee garuu akka heerumtee mana dhaabbattu dirqisiisan. Fedhiishee malee barnoota addaan kuttee bultii dhaabbatte, ijoollee dubaraa lamaa fi dhiiraa lama godhatte. Isaan booda waan ta'e kunooti.

Haadha ganna 22 booda barnootatti deebitee ilmashee waliin barattu

Imala milkaa'inaa dargaggoo Dararaa Mokonnnin, waggootaaf daandii gubbaa jirachuurraa ka'ee teenisa miinjaalan maqaa Itoophiyaa dorgommii idila addunyaarratti dhoofsose

Waggootaaf daandiirra jiraachuurraa hanga teenisa minjaalaan seenaa haaraa Itoophiyaa katabuutti

Abbootiin muraasni qullubbii qunciisaa, killee cabsaa fi naanawa minjaalaatti yoo kuduraalee muran, kaan isaanii ammoo daa'imman reefuu dhalatan uruursu. Ijoolleen ammoo ashanguliitiidhaan taphatu, haadholiin ammoo taa'anii isaan ilaalaa jiru.

'Lubbuukoo balleessuufan ture, amma garuu hadhoolii kaanan gargaaraa jira' 

Shamarreen waggaan 12 Kaatiriin Meengaanii bara tokko akkuma yeroo biraas waggaa waggaan raawwatuutti maatiishee wallii ayyaana Gannaa dabarsuuf wayita deemteetti taateen jireenyashee jijjire tokko ishee mudate.

'Ayyaana kabajuuf maatii bira deemeen dhaqna na qaban'

Dr Isteefaanii Giriin jedhamti, hakiimota jalqabaa Kaanaadaa keessatti namoonni akka du'an gargaaran keessaa tokkodha. Muuxannooshii BBCtti himtee jirti kunooti.  

Hakiima dhukkubsatoonni akka du'aniif gargaartu- Dr. Isteefaanii Giriin

Yaadannoo dhumaa Haan Tesuun waa'ee ijoolluummaa intalashee irratti qabdu kan Caamsaa 1975, mana isaanii Saawoo keessatti.
"Ani gabaa dhaqee Kunghaan 'hin dhuftuu?' jedheen. Isheenis 'lakki hiriyyoota koo waliin taphachuuf deema' naan jette," jechuun yaadatti Aadde Haan. Amma waggaa 40n booda intalasheetiin wal arganiiru.


Haati waggaa 44 booda intallishee hatamtee UStti ergamteen wal agarte 

Pireezidantiin Ameerikaa duraanii Joo Baayidan kaansarii cidhaanii (piroostaatii) hamaa ta'ee fi lafee isaaniitti babal'atuun qabamuusaanii barameera.

Waa'ee wal'aansa kaansarii cidhaanii dhiiroota miidhuufi Baayidan ittiin qabame kan beeknu 

Dargaggoonni Oromoo fi lammiileen Itoophiyaa biroo hedduun sababa rakkoo siyaasaafi jireenya fooyyaaa'aa barbaaduuf seeraan alaa karaa Libiyaatiin godaanuun Waanbadoota butamanii mallaqa olaanaa gaafatamaa jiru. Isaan keessaa seenaa maatii tokkoofi dhaabbata godaantoota kanneeniif falmaa jiru qabanneera, dhiyaadhaa.

'Lubbuu nama tokkoo oolchuf birrii miliyoona 1.3 gaafatamne' 

Maqaan ga'eessa kanaas Obbo Huseen Kadir jedhama. Godina Baalee Aanaa Harannaa Bulluq jiraata. Obbo Huseen ga'eessa ganna 40 keessaa yoo ta'u, tibbana miidiyaa hawaasummaa irratti suuraan isaa ijoo dubbii ta'ee namoota garaa nyaate.

'Al tokkon qoraan baayyee baachuuf jedheen dugdatti baachuu filadhe'

Abbaa fi haatii warraa lamaan kunneen waggaa 70 har'aa ture kan sirna cidha namoonni baayyeen irratti hin hirmaatiniin kan gaa'ila dhaabbatan. Isaanis waggoota kana hunda waliin turu isaaniitiif sababii ijoon adda fagatanii jiraachusaanii akka ta'e dubbatu. Attamiin? Dhiyaadhaa.

'Iccitiin gaa'ilaan waggaa 70 waliin turuu adda fagaannee jiraachuu keenya' 

Keetii fi abbaan warraashee galgala tokko taa'anii osoo waliin haasa'aa jiranuu, waan natti hima jettee gonkumaa hin eegiin tokko itti hime. Innis qorichaan of ishee walaalchisuun bara dheeraaf gudeedaanii akka ture itti hime. 

'Abbaa warraakoo waggotaaf qoricha sammuu hadoochuun na gudeedaa ture'

Jaalallee ykn haadha warraafi abbaa warraa keessan wajjin waan hunda qooddattu taha, kuni qarshiis dabalataa?



Waantota ja'a waa'ee jaalalaafi qarshii beekuu maltan

Dr. Maahileet Guush Gabrawald jedhamti. Digiriishee jalqabaa ogummaa wal'aansaa fayyaa (medicine)n bara 2014tti Yunivarsiitii Maqalee irraa eebbifamte. Haala muxannoo Somaalilaandiitti oggummaasheetiin hojjataa turte akkasiin BBCtti himte. 

Hakimni Itoophiyaa Somaaliilaand tajaajilaa turtee deebite maal himti?

Yeroo haroo Turkaanaarratti aduun lixxu haatii tokko, mucaashee ol adeemtuu namoota daandii haaraa seeraan alaa namoota dadabarsan itti fayyadamaniin Keeniyaa gahuu osoo yaaltuu haricha keessatti dhidhimte yaadachuuf bohaa daraaraa haricharratti darbatti.

Dararaa lammiilee Ertiraa lubbusaanii balaa cimaaf saaxilanii baqataa jiran 

Waldaa Qulqullummaa Pheentaqostee Idil-addunyaa (IPHC) kibba dhiha Johaannesbarg'tti argamtu tunis gaa'ila irratti gaa'ila kan jajabeessitu yoo ta'u, gaa'ila miseensa waldattiin alaa waliin raawwatamu garuu ni balaaleeffatti.

Waldaa 'kiristaanaa' gaa'ilarratti gaa'ila  hayyamuun cidha jumlaa 55 guyyaa tokkootti miseensotaaf raawwatte  

Ameerikaatti dubartiin bara 1962tti ykn waggaa 63 sadiin dura baddee turte fayyaafi lubbuudhaan argamushee poolsiin Wiiskoonsiin beeksiise. 

Dubartiin waggaa 63 dura baddee turte 'nagaa fi lubbuun' argamuu poolisiin ibse

Qaamni saalaa qooruun, miira geeddaramuu fi fedhiin walquunnamtii saalaa hir'achuun marsaan laguu dubartoota erga xumuramee booda quunnamtii saalaa irratti dhiibbaa guddaa qabaata.

Marsaan laguu dhaabachuu booda fedha saal-qunnamtiifi kaanirratti jijjiiramni dhufu maalirraa madda? 

Elan Maask dureessa addunyaa kanaati. Nama teeknolojiidhaan hojiiwwan uumeefi dureeyyota gola angaa'ota siyaasaa olaanoo aangorra jiranii seenan muraasa keessaayi. Abbaan isaanii Erool Maask waa'ee ilmasaanii kana waan himan qabu.