Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Dubartoonni umurii ijoollee godhachuu danda'anitti laguu isaanii arguu dhabuun emaanooriyaa jedhama.



Ulfi osoo hin umamiin sababiiwwan laguun yeroo dheeraaf akka badu taasisan maalidha?

Abbootiin muraasni qullubbii qunciisaa, killee cabsaa fi naanawa minjaalaatti yoo kuduraalee muran, kaan isaanii ammoo daa'imman reefuu dhalatan uruursu. Ijoolleen ammoo ashanguliitiidhaan taphatu, haadholiin ammoo taa'anii isaan ilaalaa jiru.

'Lubbuukoo balleessuufan ture, amma garuu hadhoolii kaanan gargaaraa jira' 

Shamarreen waggaan 12 Kaatiriin Meengaanii bara tokko akkuma yeroo biraas waggaa waggaan raawwatuutti maatiishee wallii ayyaana Gannaa dabarsuuf wayita deemteetti taateen jireenyashee jijjire tokko ishee mudate.

'Ayyaana kabajuuf maatii bira deemeen dhaqna na qaban'

Waldaan Ogeeyyii Fayyaa Itoophiyaa duula ogeeyyiin fayyaa mindaan kaffalamuuf gaggeeessaa jiran ilaallchisuun baaseen baaserratti ogeeyyiin fayyaa hidhaman akka gadhiifamanii hojii dileetti deebi'an gaafate.

'Sadarkaa hammaataarra gahuu dura atattamaan falli haa kennamu' - Waldaa Hakiimota Itoophiyaa 

Keetii fi abbaan warraashee galgala tokko taa'anii osoo waliin haasa'aa jiranuu, waan natti hima jettee gonkumaa hin eegiin tokko itti hime. Innis qorichaan of ishee walaalchisuun bara dheeraaf gudeedaanii akka ture itti hime. 

'Abbaa warraakoo waggotaaf qoricha sammuu hadoochuun na gudeedaa ture'

''Harmi guddaan akka gammadduu na hin taasiifne hubadheera. Bareedduu fayya qabeettii na hin taasisu,'' jetti shamarreen implaantii harmashee keessa awwalchiifte baasifte tokko. Maaliif yaadashee jijjirte?

Dubartoonni waan harmasaanii guddisu awwaallatan baasaa jiru, maaliif? 

Raashiyaan lakkoofsa namoota dhalatanii biyyatti keessatti gadi bu'aa jiru dabaluudhaaf jecha haadholiin dargaggoota ta'an akka da'aniif deeggarsa maallaqaa taasisuuf sagantaa haaraa baafte.

Raashiyaatti seerri barattoota dabalatee shamarran akka ulfaa'an jajjabeessuuf ba'e falmii kaase

Nyaata osoo nyaattanii buna akka hin dhugne akeekkachiifamtanii beektaa?
Kana ilaalchisee dhugaan wahii jirti. 


Bunni akkaataa qaamni keenya soorata itti fudhatu ni jijjiiraa?

Fa'izaa Shamsuu jedhamti, ijoollummaadhaan injinara ta'uu hawwiti. Barnoota Keemistirii ammoo garmalee jaalatti. Yunivarsiitii Adaamaatti gosa barnootaa Maateeriyaal Inginariingii (Material science and engineering)n digirii jalqabaa xumurte. Yaada haadhasheerraa dhageesse irratti hundaa'uun kalaqa rakkoo dubartootaa furu hojjatte.

Fa'izaa Shamsuu: Injinara meeshaa qulqullina dubartootaa warqeefi muuzii irraa kalaqxe

Qorattoonni dubartoonni kiniinii Istiroojiinii liqimsan kanneen qoricha hin fayyadamne waliin yoo walbira qabamu carraa ji'oota ja'a booda qorichoota dhiphina hir'isan fudhachuu isaanii harka 70 akka ta'e bira geenyeerra jedhan.

Qorichoonni Ulfa ittisuuf fudhataman dubartoota dhiphina keessa galchuu danda'uu?

Aadde Xayibaa Hasan godina Baale aanaa Barbaree ganda Burqituu keessa jiraatu. Tibbana al takkaan daa'ima fur nagaan dahuun ajandaa tahaniiru.

Baaleetti harmeen erga takkaa daa'imman lakkuu afur dahan maal jedhu?

Qaamni saalaa qooruun, miira geeddaramuu fi fedhiin walquunnamtii saalaa hir'achuun marsaan laguu dubartoota erga xumuramee booda quunnamtii saalaa irratti dhiibbaa guddaa qabaata.

Marsaan laguu dhaabachuu booda fedha saal-qunnamtiifi kaanirratti jijjiiramni dhufu maalirraa madda? 

UK tti yeroo jalqabaaf dubartiin gadameessishee jijijramee nagaan da'uu dandeessatti, daa'imattinis daa'ima biyyatti keessatti haala kanaan dhalatte ishee jalqabaati.

Taatee ajaa'ibaa: Daa'ima jalqabaa dubartii gadameessi jijjiirameef irraa dhalatte

Ambootti dubartii maanguddoon umuriisaanii waggaa 60 tokko Hospitaala Riifaraalii Yunivarsiitii Ambootti gadameessa isaanii keessaa xannachi kiiloograama 26 ulfaatuu yaalii baqaqasanii wallaanuutiin keessaa baafamun ibsame.

Ambotti xannachi kg 26 ulfaatu garaa dubartii ganna 15f dhukkubsataa turte keessaa baafame

Hakiimonni dubaraa 50 dhiyeenya waldhaansa baqaqsanii yaaluu 10 raawwatan waayee hojii kanaa waan jedhan lamaan isaanii BBCtti himaniiru.

Itoophiyaatti oggeessoonni fayyaa dubartootaa maaliif osoo dhiira hin makatiin wallaansa baqaqsanii yaaluu raawwatan?

Dubartoota wallaansa dhibee fayyaa kanaa fudhatan keessaa 20 ta'an BBCn kan dubbise akka ibsanitti, qorichi isaaniif kenname "fedhii saal-qunnamtii hin baratamiin" akka qabaatan isaan gochuu akka malu itti hin himamne.

Qoricha dhukkubsattoota araada saal-qunnamtiifi 'qumaaraa' qabsiisu

Addis maatiishee gargaaruudhaaf "icciqiin/seexaan" waan ishee qabeef sochii daldala xixiqqaa keessatti hirmaachuun alatti hojii mana namaa keessa hojjechuurra darbee hojiiwwan gadi bu'aadha jedhaman hunda akka hojjechaa turte yaadatti.

Dubartii hojjattuu manaarraa kaatee hanga hoteela mataashee qabaachutti geesse 

Keeniyaa keessatti lakkoofsi dubartoota jireenya ijoolleerraa bilisa ta'e jiraachuu filachuun waldhaansa baqaqsanii yaaluu fudhatanii maaliif dabalaa dhufe?

Lakkoofsi dubartoota 'fedhiisaaniitiin dhala gochuu hin barbaanne' maaliif dabale?

Bakka albuuda seeraan alaa Amaazoon keessatti jireenyi dubartootaaf baayyee ulfaataa, jeequmsaan kan guutamee fi lubbuu hanga dhabuu kan gahuudha.  

Bakka albuuda seeraan alaatti  quunnamtii saalaatiin warqee geeddarachuu

Maatii horsiisee bulaa irraa kan dhalatan Aaddee Elemaan amma hojii daldalaa fi invastimantiin naannawa itti dhalatanii hanga sadarkaa naannootti beekkamtii argataniiru. Icciitii milkaa'insaanii BBCtti himaniiru.

Aadde Elemaa Bulee: Intala horsiisee bulaa duwwaarraa ka'uun amma miliyeenara ta'an

Hakimiin maamiltoota bebbekamoo dabalatee, dubartoonni hedduun bira dhaqaniifi ofiisaatii 'gorsaa bareedinaa' jechuun waamu, maamiltoota isaatiif adeemsa miidhaginaa balaa geessisuu danda'u dhiyeessuu fi qoricha seeraan alaa kennaa jiraachu qorannoon BBC agarsiise. 

Namticha kanfaltii qaaliidhaan teessuma dubartoota furdisuuf qoricha balaafamaa waraanu 

Meeriin gaa'ila isheerra lubbuun jiraachuu filachuu isheef murtoo sirriin murteessee jettee amanti.

'Kaansariin qoonqoo sagalee fi gaa'ila koo narraa fudhate'- Meerii

Manni murtii Indiyaa nama hakiimii dubartii tokko gudeedee fi gochaa ajjeechaa  irratti raawwate balleessaan irratti murteesse. Taateen kunis yakka guutuu biyyattiitti dheekkamsa guddaa uume ture.

Fayyaa Dubartootaa