Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Đảng Dân chủ chiến thắng áp đảo lưỡng viện Quốc hội
Đảng Dân chủ giành chiến thắng giòn giã tại Thượng viện và Hạ viện, nắm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong phần còn lại của nhiệm kỳ tổng thống Donald Trump.
Tóm tắt
Đảng Dân chủ giành chiến thắng tại cả Thượng viện và Hạ viện, nắm quyền kiểm soát Quốc hội trong phần còn lại của nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump.
Phóng viên thường trú tại Bắc Mỹ của BBC nhận định, đây là thất bại mang tính lịch sử đối với Đảng Cộng hòa – một thắng lợi với quy mô mà ngay cả vài tháng trước, hầu hết các thành viên Đảng Dân chủ cũng không dám mơ tới.
Ông Trump phát biểu trên kênh Fox News rằng Đảng Dân chủ "đã làm rất tốt", đồng thời nói rằng ông "hơi ngạc nhiên" trước kết quả này.
Trong cuộc đua vào Thượng viện, Đảng Dân chủ đã giành được hàng loạt chiến thắng bất ngờ tại các thành trì của Đảng Cộng hòa, bao gồm Texas, Ohio và Kansas – nơi mà lần gần nhất một ứng viên Đảng Dân chủ đắc cử là gần 100 năm trước.
Chụp lại hình ảnh, Dân biểu Derek Trần giữa hình đứng cạnh Dân biểu Norma Torres (áo xanh, bên trái) trong bức ảnh đăng mới đây
"Mỗi lá phiếu đều quan trọng trong giai đoạn nước rút này! Đó là lý do tại sao tôi cùng Dân biểu [Norma] Torres đang đi đến từng nhà để vận động cử tri bỏ phiếu. Chúng ta hãy cùng giành chiến thắng nào!", thông điệp được chia sẻ trên trang Facebook chính thức của Dân biểu Đảng Dân chủ Derek Trần chỉ hai giờ trước.
Derek Trần đang tái tranh cử vào Hạ viện Hoa Kỳ, đại diện Địa hạt 45. Hiện ông đang là Dân biểu Hạ viện Hoa Kỳ cũng tại địa hạt trên.
Ông là luật sư, cựu quân nhân Hoa Kỳ và chủ một nhà thuốc tại Orange County mà ông điều hành cùng vợ.
Trong cuộc bầu cử năm 2024, ông đánh bại dân biểu đương nhiệm Michelle Steel và trở thành một nhân vật đáng chú ý trong chính trường người Mỹ gốc Việt.
Theo thông tin từ dân biểu Derek Trần, các phòng bỏ phiếu tại Garden Grove, nơi ông hy vọng người dân đến bỏ phiếu cho mình, sẽ đóng cửa lúc 20 giờ tối 3/11 giờ Mỹ (tức 11 giờ sáng 4/11 giờ Việt Nam).
Quyền lực của ông Trump có bị hạn chế?
Chụp lại video, Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Lá phiếu có hạn chế quyền lực của ông Trump?
Đi bầu cử ở Mỹ: Tại sao cứ phải là thứ Ba?
Bạn có để ý
không? Các cuộc bầu cử ở Mỹ luôn được tổ chức vào thứ Ba. Nhưng bạn có biết lý
do đằng sau quy định này lại có liên quan đến... những con ngựa không?
Chụp lại video, Đi bầu cử ở Mỹ: Tại sao cứ phải là thứ Ba?
Lá phiếu của cử tri Mỹ sẽ quyết định điều gì?
Hai năm trước,
người Mỹ đã bỏ phiếu đưa ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng.
Còn năm nay, cử tri Mỹ sẽ bầu những ai? Và những lá phiếu này có thể quyết định điều gì?
Chụp lại video, Người Mỹ bầu cử giữa nhiệm kỳ: Lá phiếu sẽ quyết định điều gì?
Bầu cử giữa kỳ là gì? Ảnh hưởng thế nào đến quyền lực của ông Trump?
Chụp lại video, Bầu cử giữa kỳ Mỹ là gì? Ảnh hưởng thế nào tới Tổng thống Trump?
Có gì mới ở bang xanh California?
Nguồn hình ảnh, Bùi Văn Phú
Chụp lại hình ảnh, Cử tri vùng Vịnh San Francisco tham gia bầu chọn tại phòng phiếu sáng 3/11
Bùi Văn Phú, gửi cho BBC News Tiếng Việt từ vùng Vịnh San Francisco
Tuần trước tôi đã gửi phiếu bầu, một ngày sau nhận được
email từ phòng bầu cử quận hạt báo đã nhận phiếu bầu của tôi.
Tôi là một trong số hơn 6 triệu cử tri California đã bầu
chọn trước ngày 3/11.
Tất cả cử tri đăng ký tham gia bầu cử ở California đều nhận
được phiếu bầu gửi đến nhà 4 tuần trước, 25.500.000 lá phiếu đã được gửi ra. Cử
tri có thể chọn bầu bằng thư hay hôm nay đến phòng phiếu để trực tiếp bầu chọn.
Quan sát vài địa điểm bỏ phiếu trong vùng Vịnh San
Francisco sáng nay (3/11) thấy đông cử tri nhưng không có hàng dài chờ đợi. Như
quá khứ cho thấy bầu cử giữa nhiệm kỳ số cử tri tham gia không cao, năm 2022 chỉ
có 43% cử tri California đã thực sự bỏ phiếu.
Hôm nay, cử tri California chọn thống đốc, giữa ứng viên
Dân chủ Xavier Becerra và ứng viên Cộng hòa Steve Hilton. Theo tôi, ông Xavier
Becerra sẽ thắng vì cử tri ở đây đa số ủng hộ Đảng Dân chủ và đảng này cũng đang
nắm đa số trong nghị viện bang.
Ở cấp liên bang, trong những năm qua có nhiều người bỏ
California đi các nơi khác, vì thế số ghế trong Quốc hội Mỹ từ California giảm
từ 53 xuống còn 52, trong đó có 43 Dân chủ, 8 Cộng hòa và 1 Độc lập.
Tuy nhiên, những con số này khó thay đổi sau ngày hôm nay
vì California là bang xanh nhất nước Mỹ và cũng có một nền kinh tế mạnh nhất.
Đa số dân ở đây hài lòng với cuộc sống, tuy phải nộp nhiều thứ thuế, đời sống đắt
đỏ, nhưng dễ tìm được việc làm.
Kỳ bầu chọn này có hai đề nghị luật (Proposition) tôi
quan tâm là Prop 39 và Prop 40.
Prop 39, tôi chọn YES (đồng ý), đòi hỏi cử tri khi đến
phòng phiếu phải trình ID và khi đăng ký tham gia bầu cử cần chứng minh quốc tịch.
Làm thế để chứng minh sự minh bạch xuyên suốt cho tiến trình dân chủ.
Tôi chọn NO (không đồng ý) cho Prop 40, đánh thuế 5% một
lần trên tài sản của tỉ phú. Những tỉ phú là chủ công ty tạo ra nhiều công việc
cho cư dân, giúp kinh tế California phát triển. Đánh thuế nhiều quá họ sẽ chuyển
qua bang khác.
Khi nào cán cân quyền lực được xác định?
Chụp lại video, Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Khi nào cán cân quyền lực được xác định?
Những dấu hiệu tôi sẽ theo dõi trong đêm nay, Daniel Bush - Phóng viên tại Washington
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Một trong những đặc điểm nổi bật của thời kỳ Trump là Đảng Cộng hòa gặp khó khăn trong việc huy động cử tri đi bỏ phiếu khi ông Donald Trump không có tên trong danh sách ứng cử.
Khi đêm bầu cử thực sự bắt đầu, tôi sẽ theo dõi kết quả của Đảng Cộng hòa trong một số nhóm cử tri chủ chốt mà ông Trump từng giành thêm được sự ủng hộ trong cuộc bầu cử năm 2024, trong đó có người gốc Latinh và phụ nữ.
Nếu Đảng Cộng hòa không thể duy trì được liên minh cử tri ủng hộ ông Trump, họ nhiều khả năng sẽ chịu những thất bại lớn trong ngày thứ Ba (tức sáng 4/11 giờ Việt Nam). Đây cũng sẽ là dấu hiệu cảnh báo đối với đảng trước thềm cuộc bầu cử năm 2028.
Ở phía Đảng Dân chủ, điều ngược lại sẽ đúng: nếu đảng này giành lại được tỷ lệ ủng hộ truyền thống trong nhóm cử tri gốc Latinh, đồng thời đạt kết quả cao trong nhóm phụ nữ và cử tri có trình độ đại học, đó sẽ là tín hiệu tích cực cho triển vọng của đảng trong cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo.
Các liên minh chính trị thay đổi theo thời gian, và chúng ta chỉ có thể rút ra những kết luận nhất định từ kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ cũng như các cuộc thăm dò cử tri sau bỏ phiếu, bởi tỷ lệ cử tri đi bầu trong những cuộc bầu cử này thường thấp hơn.
Tuy nhiên, trong suốt đêm nay, tôi sẽ chú ý đến những dấu hiệu có thể giúp hình dung hướng đi của cả hai đảng trong hai năm tới.
Khi nào có kết quả bầu cử?
Sakshi Venkatraman
Đưa tin từ Washington DC
Các phòng bỏ phiếu đầu tiên vừa chính thức đóng cửa tại hai bang Kentucky và Indiana.
Trong vài giờ tới, các bang khác cũng sẽ lần lượt khép lại quá trình bỏ phiếu và kết quả ban đầu sẽ bắt đầu được công bố.
Dưới đây là kịch bản dự kiến cho tiến trình kiểm phiếu:
Trước tiên, chúng ta sẽ thấy kết quả từ các khu vực được coi là chiến thắng dễ dàng của Đảng Dân chủ hoặc Đảng Cộng hòa. Đây là những cuộc đua không có sự tranh chấp gay gắt.
Sau đó trong ngày, chúng ta sẽ bắt đầu nắm được diễn biến tại các cuộc đua gay gắt hơn — những bang chiến địa giằng co nơi các ứng cử viên đang bám đuổi sát nút.
Điều chúng ta hiện vẫn chưa thể biết chắc là khi nào Thượng viện và Hạ viện mới chính thức xác định được bên thắng cuộc. Điều này có thể diễn ra vào cuối đêm nay, hoặc cũng có thể mất nhiều ngày.
Những vấn đề chi phối lựa chọn của cử tri tại thùng phiếu
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Từ các cuộc gặp gỡ cử tri đầy căng thẳng ở bang Maine đến những
sân khấu tranh luận tại California, đây là những vấn đề được nhắc đến nhiều nhất
và dường như sẽ ảnh hưởng đáng kể đến quyết định của cử tri khi họ đi bỏ phiếu:
Chi phí sinh hoạt: Nhiều người Mỹ ngày càng mệt mỏi
vì giá năng lượng ở mức cao. Một phần nguyên nhân là các mức thuế quan và cuộc
chiến với Iran, khiến giá xăng dầu cùng nhiều mặt hàng thiết yếu khác tăng lên.
Nhập cư: Đảng Cộng hòa cho rằng Tổng thống Donald Trump
đã thực hiện đúng cam kết siết chặt kiểm soát biên giới, khi số người nhập cư
giảm mạnh kể từ khi ông nhậm chức. Tuy nhiên, một số ý kiến lo ngại rằng chiến
dịch trấn áp nhập cư đã đi quá xa.
Chiến tranh với Iran: Cuộc xung đột ngày càng làm mất
lòng công chúng khi những hệ lụy của nó lan rộng trên toàn cầu và rốt cuộc đã
tác động trực tiếp đến túi tiền của người tiêu dùng Mỹ. Dù vậy, một bộ phận cử
tri vẫn đánh giá cao việc ông Trump có những hành động quyết đoán đối với Iran.
Các trung tâm dữ liệu: Làn sóng phản đối mạnh mẽ các
trung tâm dữ liệu tại một số khu vực ở Mỹ đang trở thành điểm đồng thuận hiếm
hoi giữa cử tri thuộc nhiều khuynh hướng chính trị khác nhau. Cả Đảng Cộng hòa
lẫn Đảng Dân chủ đều có những tiếng nói phản đối việc phát triển các cơ sở này.
Y tế: Nhiều ứng viên Dân chủ tập trung vào chi phí bảo
hiểm y tế cao, thậm chí coi đây là chủ đề trọng tâm trong chiến dịch tranh cử.
Trong khi đó, phía Cộng hòa nhấn mạnh những nỗ lực của ông Trump nhằm giảm giá
thuốc kê đơn.
Bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể định hình chương cuối nhiệm kỳ của ông Trump
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Chụp lại hình ảnh, Ông Trump vận động tranh cử tại Salina, bang Kansas, hôm Chủ nhật
Sarah Smith, Biên tập viên Bắc Mỹ
Khi chỉ còn hai năm trong nhiệm kỳ, Tổng thống Donald Trump,
người đã thống trị chính trường Mỹ trong suốt một thập niên qua và làm thay đổi
nền chính trị nước này rất đáng kể, đang đối mặt với một cuộc bầu cử có thể
mang tính bước ngoặt.
Đông đảo cử tri cho biết mối quan tâm hàng đầu của họ là chi
phí sinh hoạt. Giá thực phẩm và nhiên liệu đã tăng vọt, một phần do các mức thuế
quan mạnh tay của tổng thống và cuộc chiến với Iran. Vì vậy, đây sẽ là vấn đề
được nhiều người đặc biệt cân nhắc khi đi bỏ phiếu.
Ông Trump, người đã phải đối mặt với mức tín nhiệm thấp kỷ lục
trong những tháng gần đây, đã tích cực vận động tranh cử, lĩnh xướng hàng chục
cuộc mít tinh trên khắp cả nước.
Tuy nhiên, giá cả leo thang là nỗi lo của cử tri thuộc mọi
phe phái. Điều này phần nào lý giải vì sao ông phải vận động cả ở những địa bàn
vốn được coi là “an toàn” cho Đảng Cộng hòa. Ông đã xuất hiện tại các bang Iowa
và Kansas trong chiến dịch nước rút cuối tuần trước ngày bầu cử.
Đảng Cộng hòa cũng đã đổ hàng trăm triệu đô la vào quảng cáo
tranh cử tại những cuộc đua vốn được xem là khá chắc thắng, chẳng hạn như cuộc
đua vào Thượng viện tại bang Kansas.
Gần 60 triệu phiếu bầu sớm
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Trước khi các điểm bỏ phiếu bắt đầu mở cửa trên khắp nước Mỹ
trong ngày bầu cử chính thức, đã có 58.677.062 phiếu bầu được bỏ trước
thời điểm 23 giờ 30 tối thứ Hai theo giờ miền Đông (khoảng giữa trưa ngày 3/11 theo
giờ Việt Nam).
Theo dữ liệu do Election Lab thuộc Đại học Florida
công bố, trong số này có 31.897.521 phiếu bầu sớm trực tiếp và 26.779.541
phiếu bầu qua thư.
Ngày càng nhiều bang ở Mỹ áp dụng hình thức bỏ phiếu sớm
trong những năm gần đây. Trung tâm Đổi mới và Nghiên cứu Bầu cử (Center for
Election Innovation & Research) cho biết 97% cử tri đủ điều kiện tại
Mỹ hiện đang sinh sống ở những khu vực có lựa chọn bỏ phiếu sớm.
Cử tri Mỹ bỏ phiếu bầu ai trong dịp này?
Nguồn hình ảnh, AFP
Chụp lại hình ảnh, Cử tri tại bang Vermont đi bầu vào đầu giờ sáng khi các điểm bỏ phiếu vừa mở cửa
Nước Mỹ đang bước
vào ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ. Lúc này đang là đầu ngày 3/11 tại Mỹ và cử
tri đang bỏ phiếu để bầu lại toàn bộ 435 ghế ở Hạ viện và 35 trên tổng số 100
ghế ở Thượng viện.
Trước bầu cử, Đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump đang
nắm đa số lưỡng viện.
Kết quả bầu cử giữa kỳ sẽ quyết định Đảng Cộng hòa hay Đảng
Dân chủ sẽ nắm quyền kiểm soát Quốc hội, cũng như mức độ thuận lợi để ông Trump
thực hiện các kế hoạch trong phần còn lại của nhiệm kỳ.
Hàng triệu cử tri đã bỏ phiếu sớm trong những ngày trước đó.
Bên cạnh bỏ phiếu bầu cho Quốc hội liên bang, cử tri cũng sẽ
bầu các vị trí cấp bang và cấp địa phương trong ngày hôm nay.
BBC News Tiếng Việt tường thuật trực tuyến sự kiện chính trị
quan trọng này. Mời quý vị và các bạn theo dõi tại đây.