Siyaasad

Soomaali

Haween

Ciyaaro

Saynis iyo Caafimaad

Fan iyo Dhaqan

Muuqaal

Daawo

Raadiye

Maqal

Dhageyso

Somali

Jimcsi joogto ah ayaa ka qayb qaadan kara yaraynta halista ama dhimashada cudurada wadnaha ilaa  20%.

Maxay tahay sababta laba saacadood oo jimicsi ah asuucii ay u noqon karto mid baddasha noloshaada?

Aadanuhu inta badan ma awooddaan inay gartaan khaladaadkooda. Waxaa laga yaabaa inaan ka cabanno qof kale isla weynidiisa, jaahilnimadiisa, ama nacasnimadiisa, iyadoo aan xitaa tixgelineynin ceebaha weyn ee dabeecadeenu ay xambaarsan tahay.

Shan siyaabood oo looga fogaado in aad noqoto saaxiib sun ah iyo sababta ay muhiim u tahay in loo dabaaldego guulaha dadka kale

Arrintan waxay abuureysaa niyad jab dheeri ah oo ka yimaada cabashada. Waxaa kaloo la ogaaday in ay cabashooyinka joogtada ah ay yihiin kuwa keena welwelka iyo niyadjabka.

Xanuunka laga qaado cabashada badan

Koox dhakhaatiir Soomaali ah oo dhowaan daraasad ay ka sameeyeen xeryaha barakacayaasha magaalada Muqdisho ayaa waxaa lagu ogaaday in dadka xeryaha ku jira ay qaar ka mid ah la nool yihiin xaalado dhanka dhimirka ah

Muxuu yahay werwerka iyo niyad-jabka ay la nool yihiin barakacayaasha Soomaaliya

Nuxurka sheekada ayaa ah in lammaanuhu ay doonayaan inay noloshooda la wadaagaan dadka. 

Waxay guursatay darawalkii tareenka ee ka badbaadiyay inay is disho

Dadka la nool xanuunka niyadjabka ee ku dhiirinaya in ay tagaan goobaha la talinta iyo dawaynta ee xanuunkan ayaa kordhay muddooyinkii u dambeeyey, iyada oo wakhtiyadii hore ay adkayd tegitaanka xarumahaasi.

Waxyaabaha keenay in niyadjabka uu ku soo bato Soomaalida iyo calaamadaha lagu garan karo xanuunka

Kuleylka daran ee muddada dheer ayaa sababi kara dhibaatooyin caafimaad sida hoos u dhaca garashada, kansarka maqaarka, kelya xanuun, iyo waallida.

Ma jiraa xiriir ka dhaxeeya waallida iyo kuleylka daran?

Tusaale ahaan, kiimikooyinka qaar marka ay taabtaan jirkeena, durbadiiba waxaa ka hortaga bakteeriyada taas oo burburisa kiimikooyinkaas sidoo kalena jirka ku soo deysa unugyo difaac.  Mindhicirka ayaa kamid ah meelaha jirka bini’aadamka ee isticmaala bakteeriyada ugu badan.

Maxay yihiin faa'iidooyinka caafimaad ee bakteeriyada ku dul nool maqaarka

Haddii uu qof gurran yahay iyo haddii kale waxaa la ogaadaa carruurnimadiisa, xilliga ugu horreeya ee uu inta qalin ama jeeso qabto isku dayo inuu wax sawiro.  Laakin maxay gacan tan kale uga horreysaa, maxayse dadka gurran u yihiin dad laga tiro badan yahay

Daraasad sheegtay in dadka gurran ay qaybaha kale ee jirkoodu u shaqeeyaan si ka duwan sida dadka aan gurnayn

Si la mida sida neefta, cabbista iyo cunida uu jirku ugu baahan yahay inuu u helo si joogto ah ayey hurdadu ula mid tahay jirka inuu u helo xilliga habeenkii muddo siddeed saacadood ah.

‘Waa lay dilayaa. Waa lay daba socdaa. Waa lay falay’: Sida hurdo la’aantu u sababto xanuunada halista ah ee dhimirka

Sanadkii 2023-kii, 9,068 qof ayaa u dhintay sidan iyaga oo codsaday in loo dilo qaabka loo yaqaanno euthanasia-ka.

Lamaane codsaday in si raaxo leh loo dilo iyo sababtii ay u doonayeen in nolosha la dhaafiyo

Haweenaydan da’da waxaa boolisku su’aalo ku waydiiyeen luuqada Ingiriiska, laakiin waxay ku jawaabtay lahjad aan la garanayn.



Haweeneey 12 sano isbitaalka dhimirka ugu jirtay in la fahmi waayey luuqada ay ku hadasho

Xaalado dhowr ah oo qaarkood Soomaalida gaar u ah ayay dhaqaatiirtu u aaneynayaan inay u nuglaadaam cudurradan.

Waa kuwee shanta cudur ee Soomaalida qurbaha faraha baas ku haya?

Caradu waa isha diiqadda, marka waa inaan iska saarnaa, balse mar walba lama imaanno habab wax ku ool ah oo dareennadaas lagu xakameeyo.

Maxay tahay sababta aysan qeylada iyo wax burburintu u qaboojin xanaaqa?

Dr Christopher Kerr wuxuu sheegay in  arrimahani ay badanaa bilaabmaan toddobaadyo ka hor dhimashada waxayna kordhiyaan soo noqnoqodka marka dhamaadka ama ajasha ay soo dhawaato.  Waxa uu sheegay in uu arkay dadka oo dib u soo noolaynaya waqtiyo muhiim ah oo noloshooda ah, iyagoo arkaya oo la hadlaya dadkii ay jeclaayeen ee hortood geeriyooday

Maxay dadku xilliga dhimashadooda u arkaan mowtadii hore uga geeriyootay ee ay jeclaayeen

Khubarrada caafimaadku waxay sheegeen in ku dhawaad 170 kun oo qof oo gudaha dalkaasi ku nool ay ka faa'iidaysan karaan habkan cusub ee daawaynta.

Maxay tahay dawada loo helay madax xanuunka loo yaqaanno Migraine ama Goon-jabka?

Khuurada ayaa wax u dhinta maskaxda iyo jirka qofka ag jiifta qof khuurinaya. Sidoo kale guurka ayay burburisaa.

Sida khuuradu u dhibaateyn karto guurkaaga iyo xalka looga bogsan karo

Dadka la dhiban xanuunkaan ayaa ah kuwa noloshu ay u noqotay sida xabsiga. 

Muxuu yahay xanuunka aad dhibsanayso la jooga lamaanahaaga iyo qosolka caruurtaada?

Wahsi waa dib u dhigashada ama ka caajisida shaqo kaa rabta in aad markaas qabatid. 

Dadka wahsida badan miyay ka caqli badan yihiin dadka kale?

Inta badan dadku waxay qanaaco ku dareemaan inay taleeefan kala xiriiraan dadka kale, halkii ay si toos ula kulmi lahaayeen, iyaga oo dareemaya hoosayn hadii ay qofka hor fariistaan. 

Shan qodob oo ay tahay inaad sameyso hadii aad la dhiban tahay qabatinka baraha buslahada

In aad aragto ilmo xanaaqsan ma ahan wax lagu farxo, gaar ahaan haddii aad tahay waalid, macallin ama mas'uul, goob caruurta lagu xanaaneeyo.

Sideed ku ogaan kartaa in ilmahaagu maskax ahaan fiyow yahay iyo in kale?

Haddii si loo eego, haa, balse xaqiiqda ah inaynaan isku hubi karin in waxa aan xusuusanno ay run yihiin taasi maaha inaysan na walwal gelin, sida uu sheegay khabiirka xusuusta beenta ah.

Maxay maskaxdeennu u sameysaa xusuuso been abuur ah?

Wax yar ka dib markii aan bilaabay ka shaqaynta sheekadan, waxaan ku riyooday riyo wax ku ool ah. Waxaan ku sugnaa qol hotel ah, oo ay joogeen marti ka timid Mareykanka, Pakistan iyo dalal kale. Intooda badan waxay ku hadlayeen Ingiriis, halka mid ama laba ay ku hadlayeen afka Jarmalka, oo ah luqaddaydii hooyo.

Luuqaddee ku hadashaa riyada dhexdeeda? 

Ku guuldareysiga in sidaas la sameeyo waxay u horseedi kartaa sameyn xun oo ay cudurrada dhimirka kuu geystaan, taasoo ka dhigaysa daawaynta

Caafimaadka maskaxda