Waa maxay suurtogalnimada in garaadka macmalka (AI) uu waxyeello u geysto aadanaha

Horumarka tignoolajiyada sirdoonka macmalka ah (AI) ayaa sii kordhinaysa cabsida dadku ka qabo mustaqbalka adduunka.

Sida laga soo xigtay daraasad la sameeyay, in ka badan kala bar dadka adduunka ayaa ka baqaya AI.

Sida laga soo xigtay falanqeeyayaasha, isticmaalka aan la xakamayn ee sirdoonka macmalka ah wuxuu yeelan karaa cawaaqib xumo daran waana mid ka mid ah khataraha walaaca ku haya khubarada.

Marka laga hadlayo AI, khilaafka u dhexeeya Anthropic iyo OpenAI ayaa sii kiciyay arrinta amniga tignoolajiyada.

Suurtagalnimada AI ee keeni karta waxyeello halis ah waxaa lagu qiyaasaa qiyaastii 10 boqolkiiba. Si kastaba ha ahaatee, haddii horumarinta AI ay sii socoto iyada oo aan la helin xayiraad ama xakameyn ku filan, khubarada qaar ayaa qiyaasaya suurtagalnimada AI oo hoos u dhigaysa ilbaxnimada aadanaha ilaa 20 boqolkiiba.

Tani waxay ku salaysan tahay cilmi-baaris ay sameeyeen khubaro ku takhasusay Sirdoonka Macmalka ah (AI).

Cilmi-baarista waxaa sameeyay Machadka Teknolojiyadda ee Massachusetts (MIT), oo ah mid ka mid ah jaamacadaha ugu waaweyn caalamka ee dhanka teknolojiyadda.

Waxyaabaha laga cabsanayo

Cilmi-baarayaashu waxay diyaariyeen liis ka kooban 24 dhacdo oo suurtagal ah, waxayna qiimeeyeen heerka ay dhacdo kastaa ku noqon karto "musiibo" marka la gaaro sannadka 2030-ka.

Masiibooyinka noocan oo kale ah waxay macnaheedu noqon karaan, tusaale ahaan, dhimashada in ka badan hal milyan oo qof ama khasaaro dhaqaale oo ka badan 100 bilyan oo doolar.

Waxaa sidoo kale jira suurtagalnimada daciifinta ama burburka aasaaska dimuqraadiyadda, iyo sidoo kale burburinta xuquuqda shakhsi ahaaneed.

Shaqo la'aanta baaxadda leh, oo ka mid ah cabsida ugu weyn ee la xiriirta AI, ayaa kaalinta afraad kaga jirta liiska waxyeellooyinka suurtagalka ah ee ay keento sirdoonka macmalka ah.

Khubaradu waxay ka baqayaan in waxa ugu khatarta badan uu yahay sirdoonka macmalka ah (AI) oo aan la xakamayn karin.

Haddii ay sidaas tahay, AI waxay waxyeello weyn u geysan kartaa aadanaha.

Waxaa la sheegay in xaaladdani ay dhici karto, tusaale ahaan, sababo la xiriira dhibaatooyinka farsamada, falalka shakhsiyaadka xaasidnimada leh, ama meelaha yoolalka AI aysan la jaan qaadi karin danaha aadanaha.

Waxaa la sheegaa in xaaladdan ay dhici karto, tusaale ahaan, sababo la xiriira dhibaatooyin farsamo, falalka dad ujeeddooyin xun leh, ama marka yoolalka Sirdoonka Macmalka ah (AI) ay ka hor imaanayaan danaha aadanaha.

Saameyntan waxaa ka mid noqon kara: khiyaano, sameynta hubka, marin-habaabinta iyo saameynta dadka, faragelinta siyaasadda, weerarrada dhanka internetka (cyberattacks), ama abuurista nidaamyo AI oo awood sare leh.

Waxaa sidoo kale jira walaac laga qabaa in AI ay gaari karto heer ay fahanto sida ay u shaqeyso oo ay nafteeda horumariso, taasoo ka dhigaysa khatar weyn oo dhanka amniga ah.

Khatarahaas waxaa ka mid ah horumarinta hubka adeegsada AI, oo ay ku jiraan hubka loo isticmaali karo weerarrada internetka iyo kuwa loogu talagalay in lagu geysto khasaare baahsan oo nafaha dadka ah.

Isla mar ahaantaana, "awoodda baahsan ee AI" ayaa iyaduna u muuqata inay khatar tahay.

Tani waxay ku lug leedahay in kheyraadka ay gacanta ku hayaan tiro aad u yar oo dad ah, kuwaas oo isticmaali kara teknoolojiyadda ugu horumarsan; xaaladdan ayaa kordhin karta sinnaan-la'aanta bulshada iyo dhaqaalaha.

Yaa koontaroola AI?

Tusaale ahaan, sida laga soo xigtay daraasad caalami ah oo dhawaan ay sameysay hay'adda Stanford AI Index, tirada dadka u arka AI inay tahay wax "walaac leh" ayaa kor uga kacday 39 boqolkiiba sanadkii 2022 ilaa 52 boqolkiiba sanadkii 2025.

Dhanka kale, tirada dadka aan ka cabsaneyn horumarinta AI ee halkii ay ka cabsan lahaayeen soo dhaweynaya, ayaa weli ah mid aan isbeddelin, iyadoo u dhaxaysa 53 ilaa 54 boqolkiiba.

Si kastaba ha ahaatee, sida ay sheegeen cilmi-baarayaashu, walaaca sii kordhaya ee dadweynaha ayaan horseedin dejinta xayiraado ku filan oo ka dhan ah horumarinta AI.

Sababta ayaa ah in dadka go'aannada gaara ay dan gaar ah ka leeyihiin horumarinta AI, isla markaana ay saameyn weyn ku leeyihiin maamulidda habkaas.

Laakiin dadka ay noloshoodu ugu khatarta badan tahay teknoolojiyaddan ma haystaan awood badan oo ay ku saameyn karaan ama ku beddeli karaan habkaas.

Saamaynta shaqooyinka?

Khubaradu waxay qiimeeyeen heerka khatarta 14 qaybood oo dhaqaale.

Natiijooyinka ugu xun waxaa laga diiwaan geliyay waaxda tignoolajiyada macluumaadka iyo amniga qaranka.

Hay'adaha wararka waxay la kulmi karaan khataro sida macluumaad khaldan, wax ka beddelka ra'yiga dadweynaha, iyo asturnaanta.

Marka laga hadlayo amniga qaranka, nidaamyada AI, waxaa laga yaabaa inay la kulmaan weeraro internetka ah iyo sidoo kale noocyo cusub oo hub ah.

Waaxda maaliyadda ayaa sidoo kale halis ku jirta.

Dhinac, AI waxay ka dhigi kartaa mid aad u adag in lala dagaallamo khiyaanada iyo wax ka beddelka suuqyada. Dhanka kale, isticmaalkeeda baahsan ee heerarka kala duwan wuxuu kordhin karaa suurtagalnimada waxyeellooyinka haddii nidaamyadu ay fashilmaan.

Si kastaba ha ahaatee, AI si isku mid ah uma hanjabo dhammaan qaybaha.

Sida laga soo xigtay falanqaynta khatarta, AI hadda ma laha awood ay waxyeello weyn ugu geysato meelaha aan si weyn loo isticmaalin tignoolajiyada.

Tusaale ahaan, waaxda hudheelada iyo makhaayadaha, beeraha, wax soo saarka warshadaha, iyo sidoo kale dhaqanka iyo madadaalada ayaa u muuqda inay ka mid yihiin qaybaha aysan si weyn u saameyn AI.