Maxay Maraykanku si lama filaan ah ugula baxeen diyaaradahooda dalka Ingiriiska?

Ka-bixitaankii lama-filaanka ahaa ee baahsan ee diyaaradaha dagaalka ee waaweyn ee Mareykanka maalintii Axadda ayaa u dhacay si degdeg ah, taas oo dadka oo dhan ku reebtay su'aal ku saabsan waxa sababay tallaabadaas.

Madaxweyne-ku-xigeenka Mareykanka JD Vance ayaa sheegay in ka-bixitaanka diyaaradahaas loo sameeyay "iyadoo la sameynayo taxaddar aad u sarreeya," isagoo intaas ku daray in Washington ay aaminsan tahay in Iran ay waddo arrimihii ay ku howlanayd "muddo 49 sano ah: kuwaas oo ah falal argagixisanimo oo ka dhan ah Mareykanka iyo dad badan oo kale."

Si kastaba ha ahaatee, dadka qaar ayaa tallaabadan ku tilmaamay mid aan ahayn "taxaddar aad u sarreeya" balse ah "cabsi aad u badan."

Muddo toddoba bilood ah, diyaaradaha dagaalka ee Mareykanka noocoodu yahay B-1 Lancer iyo diyaarado kale ayaa ka duulayay saldhigga Fairford si ay u weeraraan goobaha laga rido gantaallada Iran.

Bishii Luulyo, Iran ayaa ku hanjabtay in waddan kasta oo Mareykanka siiya awood noocaas ah loo aqoonsan doono "bartilmaameed sharci ah."

Kadib, Sebtembar 27, xaalad degdeg ah ayaa lagu dhawaaqay ka dib markii shan nin oo Ingiriis ah la xiray ka dibna lagu sii daayay dammaanad ka dib markii la arkay iyagoo si shaki leh u dhaqmaya xilli ay wateen saddex baabuur oo cadcad meel u dhow xayndaabka saldhigga cirka.

Dhammaadkii toddobaadka, nin Ingiriis-Iiraani ah oo laba dhalasho haysta ayaa la xiray isagoo looga shakisanaa inuu diyaarinayay falal argagixiso. Markii dambe waxaa lagu sii daayay dammaanad.

Hadda, 12 ka mid ah diyaaradaha B-1 ee muhiimka ah ee istaraatiijiga ah ayaa ka baxay saldhigga.

Sidaas darteed, waxay u muuqataa in arrinta loo arkay mid aad u degdeg badan oo khatar ah, taas oo ka dhigtay tallaabadan mid lagama maarmaan ah.

Waxaa ku dhowaad la hubaa in go'aankan la qaatay ka dib markii la helay xog cusub oo dhanka amniga ah, iyadoo aan loo eegin in xogtaasi ay sax ahayd iyo in kale.

Saraakiisha Britain ayaa diiday inay bixiyaan faahfaahin, balse waxay yiraahdeen: "Iran waxay weli u taagan tahay khatar weyn oo joogto ah oo ku wajahan UK, waana wax macquul ah in saldhigyada cirka ee Mareykanka ay ka mid noqdaan kuwa ugu horreeya liiska bartilmaameedyada suurtagalka ah."

Iran ayaa beenisay inay wax xiriir ah la leedahay dhacdooyinkii ka dhacay saldhigga Ciidanka Cirka ee Boqortooyada, halka Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka Marco Rubio uu hoos u dhigay xiriirka ka dhexeeya daadgureynta degdegga ah iyo dhacdadii 27-kii Sebtembar.

In kasta oo Britain aysan dagaal kula jirin Iran, haddana Mareykanku wuu kula jiraa; waana kala-duwanaansho ay Tehran si cad u diidday. Marka laga eego dhinaca Ciidanka Ilaalada Kacaanka Islaamka (IRGC), Britain waxay horey u noqotay dhinac ka mid ah dagaalka Mareykanka uu kula jiro Iran.

Dhanka kale, arrimaha dhaqaalaha ayaa iyaguna saameyn ku lahaa go'aankan.

Diyaaradaha duqeynta geysta ee nooca B-1 Lancer, kuwaas oo hadda ka baxay saldhigga, ayaa midkiiba qiimihiisu yahay qiyaastii 330 milyan oo doollar.

Mareykanka ayaa horay waxaa u soo gaaray khasaare dhaqaale oo baaxad leh ka dib weerarro ay Iran ku qaadday saldhigyadeeda ku yaalla Bariga Dhexe.

Dhammaadkii bishii Maarso, Iran ayaa bartilmaameedsatay Saldhigga Cirka ee Prince Sultan ee Sacuudi Carabiya, halkaas oo ay ku burburisay diyaarad nooca digniinta hore iyo xakamaynta hawada ah oo ah nooca A-3 Sentry.

Diyaaraddan oo keliya ayaa qiimaheedu ka badnaa nus bilyan oo doollar.

"Waxaan hadda ku noolnahay caalam ay diyaarad yar oo aan duuliye lahayn (drone) oo qiimaheedu yahay 1,000 doollar ay burburin karto mid ka mid ah diyaaradahan," ayuu yiri Jeneraal Richard Barons, oo soo qabtay mid ka mid ah jagooyinka ugu sarreeya ciidamada qalabka sida ee Britain.

"Marka ma aqaano waxa ay ahayd khatartu tahay, laakiin marka la eego in diyaaradahani aysan xilligan qabanayn hawlo badan, tallaabada ugu habboon waxay ahayd in loo raro dhanka Texas," ayuu yiri.

Laakiin maxaa sababay in Mareykanku uu amar ku bixiyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn inay ka baxaan Saldhigga Ciidanka Cirka ee Boqortooyada Farford taa oo ku saabsan kalsoonida Washington ee ku aaddan awoodda Britain ee sugidda amniga saldhigga?

Britain waxay weli ka mid tahay xulafada ugu dhow Mareykanka, boqolaal askari oo Mareykan ah oo rag iyo dumar ah ayaa weli ku sugan RAF Farford, iyo sidoo kale saldhigyada Mildenhall iyo Claxton.

Waxay u badan tahay in meel aan la arki karin, baaritaanno amni ay hadda ka socdaan labada dhinac ee xayndaabka ku wareegsan saldhigga.

Laakiin way adag tahay in si kale loo macneeyo aan ka ahayn, inkastoo la isku dayay in la yareeyo dhacdada, hadana ceeb ay ku ahayd Britain.

Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka Marco Rubio ayaa sheegay in Mareykanka "uu ku kalsoon yahay amniga dhammaan saldhigyadeenna" wuxuuna intaas ku daray in dowladda Mareykanka ay "si dhow ula shaqeyneyso" mas'uuliyiinta Ingiriiska, kuwaas oo uu sheegay inay ahaayeen kuwo "si aad ah ula shaqeynayay".

Booliska la dagaallanka argagixisada ee Ingiriiska ayaa weli baaraya dhacdooyinka ka dhacay RAF Farford welina ma aysan meesha ka saarin wax aragti ah oo ku saabsan waxa ka dambeeyay dhacdooyinka.

Waxaa la ii sheegay in inkastoo shakhsiyaadkani ay xor u yihiin hadda, haddana saraakiishu wali waxay dib u eegayaan xog badan, muuqaallo CCTV ah iyo macluumaad kale.

Dhanka kale, Mareykanka wuxuu ku nuuxnuuxsanayaa in hadda, ka dib marka diyaaradahan ay ka baxaan dhulka Ingiriiska, ay ka diri karaan saldhigyadooda gudaha Mareykanka una diri karaan meel kasta oo adduunka ah.

Laakiin hadalladan waxaa loo arki karaa isku day lagu doonayo in lagu yareeyo xaalad ah in Iiraan, ay si wax ku ool ah u kicisay ciidan Mareykan ah oo oo ay ku qasabtay inay dib ugu laabtaan saldhigyadooda dhul-weynaha Mareykanka.