You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.
ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਇੰਸੁਲਿਨ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ 'ਅਵਿਕਲੀ' ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ? ਕੌਣ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਹਨ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ?
- ਲੇਖਕ, ਡਿੰਕਲ ਪੋਪਲੀ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
- ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
- ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ: 6 ਮਿੰਟ
ਡੈਨਿਸ਼ ਡਰੱਗ ਕੰਪਨੀ ਨੋਵੋ ਨੋਰਡਿਸਕ ਨੇ 9 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਅਵਿਕਲੀ' ਨਾਮ ਦਾ ਇੰਸੁਲਿਨ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਹ ਕਲੀਨਿਕਲ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਬੇਸਲ ਇੰਸੁਲਿਨ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਹੈ।
ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਸੁਲਿਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਾਈਪ 2 ਜਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਦੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਇੰਸੁਲਿਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ ਇੰਸੁਲਿਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇੰਸੁਲਿਨ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਵਾਂ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਟੀਕਾ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ? ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਦਯਾਨੰਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ (ਡੀਐੱਮਸੀਐੱਚ) ਦੇ ਐਂਡੋਕ੍ਰਾਈਨੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਨਵੀਨ ਮਿੱਤਲ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸੈਫੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਐਂਡੋਕ੍ਰਾਈਨੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਸ਼ਹਿਲਾ ਸ਼ੇਖ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
ਅਵਿਕਲੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
ਅਵਿਕਲੀ (ਜਿਸ ਦਾ ਜੈਨੇਰਿਕ ਨਾਮ ਇੰਸੁਲਿਨ ਆਈਕੋਡੇਕ ਹੈ) ਟਾਈਪ 1 ਅਤੇ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਬਾਲਗ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਲਟਰਾ-ਲੌਂਗ-ਐਕਟਿੰਗ ਬੇਸਲ ਇੰਸੁਲਿਨ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 365 ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸਿਰਫ਼ 52 ਟੀਕੇ ਹੀ ਲਗਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ।
ਖਬਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੋਵੋ ਨੋਰਡਿਸਕ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤ ਸ਼੍ਰੋਤਰੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਵਿਕਲੀ ਦੀ 70 ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹261 ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਪੈੱਨ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ- 1 ਐੱਮਲ ਪੈੱਨ (700 ਯੂਨਿਟ) ₹2,611 ਵਿੱਚ ਅਤੇ 3 ਐੱਮਲ ਪੈੱਨ (2,100 ਯੂਨਿਟ) ₹7,833 ਵਿੱਚ।
ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੇਸਲ ਇੰਸੁਲਿਨ ਦੀਆਂ 70 ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹345 ਤੋਂ ₹453 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਨੋਵੋ ਨੋਰਡਿਸਕ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 10.1 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ ਅਤੇ 13.6 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਸੂਈ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇੰਸੁਲਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 7 ਤੋਂ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਦੇਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਲਗਭਗ 60 ਲੱਖ ਲੋਕ ਇੰਸੁਲਿਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਇੰਸੁਲਿਨ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਡਾ. ਮਿੱਤਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਲਾਰਗਿਨ ਜਾਂ ਡੈਗਲੂਡੇਕ ਵਰਗੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੰਸੁਲਿਨਾਂ (ਜੋ 18 ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੰਸੁਲਿਨ ਆਈਕੋਡੇਕ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
"ਕੁਦਰਤੀ ਇੰਸੁਲਿਨ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ 4 ਤੋਂ 6 ਘੰਟੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਇੰਸੁਲਿਨ ਅਣੂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਸੁਲਿਨ ਆਈਕੋਡੇਕ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਅਲਬਿਊਮਿਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।"
ਡਾ. ਸ਼ੇਖ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਖੁਰਾਕ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ 7 ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ।"
ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਵਿਕਲੀ ਸਿਰਫ਼ 18 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ।
ਡਾ. ਮਿੱਤਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇਹ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਗਰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਟੀਕਿਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"
ਅਵਿਕਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ:
ਬਾਸਲ ਕਵਰੇਜ: ਅਵਿਕਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਸਲ ਇੰਸੁਲਿਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 24/7 ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ।
ਖਾਣੇ ਵੇਲੇ ਦੀ ਇੰਸੁਲਿਨ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੂਗਰ ਲਈ ਸ਼ੋਰਟ-ਐਕਟਿੰਗ (ਬੋਲਸ) ਇੰਸੁਲਿਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਵਿਕਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਟੀਕੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ:
ਘੱਟ ਟੀਕੇ: ਸਾਲ ਵਿੱਚ 365 ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਰਫ਼ 52 ਟੀਕੇ।
ਰੇਗੁਲੇਰਿਟੀ : ਖੁਰਾਕ ਭੁੱਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ: ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ।
ਬਿਹਤਰ ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ: ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ (ਸ਼ੂਗਰ ਬਹੁਤ ਘਟਣ) ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਦਦਗਾਰ: ਇਕੱਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਟੀਕੇ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਟੀਕਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ
ਡਾ. ਮਿੱਤਲ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ:
ਲਾਂਗ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਖ਼ਤਰਾ: ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘਟ ਜਾਣਾ ਇੰਸੁਲਿਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੰਸੁਲਿਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਇੰਸੁਲਿਨ 7 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਰੀਜ਼ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਧਿਆਨ: ਇਹ ਇੰਸੁਲਿਨ ਕਾਫ਼ੀ ਗਾੜ੍ਹੀ (700 ਯੂਨਿਟ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿਲੀਲਿਟਰ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਪੈੱਨ ਵਿੱਚ 1 ਕਲਿੱਕ ਦਾ ਮਤਲਬ 10 ਯੂਨਿਟ ਹੈ। ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਲਿੱਕ ਹੋਣ 'ਤੇ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖੁਰਾਕ ਭੁੱਲਣਾ ਜਾਂ ਦੁੱਗਣੀ ਲੈਣਾ: ਖੁਰਾਕ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਜਾਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਣ ਜਾਂ ਭਾਰ ਵਧਣ ਵਰਗੇ ਆਮ ਖ਼ਤਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਈਕੋਡੇਕ ਨਾਲ ਭਾਰ ਘੱਟ ਵਧਦਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ '15-ਮਿੰਟ ਦਾ ਨਿਯਮ' ਅਪਣਾਓ - ਯਾਨੀ ਤੁਰੰਤ ਮਿੱਠਾ ਖਾਓ ਅਤੇ 15 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੂਗਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਇੰਸੁਲਿਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ?
ਮਾਹਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਇੰਸੁਲਿਨ ਆਈਕੋਡੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ:
ਬੱਚੇ: 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ।
ਅਸਥਿਰ ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਕੇਤ ਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਣ 'ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ: ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਮਦਦ ਦੇ ਪੈੱਨ ਦੇ ਕਲਿੱਕ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ।
ਅਚਾਨਕ ਬੀਮਾਰੀ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੋਅ ਸ਼ੂਗਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਭਾਰੀ ਕਸਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋ ਹੋ ਜਾਂ ਬੀਮਾਰ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਦਵਾਈ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ।
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ