آنچه گذشت؛‌ روسیه خواستار توقف فوری درگیری‌ها در خلیج فارس شد

وزارت خارجه روسیه در آستانه دیدار ولادیمیر پوتین با دونالد ترامپ و وشی جین‌پینگ با اشاره به حملات جدید به قشم و بحرین کفته است: ««مسکو بار دیگر از همه طرف‌های این رویارویی، در درجه نخست ایالات متحده که آغازگر آن بوده است، می‌خواهد بدون تأخیر به درگیری‌ها پایان دهند.» عصر سه‌شنبه آمریکا در حملاتی جدید به نقاطی در جزیره قشم حمله کرد اما مقام‌های محلی گفتند در جریان آن خسارتی به مناطق مسکونی و غیرنظامیان وارد نشده است.

خلاصه

پوشش زنده

  1. ترامپ برای دیدار با شی و پوتین راهی آسیا شد

    دونالد ترامپ

    دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، عصر دوشنبه ۱۶ نوامبر/۲۵ آبان، واشنگتن را ترک کرد تا سفر خود به آسیا را آغاز کند؛ سفری که علاوه بر حضور در مانیل فیلیپین، احتمالا مهمترین بخش آن دیدار با ولادیمیر پوتین و شی جین پینگ در شنژن چین خواهد بود.

    رئیس جمهور آمریکا گفته با شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین درباره مسائل مهم جاری جهان از جمله جنگ اوکراین و ایران گفت و گو خواهد کرد.

    او عصر دوشنبه پیش از سوار شدن به هواپیما به خبرنگاران گفت شاید در چین با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی هم دیدار کند.

  2. عراق و اردن استفاده از تلگرام را ممنوع کردند

    عراق و اردن روز دوشنبه اعلام کردند که پیام‌رسان تلگرام را به دلیل نگرانی‌های امنیتی و استفاده از آن برای انتشار محتوای افراط‌گرایانه ممنوع کرده‌اند.

    اداره امنیت عمومی اردن اعلام کرد که این تصمیم با هدف تقویت امنیت دیجیتال، مقابله با جرایم سایبری، تهدید، اخاذی و انتشار محتوای غیرقانونی اتخاذ شده است. مقام‌های اردنی همچنین جلوگیری از گسترش افراط‌گرایی و تهدیدهای علیه امنیت ملی را از دلایل این اقدام عنوان کردند.

    کمیسیون ارتباطات و رسانه عراق نیز اعلام کرد که با تصمیم علی زیدی، نخست‌وزیر آن کشور، استفاده از تلگرام ممنوع شده است. به گفته این نهاد، هدف از این اقدام جلوگیری از سوءاستفاده از شبکه‌های اجتماعی برای ترویج افراط‌گرایی، تحریک خشونت و گسترش نفرت است.

    این کمیسیون همچنین اعلام کرد که شرکت تلگرام ۳۰ روز فرصت دارد فعالیت خود را با قوانین و مقررات عراق تطبیق دهد.

    این تصمیم در حالی اتخاذ شده که اختلافات میان نخست‌وزیر عراق و یک گروه مسلح قدرتمند تحت حمایت ایران شدت گرفته است. وابستگان این گروه از کاربران فعال تلگرام هستند؛ پیام‌رسانی که نهادهای دولتی، رسانه‌ها و گروه‌های مسلح عراق نیز به‌طور گسترده از آن استفاده می‌کنند.

    تلگرام در واکنش به این تصمیم‌ها به خبرگزاری فرانسه گفت که برای حذف محتوای زیان‌بار اقدام می‌کند، اما «روزنامه‌نگاری تحقیقی، آزادی بیان مسالمت‌آمیز یا فراخوان‌های اعتراضی» را سانسور نخواهد کرد.

    این شرکت همچنین گفت که اقدامات گسترده‌ای برای مقابله با تروریسم انجام داده که فراتر از تعهدات قانونی آن برای حفاظت از بیش از یک میلیارد کاربر است.

    عراق پیش‌تر نیز در جریان جنگ خاورمیانه برای مدتی دسترسی به تلگرام را محدود کرده بود، اما در آن زمان ممنوعیت رسمی اعلام نشده بود.

  3. ونس: آمریکا اجازه نخواهد داد جنگ با ایران به تعهدی دوساله تبدیل شود

    جی دی ونس و دونالد ترامپ

    جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت دولت دونالد ترامپ اجازه نخواهد داد جنگ با ایران به تعهدی دوساله تبدیل شود. او همچنین تاکید کرد که برنامه هسته‌ای ایران همچنان تهدیدی برای ایالات متحده است.

    آقای ونس روز دوشنبه در بخشی از مصاحبه‌ای با لورا اینگراهام، مجری فاکس‌نیوز، که گفته شده قرار است شامگاه دوشنبه به وقت شرق آمریکا پخش شود، گفت: «ما به مردم آمریکا قول داده‌ایم که دیگر وارد جنگ‌های بی‌پایان نخواهیم شد. بله، رئیس‌جمهور احساس می‌کرد که باید برنامه هسته‌ای ایران را نابود کند و بله، برنامه هسته‌ای ایران تهدیدی برای ایالات متحده آمریکا است؛ اما اجازه نخواهیم داد این جنگ به تعهدی ۱۰ یا ۱۵ ساله یا حتی، صریح بگویم، دوساله تبدیل شود.»

    به نظر می‌رسد آقای ونس به مدت زمان دو سال با در نظر گرفتن زمان باقی مانده از دور دوم ریاست جمهوری آقای ترامپ اشاره دارد.

    آمریکا و اسرائیل جنگ با ایران را در اواخر ماه فوریه آغاز کردند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در طول این درگیری بارها گفته است که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. ایران نیز سال‌هاست تاکید می‌کند که برنامه هسته‌ای این کشور اهداف صلح‌آمیز دارد و این کشور به دنبال ساخت بمب اتم نیست.

    جی دی ونس در ادامه این مصاحبه گفته است: «با وجود اینکه بسیاری از نومحافظه‌کاران و افراد دیگر می‌خواهند ما برای همیشه در آنجا بمانیم، چنین اتفاقی نخواهد افتاد. ما قول داده‌ایم که چنین نکنیم و اطمینان کامل دارم که رئیس‌جمهور این موضوع را با نتایجی بسیار خوب برای ما به پایان خواهد رساند.»

    اظهارنظر آقای ونس درباره جنگ ایران در حالی است که دونالد ترامپ چند روز پیش گفت معاون خود را مامور تمرکز بر فساد ادعایی در ایالت‌های تحت کنترل دموکرات‌ها کرده و از جریان مذاکرات و نظارت بر جنگ ایران کنار گذاشته است.

  4. اختلال در دسترسی به خدمات چند بانک در آمریکا

    خودپرداز بانک

    مشتریان چند بانک و موسسه مالی در آمریکا از جمله بانک آمریکا، جی‌پی مورگان چیس، ولز فارگو و چند بانک بزرگ دیگر از بروز اختلال در دسترسی به برخی خدمات بانکی خبر داده‌اند.

    به گزارش وب‌سایت داون‌دتکتور که با رصد گزارش‌های کاربران، قطعی و اختلال در خدمات آنلاین را ثبت می‌کند، حدود ۴۵۰۰ نفر از اختلال در خدمات بانکداری آنلاین جی‌پی مورگان چیس خبر داده‌اند.

    بی‌بی‌سی دریافته است که این بانک با یک نقص فنی روبه‌رو شده و به نظر نمی‌رسد این حادثه با حملات یا مسائل امنیت سایبری ارتباطی داشته باشد.

    با وجود این، چند بانک دیگر از جمله کپیتال وان و پی‌ان‌سی می‌گویند سیستم بانکی آنها متاثر از این اختلال‌ها نشده است.

    بانک چیس در بیانیه‌ای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، اعلام کرده یک نقص نرم‌افزاری احتمالا باعث بروز اختلالات زنجیره‌ای در برخی بانک‌های دیگر نیز شده است.

    در این بیانیه آمده است: «بانک جی‌پی مورگان چیس با یک مشکل موقت ناشی از نقص نرم‌افزاری در سیستم‌های سخت‌افزاری مستقر در محل مواجه شده است. هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد این اختلال به حمله سایبری مربوط باشد. رسیدگی به درخواست‌های برخی مشتریان بیش از زمان معمول طول می‌کشد.»

    در ادامه بیانیه آمده است: «در مواردی که ما طرف یکی از تراکنش‌های انجام‌شده با سایر بانک‌ها بوده‌ایم، ممکن است آن بانک‌ها نیز تحت تاثیر قرار گرفته باشند، اما این یک مشکل فراگیر و سیستماتیک در شبکه بانکی نیست.»

    بانک چیس اعلام کرد مشتریان همچنان به حساب‌ها و وجوه خود دسترسی دارند و این بانک با جدیت در تلاش است تا مشکل را برطرف کند.

  5. سانحه دریایی در نزدیکی آبهای عمان، سپاه از هدف قرارگرفتن چهارمین نفتکش خبر داد

    مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد گزارشی از وقوع یک حادثه در فاصله ۷ مایل دریایی شمال خصب، در عمان، دریافت کرده است.

    بر اساس این گزارش، یک منبع ثالث از حمله به یک نفتکش در حال عبور از تنگه هرمز خبر داده که در پی آن، کشتی از کار افتاده و آتش‌سوزی در موتورخانه آن رخ داده است.

    گزارش حاکی است تمام خدمه نفتکش در سلامت هستند. با این حال، میزان خسارات وارده به کشتی و پیامدهای احتمالی زیست‌محیطی این حادثه هنوز مشخص نیست.

    این سانحه دریایی در نزدیکی آبهای عمان در حالی عصر دوشنبه گزارش شد که عباس عراقچی، وزیرخارجه ایران هم وارد مسقط، پایتخت عمان شده است.

    همزمان، سپاه پاسداران دوشنبه شب از هدف قرارگرفتن «چهارمین نفتکش» طی ۲۴ ساعت گذشته به علت آنچه «تخلف» در عبور از تنگه هرمز عنوان شده، خبر داده بود.

  6. گوترش خواستار محدودیت‌های الزام‌آور برای استفاده از «ربات‌های قاتل» شد

    روبات

    آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، از کشورهای جهان خواست که برای استفاده از تسلیحات خودکار مرگبار، موسوم به «ربات‌های قاتل»، مقررات سخت‌گیرانه و الزام‌آور تدوین کنند.

    او روز دوشنبه در پیامی ویدئویی به نشستی در ژنو، این تسلیحات را «بی‌رحم» توصیف کرد و خواستار مذاکره درباره ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های قانونی روشن برای استفاده از آنها شد.

    سامانه‌های تسلیحاتی خودکار و نیمه‌خودکار پیش‌تر در مناطق جنگی، از جمله اوکراین و غزه، به کار گرفته شده‌اند.

    با این حال، نشست سازمان ملل در همان روز نخست با بن‌بست روبه‌رو شد؛ زیرا روسیه با حضور ناظران، از جمله نمایندگان اتحادیه اروپا و سازمان‌های جامعه مدنی، مخالفت کرد و مانع تصویب دستور کار شد.

    ماه گذشته، ۱۶۳ کشور در مجمع عمومی سازمان ملل از آغاز مذاکرات برای تنظیم مقررات این تسلیحات حمایت کردند. آمریکا، روسیه، بلاروس، اسرائیل و کره شمالی رأی مخالف دادند و ایران، عربستان سعودی و چین از جمله کشورهای ممتنع بودند.

    قرار است رایزنی‌های غیررسمی برای حل اختلافات و آغاز مذاکرات روز سه‌شنبه ادامه یابد.

  7. انتقاد کاوه مدنی از گزارش نیویورک‌تایمز درباره ارتباط احتمالی سدهای ایران با تاسیسات نظامی

    کاوه مدنی، مدیر موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد، از گزارش نیویورک‌تایمز درباره ارتباط احتمالی برخی سدهای ایران با تاسیسات نظامی انتقاد کرده و آن را روایتی «تقلیل‌گرایانه و جنجال‌برانگیز» توصیف کرده است.

    نیویورک‌تایمز در گزارشی با عنوان «جنگ ممکن است معمای دیرینه سدهای ایران را که بدون دلیل روشنی ساخته شده‌اند، حل کند»، به این موضوع پرداخته که چرا برخی طرح‌های آبی ایران در مناطقی اجرا شده‌اند که بعداً هدف حملات هوایی قرار گرفته‌اند.

    کاوه مدنی در واکنش به این گزارش در شبکه ایکس نوشت: «گمانه‌زنی، مدرک نیست. نزدیکی مکانی به معنای رابطه علت و معلولی نیست.»

    او افزود: «حتی کسانی که به ایران حمله کردند نیز چنین ادعایی درباره ارتباط سدها با موشک‌ها مطرح نکرده‌اند.»

    مدنی این شیوه روایت را «روزنامه‌نگاری غیرمسئولانه» خواند و هشدار داد که ممکن است پیامدهای خطرناکی برای زیرساخت‌های غیرنظامی آب داشته باشد.

    او در پایان نوشت: «نیویورک‌تایمز باید بهتر از این عمل کند.»

  8. حضور سه ناو هواپیمابر آمریکا در خاورمیانه همزمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای

    ارتش آمریکا روز دوشنبه تأیید کرد که ناو هواپیمابر «یواس‌اس تئودور روزولت» در منطقه عملیاتی فرماندهی مرکزی این کشور (سنتکام) مستقر شده و شمار گروه‌های رزمی ناوهای هواپیمابر آمریکایی حاضر در خاورمیانه به سه گروه رسیده است.

    به گزارش خبرگزاری فرانسه، تئودور روزولت و شناورهای همراه آن به دو ناو هواپیمابر «جورج اچ. دبلیو. بوش» و «جورج واشنگتن» پیوسته‌اند که پیش‌تر در منطقه فعالیت می‌کردند. حضور دریایی آمریکا در خاورمیانه اکنون علاوه بر این سه گروه رزمی، شامل بیش از دوازده ناوشکن نیز می‌شود.

    سنتکام روز دوشنبه با انتشار تصویری از تئودور روزولت در اقیانوس هند اعلام کرد: «این ناو هواپیمابر در حال حاضر در چارچوب ماموریتی از پیش برنامه‌ریزی‌شده در منطقه مسئولیت سنتکام فعالیت می‌کند.»

    افزایش حضور دریایی آمریکا همزمان با دور تازه‌ای از تنش‌های نظامی میان ایران و ایالات متحده و متحدان منطقه‌ای واشنگتن صورت می‌گیرد.

    ایران روز یکشنبه اعلام کرد که با پهپاد به یک سامانه راداری آمریکا در یک پایگاه بالگرد در بحرین حمله کرده است. با این حال، ارتش بحرین اعلام کرد پهپادهای مهاجم را رهگیری کرده و مانع رسیدن آنها به اهداف مورد نظر شده است.

    ایران روز جمعه نیز حملات پهپادی به بحرین انجام داده بود؛ نخستین حملات گزارش‌شده علیه کشورهای حوزه خلیج فارس از ماه سپتامبر تاکنون.

    سنتکام اعلام کرد که در جریان حملات روز جمعه، دو پهپاد ایرانی را سرنگون کرده و این حملات هیچ تلفات یا خسارتی به همراه نداشته است.

    در عرصه دیپلماتیک نیز تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگی که از اواخر فوریه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، همچنان با بن‌بست روبه‌روست.

    تهران اعلام کرده است که در صورت پذیرش شروطش از سوی واشنگتن، آماده است تنگه هرمز را ظرف دو روز بازگشایی کند. آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران در خارج، لغو تحریم‌ها و پایان محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا از جمله این شروط است.

    تنگه هرمز که از مسیرهای حیاتی انتقال انرژی در جهان است، از آغاز جنگ تاکنون عملاً مسدود مانده است.

    دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفته است که قصد دارد این هفته در دیداری سه‌جانبه با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، درباره جنگ ایران گفت‌وگو کند.

    حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا متحمل شکست‌های سنگینی شده است؛ شکست‌هایی که ترامپ و معاونش، جی‌دی ونس، آن را به پیامدهای جنگ ایران نسبت داده‌اند.

    با وجود آنکه واشنگتن پس از انتخابات لحن تهدیدآمیز خود درباره حملات تازه به ایران را تا حدی تعدیل کرده، ترامپ هفته گذشته گفته بود که توافق با ایران برای پایان جنگ ضروری نیست.

    هنوز مشخص نیست حضور همزمان سه ناو هواپیمابر آمریکایی در خاورمیانه چه مدت ادامه خواهد یافت. استقرار گروه‌های رزمی ناوهای هواپیمابر آمریکا معمولاً در چارچوب برنامه‌های چرخشی انجام می‌شود و همپوشانی مأموریت آنها می‌تواند موقتی باشد.