آمریکا می‌گوید ده‌ها کشور به چین کمک کردند تا تعرفه‌های ترامپ را دور بزند

کاخ سفید روز پنجشنبه در گزارشی اعلام کرد که بیش از ۴۰ کشور به چین در دور زدن تعرفه‌های آمریکا کمک کرده‌اند.

به گفته کاخ سفید این کشورها که شامل کانادا، هند، مکزیک، ژاپن و کره جنوبی هستند به چین کمک کرده‌اند تا ده‌ها میلیارد دلار تعرفه‌ای را که بر شرکت‌های واردکننده کالا اعمال می‌شود، نپردازد.

پیتر ناوارو، مشاور تجاری کاخ سفید، گفت که این اقدام منجر به «از دست رفتن مشاغل آمریکایی و میلیاردها دلار درآمد» شده است.

سخنگوی سفارت چین در واشنگتن گفت که «جنگ‌های تجاری برنده‌ای ندارند» و چین با اقدامات تعرفه‌ای آمریکا و استفاده از قدرت دولتی برای هدف قرار دادن شرکت‌های چینی مخالف است.

این سخنگو افزود: «هرگونه اقدام یا توافق یک‌جانبه در خصوص کالاهایی که در مسیر مقصد نهایی از کشور دیگری عبور می‌کنند، نباید منافع طرف‌های ثالث را هدف قرار دهد یا به آنها آسیب برساند.»

بی‌بی‌سی با نمایندگی‌های دیپلماتیک کشورهای کانادا، هند، مکزیک، ژاپن، کره جنوبی و سایر شرکای تجاری ذکرشده در گزارش تماس گرفته است.

این گزارش در پی موجی از تحریم‌های متقابل میان آمریکا و چین و چند هفته پیش از دیدار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با شی جین‌پینگ، رهبر چین، در واشنگتن منتشر شده است.

بر اساس برآوردهای بخش دولتی و خصوصی که کاخ سفید به آنها اشاره کرده است، کالاهایی به ارزش تقریبی ۳۰ تا ۳۰۰ میلیارد دلار از کشورهایی با تعرفه‌های بالاتر به کشورهایی با نرخ‌های تعرفه پایین‌تر منتقل شده‌اند.

این فرآیند با عنوان «ترانشیپ» شناخته می‌شود که به انتقال محموله از طریق یک کشور دیگر در مسیر رسیدن به مقصد نهایی اشاره دارد.

آمریکا چین را متهم کرد که با انتقال کالاها از طریق کشورهایی که تعرفه‌های وارداتی پایین‌تری دارند، از این رویه «سوءاستفاده» می‌کند.

کاخ سفید در گزارش خود اعلام کرد که چین از کشورهای ثالث به عنوان ایستگاه میانی استفاده کرده و با بسته‌بندی مجدد کالاها برای پنهان کردن مبدأ واقعی آنها، تعرفه‌های کمتری را پرداخت کرده است؛ این گزارش این فرآیند را «تقلب در پوشش امور اداری» توصیف کرد.

کاخ سفید نوشت: «آنچه در کلاهبرداری بزرگ حمل و نقل امروزی تغییر کرده است، صرفاً سرعت و مقیاس این شکل مدرن قاچاق نیست، بلکه وسعت، عمق و پیچیدگی شبکه جهانی حمل و نقل سایه است که فرار چین از تعرفه‌ها اکنون از طریق آن انجام می‌شود.»

بر اساس این گزارش، آمریکا برای ردیابی این موارد از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کرده است.

قدرت چانه‌زنی

در حالی که دونالد ترامپ و آقای شی آماده می‌شوند تا در ماه سپتامبر در آمریکا دیدار کنند، انتظار می‌رود که این گزارش به موارد اساسی اختلاف بین دو طرف بیفزاید.

چانگ پائو لی، دانشیار اقتصاد در دانشگاه مدیریت سنگاپور، گفت که این امر می‌تواند موقعیت چانه‌زنی آمریکا را تقویت کند.

او به بی‌بی‌سی گفت: «واشنگتن می‌تواند استدلال کند که چین به طور غیرمستقیم دسترسی به بازار آمریکا را حفظ کرده است و بنابراین هرگونه توافق تجاری گسترده‌تر باید علاوه بر صادرات مستقیم چین، مسیرهای جانبی از کشورهای ثالث را نیز در نظر بگیرد.»

چانگ پائو لی گفت در حالی که تغییرات در الگوهای جریان تجارت ممکن است تا حدودی منعکس کننده جابجایی مشروع تولید و سازماندهی مجدد زنجیره تأمین باشد، اما پیامد آن این است که «اقتصادهایی که با زنجیره‌های تأمین چین تعامل عمیق‌تری دارند، اکنون ممکن است با ریسک و خطرات بیشتری روبرو شوند.»

با وجود تعلیق اکثر تعرفه‌ها پس از مذاکرات ماه مه ۲۰۲۵، تحریم‌های متقابل واشنگتن و پکن ادامه یافته است، از جمله محدودیت‌ ارائه ربات‌های انسان‌نما به آمریکا و محدودیت‌های شدیدتر چین بر صادرات پهپاد.

در آوریل ۲۰۲۵، دونالد ترامپ بر اساس این باور قدیمی که تعرفه‌ها به تقویت مشاغل و اقتصاد آمریکا کمک خواهد کرد، از اعمال تعرفه‌های گسترده بر ده‌ها شریک تجاری آمریکا خبر داد.

از آن زمان، دیوان عالی آمریکا این تحریم‌ها را لغو کرده است، اما دونالد ترامپ بارها با استفاده از اهرم‌های قانونی جایگزین، تعرفه‌های جدیدی را برای ادامه سیاست همیشگی خود وضع کرده است.