डॉ. नरेंद्र दाभोलकर हत्या : जन्मठेपेची शिक्षा झालेल्या आरोपी सचिन अंदुरेला जामीन

डॉ. नरेंद्र दाभोलकर हत्या प्रकरणातील आरोपी सचिन अंदुरेला मुंबई हायकोर्टाने जामीन मंजूर केला आहे.

13 वर्षांपूर्वी 20 ऑगस्ट 2013 रोजी डॉ. नरेंद्र दाभोलकरांची पुण्यात मॉर्निंग वॉक करताना गोळ्या झाडून हत्या करण्यात आली होती.

या हत्या प्रकरणात दोन वर्षांपूर्वी म्हणजे 10 मे 2024 रोजी पुणे सत्र न्यायालयानं आरोपी सचिन अंदुरे आणि शरद कळसकर यांना दोषी ठरवण्यात आलं होतं, तर विरेंद्र तावडे, अॅडव्होकेट संजीव पुनाळेकर आणि विक्रम भावे यांना निर्दोष ठरवलं होतं.

यानंतर डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांचे पुत्र डॉ. हमीद दाभोलकर यांनी म्हटलं की, "डॉ. नरेंद्र दाभोलकरांच्या खुनाच्या खटल्यामध्ये सचिन अंदुरे याला हायकोर्टाने जामीन दिल्याची बातमी समोर आलेली आहे. याच्याविषयीचे सविस्तर निकालपत्र आमच्यापर्यंत आलेले नाहीये. परंतु, यापूर्वी देखील शरद कळसकर नावाच्या दुसऱ्या आरोपीला अशाच प्रकारे जामीन दिला गेला होता. त्याच्या विरोधात सर्वोच्च न्यायालयामध्ये आम्ही अपील केलेलं आहे."

"सचिन अंदुरेच्या केसमध्ये देखील आरोपपत्राचा अभ्यास करून सर्वोच्च न्यायालयामध्ये याच्याविषयी अपील केलं जाईल. डॉ. नरेंद्र दाभोलकरांच्या निर्घृण खुनाला 20 ऑगस्टला तेरा वर्ष पूर्ण होत आहेत. जर न्यायालयाच्या पाठीवरची ही लढाई जरी चालू असती तरी जे विचार थांबवण्यासाठी डॉ. नरेंद्र दाभोलकरांचा खून करण्यात आला होता, ते विचार मात्र गेल्या तेरा वर्षात अजिबात थांबलेले नाहीत.

"येत्या 20 ऑगस्टला महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यामध्ये आणि भारतातल्या जवळजवळ 12 ते 15 राज्यांमध्ये डॉक्टर नरेंद्र दाभोलकरांच्या विचारांचा जागरूकता केला जाईल. हेच त्या मारेकऱ्यांना आणि त्या विचारधार्यांना आमचे उत्तर आहे असं मला वाटतं."

'अंनिस'नंही व्यक्त केली चिंता

आरोपी सचिन अंदुरेला मुंबई हायकोर्टानं जामीन दिल्यानंतर महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीने चिंता व्यक्त केलीय.

महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मुलन समितीने पत्रक काढत, त्यात म्हटलंय की, "डॉ. नरेंद्र दाभोलकर हत्या प्रकरणातील दोषसिद्ध सचिन अंदुरे याला मुंबई उच्च न्यायालयाने आज, 18 ऑगस्ट 2026 रोजी जामीन मंजूर करून, त्याची जन्मठेपेची शिक्षा अपील प्रलंबित असेपर्यंत स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयाची महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती गांभीर्याने नोंद घेत असून, या निर्णयाबद्दल तीव्र चिंता आणि निषेध व्यक्त करते.

"जामीन मंजूर होणे अथवा शिक्षेला स्थगिती मिळणे म्हणजे दोषसिद्ध रद्द होणे किंवा संबंधित व्यक्ती निर्दोष ठरणे नव्हे, हे आम्ही स्पष्टपणे मान्य करतो. विशेष न्यायालयाने उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे सचिन अंदुरे आणि शरद कळसकर यांना डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येप्रकरणी दोषी ठरवून जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली होती. त्या दोषसिद्धीविरुद्धचे अपील अद्याप न्यायालयीन परीक्षणाच्या अधीन आहे. मात्र, आजचा निर्णय आमच्यासारख्या हजारो कार्यकर्त्यांसाठी अत्यंत वेदनादायी आणि धक्कादायक आहे.

"डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांचा हत्येला तेरा वर्षे पूर्ण होत असताना, त्यांच्या स्मृतीदिनाच्या अवघ्या दोन दिवस आधी दोषसिद्ध व्यक्तीला जामीन मिळणे आणि जन्मठेपेच्या शिक्षेला स्थगिती मिळणे, ही वारसा सामाजिक परिवर्तनाच्या चळवळीत काम करणाऱ्या प्रत्येक कार्यकर्त्याच्या मनाला वेदना देणारी आहे."

तसंच, "या संपूर्ण प्रकरणात डॉ. दाभोलकर यांच्या हत्येमागील मास्टरमाईंड आणि व्यापक गुन्हेगारी कटापर्यंत पोहोचण्यात तपास यंत्रणेला अपेक्षित यश मिळालेले नाही, ही आमची पूर्वीपासूनची भूमिका आहे. विशेष न्यायालयाने कथित मास्टरमाईंड म्हणून आरोप असलेल्या डॉ. वीरेंद्रसिंग तावडे यांच्यासह अन्य आरोपींना पुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले होते. त्यामुळे एका बाजूला हत्येचा संपूर्ण कटाचा उलगडा अद्याप झालेला नसताना आणि दुसऱ्या बाजूला दोषसिद्ध व्यक्तींच्या शिक्षेला स्थगिती मिळत असताना, या प्रकरणातील न्यायप्रक्रियेबद्दल आमच्या मनातील अस्वस्थता अधिक तीव्र झाली आहे," असंही पत्रकात म्हटलंय.

"महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती न्यायव्यवस्थेचा आणि न्यायालयीन प्रक्रियेचा पूर्ण आदर राखते. न्यायालयीन आदेशाचा सविस्तर अभ्यास करून, कायदेशीर सल्ल्यानुसार आवश्यक ते पुढील न्यायालयीन उपाय योजले जातील," असंही अंधश्रद्धा निर्मुलन समितीनं पत्रकात म्हटलंय.

दबा धरून बसलेल्या आरोपींनी केला गोळीबार

डॉ. नरेंद्र दाभोलकर 20 ऑगस्ट 2013 ला पुण्यातील बालगंधर्व रंगमंदिराच्या मागच्या बाजूला असलेल्या महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे पुलावरून मॉर्निंग वॉकसाठी निघाले होते.

यावेळी दबा धरून बसलेल्या दोघांनी दुचाकीवरून येत त्यांच्यावर गोळीबार केला. यामध्ये डॉ. दाभोलकरांचा जागीच मृत्यू झाला. गोळीबारानंतर दोन्ही आरोपी दुचाकीवरून पळून जाण्यात यशस्वी झाले.

यानंतर राज्यभरात आंदोलनं झाली. दाभोलकरांच्या मारेकऱ्यांना अटक करण्याची मागणी जोर धरू लागली. 'आम्ही सारे दाभोलकर' म्हणत सामाजिक चळवळीतील हजारो कार्यकर्ते रस्त्यावर उतरले होते.

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन.)