Kana amfani da shafin BBC mai bayyana rubutu kawai (babu hoto) domin rage cin data. Idan ana so a ga hotuna da bidiyo sai a koma babban shafinmu.

Koma shafi mai hoto

Samu ƙarin bayani kan shafin tattalin data

KAI TSAYE, Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sassan duniya

Wannan shafi ne da ke kawo muku muhimman abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sassan duniya na ranar Asabar 3 ga watan Oktoban 2026

Taƙaitattu

Rahoto kai-tsaye

Isiyaku Muhammed

  1. Faransa za ta ƙara tallafa wa DR Congo kan yaƙi da Ebola

    Ministan Harkokin Wajen Faransa, Jean-Noël Barrot, ya bayyana cewa Faransa za ta ƙara yawan kuɗaɗen tallafi ga Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kongo domin taimakawa ƙoƙarin yaƙi da cutar Ebola.

    A yayin ziyararsa zuwa Bunia a ranar Asabar, birnin da aka tabbatar da cutar ta bullar tun da fari, kuma yankin da ya fi fama da ita a gabashin DR Congo, Barrot ya bukaci hukumomi da su ci gaba da kasancewa cikin shiri da taka-tsantsan domin hana yaɗuwar cutar.

    Tun daga watan Janairu zuwa Yulin wannan shekara, Faransa ta riga ta ware dala miliyan 15.1 domin taimakawa yaƙi da cutar Ebola.

    Tun bayan ziyarar da Shugaba Emmanuel Macron ya kai DR Congo a shekarar 2023, Faransa ke ba da gudummawar jin kai, tallafa wa binciken likitanci da sauran nau’o’in taimako. Ana sa ran batun Ebola zai kasance cikin muhimman manufofin wani taron jin kai da za a gudanar nan gaba.

    Barrot ya ce: "Ga wasu mutane ko shugabannin siyasa, Ebola na iya zama kamar wata matsala mai nisa. Amma cutar na iya dawowa cikin sauri. Hakkinmu shi ne mu hana sake ɓullarta."

    Ya kuma rage fargabar da ake yi cewa cutar na iya yaɗuwa bayan an ba da rahoton gano wani mutum mai ɗauke da ita a Faransa, tare da yabawa ma’aikatan lafiya da na agaji saboda ƙoƙarinsu na dakile annobar.

    A wani bangaren kuma, hukumomi a arewa maso gabashin DR Congo sun yi gargadin cewa har yanzu wasu mazauna yankin na ci gaba da yin watsi da dokoki da matakan kariya da aka kafa domin dakile yaɗuwar cutar Ebola.

    A ranar Laraba, jami’ai sun bayyana cewa wani asibiti da wata makaranta a birnin Kisangani har yanzu suna rufe bayan an tabbatar da kamuwar wasu daga cikin ma’aikatansu da cutar.

    Tun bayan ɓullar annobar a watan Mayun wannan shekara, an tabbatar da sama da mutane 8,000 da suka kamu da Ebola, yayin da fiye da 4,000 suka rasu sakamakon cutar.

  2. An ga hayaki kusa da cibiyar Aramco a Riyad babban birnin Saudiyya

    Kamfanin dillancin labarai na Reuters, ya ce wani shaidar gani da ido, ya ruwaito cewa an ga wani baƙin hayaki da wuta na tashi kusa da ɗaya daga cikin cibiyoyin kamfanin mai na Saudiyya Aramco a birnin Riyadh.

    Hukumomin Saudiyya ba su tabbatar da wannan rahoto ba har ya zuwa yanzu, kuma babu wata ƙungiya ko mutum da ya ɗauki alhakin lamarin.

    Rahoton ya zo ne sa’o’i kaɗan bayan kamfanin dillancin labarai na AFP ya ba da rahoton jin ƙarar fashe-fashe a birnin Sana’a, babban birnin Yemen. Tashar Al-Masirah, wadda ke da alaƙa da ƙungiyar Houthi, ta ce Saudiyya ta kai hare-haren sama a wasu wurare na Sana’a.

    Wannan na zuwa ne bayan wasu hare-haren da suka faru a baya-bayan nan tsakanin ɓangarorin biyu.

    A makon da ya gabata, ‘yan tawayen Houthi sun ce sun kai hari kan cibiyoyin Aramco da ke Yanbu ta amfani da makamai masu linzami da jirage marasa matuƙa.

    A lokacin, Saudiyya ta sanar da cewa dakarun kare sararin samaniyarta sun yi nasarar kakkaɓo makamai masu linzami guda shida na Houthi waɗanda aka harba zuwa Taif da Yanbu. Sai dai hukumomin Saudiyya ba su fitar da wani bayani kan ko an samu ɓarna a cibiyoyin Aramco ba.

    Ba a iya tabbatar da waɗannan rahotanni daga wasu majiyoyi masu zaman kansu ba, kuma har yanzu ba a san girman ɓarnar da ka iya faruwa ba. Hukumomin Saudiyya ma ba su fitar da wata sanarwa dangane da rahoton hayaki da gobarar da aka gani kusa da cibiyar Aramco da ke Riyadh ba.

  3. Harin Isra'ila ya kashe mutum biyar a Gaza

    Hukumar kare farar hula ta Gaza ta ce mutane biyar sun mutu sakamakon wani harin sama da Isra’ila ta kai kan wani ginin bene na gidaje.

    Hudu daga cikin wadanda suka mutu mata ne.

    Wani mazaunin yankin ya ce harin ya faru ne suna barci, kuma karar fashewar bama-baman ce ta tashe su daga barci.

    Sojojin Isra’ila ba su fitar da wata sanarwa ba game da lamarin.

    Jami’an kiwon lafiya a Gaza sun ce sama da mutane 1,400 ne sojojin Isra’ila suka kashe tun bayan da aka ayyana tsagaita wuta kusan shekara guda da ta gabata.

  4. 'Rasha ta kai hari kan wata gada a Ukraine'

    Magajin Garin Kyiv ya ce Rasha ta kai hari kan gada mai muhimmanci, yayin da aka rufe filin jirgin Vilnius saboda zargin jirgi mara matuki

    Magajin garin birnin Kyiv, Vitali Klitschko, ya ce Rasha ta kai hari kan gadar arewacin kogin Dnipro, a wani sabon hari da aka kai kan muhimman kayayyakin more rayuwa a babban birnin Ukraine.

    A kwanakin baya-bayan nan, jiragen yaƙin mara matuki na Rasha sun rika kai hare-hare kan gadar kudancin birnin, lamarin da ya haifar da cikas mai tsanani ga zirga-zirga da harkokin yau da kullum.

    A ranar Juma'a, magajin garin ya bayyana cewa hare-haren abokan gaba na ci gaba da lalata birnin Kyiv, yayin da Shugaban Ukraine, Volodymyr Zelensky, ya yi gargaɗin cewa Rasha na ƙoƙarin tilasta wa 'yan Ukraine barin babban birninsu.

    A wani labari na daban kuma, an rufe filin jirgin sama na babban birnin Lithuania, wato Vilnius, saboda zargin wani jirgi mara matuki da ake tsammanin ya shiga daga sararin samaniyar Belarus.

    Sai dai har yanzu ba a tabbatar da asalin jirgin marar matukin ko inda ya fito ba.

  5. Wataƙila a kawo ƙarshen yaƙin Iran zuwa bayan zaɓe - Trump

    Shugaban Amurka, Donald Trump, ya sake bayyanawa a wani gangamin yaƙin neman zaɓe da aka gudanar a birnin Mobile na jihar Alabama cewa yaƙin da ake yi da Iran zai ƙare "wataƙila nan da bayan zaɓen tsakiyar wa'adi."

    Tashar NBC News ta ruwaito cewa Trump ya maimaita irin waɗannan kalamai sau da dama a cikin makonnin baya-bayan nan, musamman yayin da adadin Amurkawan da ke adawa da yaƙi da Iran ke ƙaruwa.

    A cikin jawabinsa, Donald Trump ya yi magana kan matsalolin tattalin arzikin Iran, inda ya yi ikirarin cewa ƙasar na fuskantar hauhawar farashi da ya kai kusan kashi 310 cikin 100.

    Ya ce: "Tattalin arzikinsu ya rushe gaba ɗaya. Abu ɗaya da suke da shi sosai shi ne hauhawar farashi... Za mu ga abin da zai faru."

    Trump ya kuma shaida wa magoya bayansa cewa: "Wannan yaƙin zai ƙare nan ba da jimawa ba, wataƙila kai tsaye bayan zaɓen. Kuma da zarar ya ƙare, farashin mai zai ragu sosai."

    Ya jaddada sau da dama cewa wannan yaƙin zai ƙare cikin nan ba da daɗewa, "ko ta cikin sauƙi ko ta tsaiya."

    Rahoton ya ce kalaman Donald Trump na zuwa ne a daidai lokacin da bayanan da ake da su ke nuna cewa matsakaicin farashin galan ɗaya na man fetur a Amurka a halin yanzu ya kai kusan dala 3.94.

  6. Dominican ta hana tawagar Haiti buga ƙwallo a yankinta

    Gwamnatin ƙasar Dominican Republic ta haramta wa tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Haiti buga wasa a yankinta, bayan da tarzoma ta tashi a wani wasa tsakanin ƙasashen biyu a birnin Santo Domingo.

    Wasu magoya bayan Haiti sun yi kutse cikin filin wasan inda suka lalata ɗaya daga cikin kofofin shiga. Haiti ta lashe wasan na gasar 'Concacaf Nations League' da ci huɗu da ɗaya.

    Ɗanwasan gaba na Haiti, Wilson Isidor, ya ƙara rura wutar rikicin ta hanyar yin murnar kowanne daga cikin ƙwallayensa guda biyu ta hanyar cewa "Hispaniola taHaiti se" kalaman da ke nuni ga tsibirin da ƙasashen biyu ke taƙaddama a kai.

    An dai daɗe ana takun-saƙa ta diflomasiyya tsakanin Haiti da maƙwabciyarta Domincan Republic

  7. Ana zargin mayaƙan Boko Haram sun kashe manoma 15 a Arewa maso Gabashin

    Wasu da ake zargin mayakan Boko Haram ne sun kashe manoma 15 a wani hari da suka kai a jihar Borno da ke Arewa maso Gabashin Najeriya.

    Ƙungiyar kare hakkin bil'adama ta Amnesty International ta bayyana harin a matsayin abin takaici da firgici, kamar yadda jaridar Punch mai zaman kanta ta ruwaito a ranar 2 ga Oktoba.

    Rahoton ya ce harin ya faru ne a yankunan Ala da Musune na ƙaramar hukumar Marte a ranar 30 ga Satumba, yayin da Amnesty International ta ce kisan ya faru ne a ranar 1 ga Oktoba.

    Jaridar Punch ta kuma ce an binne waɗanda aka kashe a ranar 1 ga Oktoba, yayin da aka bayar da rahoton cewa wasu mutane uku sun ɓace.

    Kakakin rundunar ƴansanda, Nahum Daso, ya shaida wa jaridar a ranar 2 ga Oktoba cewa:

    "Mutum 15 ne aka kashe, yayin da har yanzu akwai wasu da ba a gano inda suke ba. Ana ci gaba da ƙoƙarin gano inda suke."

    Majiyoyin yankin da suka zanta da Punch sun ce waɗanda aka kashe mazauna yankin ne da suka je daji domin tattara itacen girki.

    Wata majiya ta ce: "Ƴan ta'adda sun yi musu kwanton ɓauna ne yayin da suke gudanar da ayyukansu na yau da kullum. Sun daure su, suka tilasta musu kwanciya a ƙasa, sannan suka harbe su daga kusa."

    Majiyar ta ƙara da cewa an sare kan wasu daga cikin waɗanda abin ya shafa.

    A cewar Amnesty International, mutanen da aka kashe mazauna yankin ne da suka shiga dajin da ke kewaye domin nemo itacen girki, ko don samun abin dogaro da kai ko kuma don dafa wa iyalansu abinci, inda wata ƙungiyar da ake zargin ta Boko Haram ce ta kai musu hari.

  8. "Mutumin da aka yi wa gwajin rashin haihuwa, amma aka gano yana da mahaifa"

    Wani matashi mai shekara 26 da ke zaune a birnin Delhi na ƙasar Indiya, wanda ya shafe shekara biyu da aure amma har bai samu ɗa ba, ya je wurin likita domin a binciki dalilin rashin samun haihuwarsa.

    A yayin binciken ne, likitoci suka gano cewa a cikin jikinsa akwai mahaifa da kuma bututun da ke haɗe da mahaifar.

    Sai dai likitan da ya kula da majinyacin ya bayyana cewa kamanninsa na waje yana kama da na maza na yau da kullum, kuma yana da dukkanin siffofin jikin namiji. Bugu da ƙari, babu wata alama a waje da za ta iya nuna cewa yana da wannan yanayin lafiya.

  9. 'Koriya ta Arewa ta yi gwajin makami mai linzami'

    Kim Yo Jong, ƴar'uwar shugaban Koriya ta Arewa kuma ɗaya daga cikin manyan masu tasiri a gwamnatin ƙasar, ta bayyana cewa Pyongyang ta gudanar da gwajin makami mai linzami na dabarun yaƙi mai matsakaicin zango a safiyar ranar Asabar.

    Ta kuma ce ɗan'uwanta, shugaban ƙasar Kim Jong Un, da kansa ya halarta tare da sa ido kan atisayen gwajin.

    Rahotannin farko game da gwajin sun fito ne daga Koriya ta Kudu, wadda ta ce aƙalla an harba makami mai linzami guda ɗaya wanda ya yi tafiyar kusan kilomita 700 daga gaɓar tekun gabashin Koriya ta Arewa kafin ya faɗa cikin Tekun Japan.

    Wannan ci gaban na zuwa ne bayan da Pyongyang ta yi watsi da buƙatar da Seoul ta gabatar mata na neman afuwa kan wani fashewa da ya faru a yankin Demilitarised Zone (DMZ), wanda ya jikkata sojojin Koriya ta Kudu guda biyu sosai.

    Hukumomin Seoul sun ce fashewar ta samo asali ne daga nakiyoyin ƙasa da Koriya ta Arewa ta dasa. Sai dai Koriya ta Arewa ta ƙi amincewa da wannan zargi tare da yin watsi da kiran neman afuwar.

  10. Sojojin Habasha sun sake ƙwace filin jirgin Alula Aba Nega a Mekelle

    A cewar majiyoyi da dama da kamfanonin dillancin labarai na Reuters da AFP suka ambata, rundunar sojin gwamnatin tarayyar Habasha tare da dakarun ƙawance sun sake ƙwace iko da filin jirgin Alula Aba Nega da ke Mekelle, babban birnin yankin Tigray a arewacin ƙasar.

    Sake ƙwace filin jirgin na zama babban koma baya ga dakarun Tigray, waɗanda suka ƙwace filayen jiragen sama uku a yankin lokacin da rikici ya sake ɓarkewa a ranar 23 ga Satumba. Wannan ne ya tilasta wa kamfanin Ethiopian Airlines dakatar da zirga-zirgar jiragensa zuwa yankin.

    Wasu mazauna garin sun shaida wa BBC cewa a ranar 2 ga Oktoba an ga jami'an gwamnatin Tigray da dama suna barin Mekelle, suna ɗora sojoji da kayan aiki a manyan motoci. Sai dai BBC ta ce ba ta iya tabbatar da waɗannan rahotanni da kanta ba.

    Shaidu sun kuma bayyana cewa an samu yawaitar sace-sace da wawashe dukiya a cikin dare.

    Kamfanin dillancin labarai na Reuters ya ruwaito cewa majiyoyi uku sun tabbatar da karɓe ikon filin jirgin. Daga cikinsu akwai wata majiya da ke da masaniya kan abubuwan da ke faruwa a birnin, wani ma'aikacin agaji, da kuma wani mazaunin Mekelle wanda ya ce ya ji harbe-harbe a wajen tsakiyar birnin.

    Mazaunin ya ƙara da cewa wasu mayaƙan rundunar Tigray Defence Force (TDF) suna barin wuraren aikinsu suna komawa gida, yayin da ake ci gaba da wawashe wasu cibiyoyin gwamnati.

    Wata majiya da ke kusa da TPLF ta shaida wa Reuters cewa sojojin gwamnatin tarayya da dakarun ƙawancensu sun kewaye birnin Mekelle gaba ɗaya.

    A daren Juma'a, ƙungiyar mayaƙan Tigray Peace Forces mai goyon bayan gwamnati ta wallafa a shafinta na X cewa:

    "Mun karɓe cikakken iko da Filin Jirgin Alula Aba Nega na Mekelle. A halin yanzu muna ci gaba da share birnin Mekelle."

    Haka kuma, kamfanin dillancin labarai na AFP ya ruwaito cewa mayaƙan Tigray suna ta ficewa daga babban birnin yankin yayin da sojojin da ke goyon bayan gwamnati ke ci gaba da matsowa kusa da birnin.

  11. 'Mataimakin matuƙin jirgin Flydubai ya yi yunƙurin ƙwace jirgin ne'

    Mai gabatar da ƙara na ƙasar Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa (UAE) ya bayyana cewa binciken da ake yi kan lamarin da ya shafi jirgin Flydubai ya nuna cewa mataimakin matuƙin jirgin ya kai wa babban matuƙin hari da ƙaramin gatari da ake ajiyewa a ɗakin tuƙin jirgi domin aikin gaggawa.

    Mai gabatar da ƙarar ya ƙara tabbatar da cewa mataimakin matukin jirgin ya yi ƙoƙarin karɓe ikon sarrafa jirgin a wani abin da ya bayyana a matsayin aikin ta'addanci.

    A halin yanzu, wasu kafafen yaɗa labarai da dama ciki har da New York Times da Reuters sun bayar da rahoton cewa sunan mataimakin matuƙin jirgin shi ne Hammam al-Hammami, wanda ɗan ƙasar Oman ne.

    Sai dai har yanzu ba a samu wata sanarwar hukuma da ta tabbatar da wannan suna ba.

  12. Za a gudanar da zanga-zanga a Spain saboda tsadar gidaje

    Ana shirin gudanar da manyan zanga-zanga a biranen ƙasar Spain domin neman a ɗauki mataki kan matsalar ƙarancin gidaje a ƙasar.

    Ana sa ran za a yi mafi girman zanga-zangar a birnin Madrid, inda masu zanga-zangar ke ci gaba da zama a wani babban dandali da tsakiyar birnin.

    Ana ci gaba da samun tashin hankali tun bayan da aka kori wata tsohuwa mai shekara tamanin da bakwai daga gidanta da ke babban birnin ƙasar, bayan da aka ninka mata kuɗin haya.

    A jiya Juma'a, majalisar dokokin kasar ta yi watsi da shirin gwamnatin na dakatar da karin kudin haya da kuma hana korar masu haya da ke cikin mawuyacin hali.

  13. Ƴanbindiga sun saki mutum 20 bayan biyan kuɗin fansa

    Mutum 20 da aka sace a jihar Benue da ke yankin Arewa ta Tsakiya na Najeriya a ƙarshen watan Satumba sun samu ƴanci bayan iyalansu sun biya kuɗin fansa tare da kai kayan abinci ga masu garkuwar da su, kamar yadda jaridar yanar gizo mai zaman kanta Daily Post ta ruwaito a ranar 2 ga Oktoba.

    An saki waɗanda aka sace, ciki har da mata, a daren 1 zuwa 2 ga Oktoba bayan an yi garkuwa da su a ranar 25 ga Satumba yayin da suke tafiya zuwa jana'iza.

    Dukkaninsu mazauna ƙaramar hukumar Makurdi ne a jihar Benue.

    Rahotanni sun ce iyalansu sun biya jimillar naira miliyan 8 (kimanin dala 6,000) tare da ba masu garkuwar kayan abinci da kudinsu ya haura naira 500,000, duk da haramcin da gwamnati ta sanya kan biyan kudin fansa ga masu garkuwa da mutane.

    Da farko, masu garkuwar sun nemi a biya su naira miliyan 30 a matsayin kuɗin fansa.

    Jihar Benue, wadda ke yankin Middle Belt na Najeriya, na fama da tashe-tashen hankula da suka samo asali daga hare-haren ramuwar gayya da kuma satar shanu tsakanin makiyayan Fulani, waɗanda galibinsu Musulmai ne, da kuma al'ummomin manoma, waɗanda galibinsu Kiristoci ne.

  14. An gurfanar Iraniyawa biyu a Birtaniya bisa zargin kai hari kan Yahudawa

    Ƴansandan Birtaniya sun gurfanar da wasu ƴan kasar Iran guda biyu bisa zargin shirya kai harin bam kan al’ummar Yahudawa a birnin Manchester.

    Jami’an ƴansandan yaƙi da ta’addanci sun bayyana cewa, mutum biyu sun yi yunƙurin samar da kayan ƙera bam, kuma suna shirin kai harin ne a daren ranar bikin Yom Kippur wadda ita ce rana mafi muhimmanci ga Yahudawa.

    Wakilin BBC ya ce ƴansanda sun ce ana zargin mutanen sun haɗa baki da wani mutum na uku, wanda mai yiwuwa yake zaune a Iran.

    A baya dai, Tehran ta musanta zarge-zargen da ke cewa tana da hannu wajen kitsa irin waɗannan hare-haren.

  15. Barka da ƙarshen mako

    Masu bibiyar wannan shafi, barkan mu da safiyar Juma'atu babbar rana.

    Ku kasance da mu, inda za mu kawo muku labarai masu ƙayatarwa game da Najeriya da ma ƙasashe maƙwabta, da kuma sauran sassan duniya.