Ibiyaga binini

Afrika

Mpuzamahanga

Ubuzima

Imikino

Ubumenyi

Urupapuro rw'itangiriro

Videwo

Raba

Live radio

Ibiganiro bya Radio

Podcasts

Audio

Umviriza

Gahuza

Mu 1957, yarabonye hakiri kare ko hashobora kwaduka ikiza c'ibicurane, aca yihutira gukora urucanco rushasha, bituma ubukari bw'ico kiza bugabanuka.

Abantu batanu baciye umuhigo mu kurokora ubuzima bw'abandi muri kahise

Abahanga bavuga ko kumara igihe kirekire cyane ku zuba bitongera ingano ya vitamini D umubiri ukora, ahubwo byongera ibyago byo gutwika uruhu, guhinduka kw'ibara ryarwo no gusaza imburagihe.

Umubiri wacu ukeneye izuba ringana iki?

Ifeza, inzahabu, platine… palladium?
Iyo haje ikibazo c'ibintu bidakunda kuboneka kandi bifise agaciro kanini cane rwose, urashobora gutangazwa n'urugero rw'ibiciro bimwe muri vyo bishikako.


Ibintu 7 bifise agaciro kanini kuruta ibindi vyose bimaze kubaho kw'isi

yo tuvuze ku ngingo z'ingenzi z'umubiri w'umuntu, dukunze kuvuga ku ngingo nk'umutima, ubwonko, ibihaha n'umwijima. Ariko abahanga muri siyanse ubu bibanda cyane cyane ku gice cy'umubiri kitari cyatekerejweho cyane: ubuzima bw'amara.

Amara: Ni gute 'ubwonko bwa kabiri bw'umubiri' bugira uruhare mu buzima bwacu?

Ayo mafoto n'amavidewo yerekana ukuzunguruka kw'ibintu bimeze nk' "imikuba" kutari bwigere kubonwa imbere y'aha. 

Irabire aya mashusho agaragaza izuba mu buryo bwegereye gusumba ayari amaze kubaho yose

Si ibiremwa vyose bishobora kuba vyiza ku maso. Ariko, ukwo vyoba bimeze kwose, bifise inkuru ziryoshe gutera. Ratira ijisho, wirabire zino nyamaswa bamwe n'abandi bavuga ko ari mbi rwose.

Inyamaswa 10 ziri mu zibonwa ko ari mbi gose kurusha izindi kw'isi

Ravika ni umwe mu bagore babarirwa mu magana barimo kubona ibimenyetso by'ibanze bigaragaza ko batwite, bakabibona binyuze mu makuru bakura ku bikoresho by'ikoranabuhanga bikurikirana ubuzima bwabo (fitness trackers). 

Uko igikoresho cyanjye gikurikirana ubuzima cyamenye ko nari ntwite mbere y'uko mbimenya

Uyu munsi, tariki ya 28 Nyakanga(7), ni umunsi mpuzamahanga wahariwe kurwanya indwara ya Hepatite. Ni umunsi wo gukangurira abantu kumenya ingaruka z'iyo ndwara ishobora gutera cancer y'umwijima.

Ibintu bitanu ushobora gukora kugira ngo ukomeze kubungabunga ubuzima bwiza bw'umwijima wawe

Abashakashatsi bavuga ko gukoresha ugukuyakuyana ku mubiri mu kugerageza gutsimbataza urukundo, ukwizigirana no kuremeshanya, bishobora kuba bimaze nimiburiburi imyaka miliyoni indwi.

Ico abahinga bavuga ku mpamvu inkoto zisomana zikanahoberana

Mugihe ufite ibi bimenyesho by'indwara y'impyiko byaba byiza usuye muganga kuko bishobora kurokora ubuziima bwawe.

Ibimenyetso ukwiye kumenya   by'indwara y'impyiko n'uburyo wazibungabunga

Abashakashatsi bavuga ko vyari "bitangaje cane" kuraba mu maso y'igikoko ari abantu bake cane bari bazi ko kibaho.

RD Congo: Hatowe ubwoko bushasha bw'inkende z'iminwa y'ibara ry'umucungwe zari 'zihishije' mw'ishamba

Watermelon irimo ikinyabutabire cyitwa citrulline, gisa n'ibinyabutabire byifashishwa mu gukora umuti wa Viagra. 

Watermelon 'ifite imbaraga nk'iza Viagra' - Ubushakashatsi

Kwiyongera kw'igihe cyo kwicara cyane, umunaniro n'intekerezo zijya kure (stress), imiterere y'amafunguro bahabwa, n'ibindi bifite ingaruka mbi z'igihe kirekire ku bana.

Kubera iki gukina ari ingenzi ku buzima n'ibyishimo by'abana mu gihe cya none

Bimwe mu byo izakora n'uko AI izashobora gutwara indege mu gihe umupilote ananiwe cyangwa atakaje ubwenge kubera ikibazo cy'ubuzima.

Ikoranabuhanga ry'ejo hazaza: Indege y'intambara izajya isoma ibitekerezo by'umuntu

Ibihugu byinshi bya Afurika, birimo n'u Rwanda, ubu bigambiriye gukoresha imbaraga zitangwa na uranium mu bikorwa by'iterambere.

Uranium ni iki kandi igira uruhe ruhare mu ntwaro kirimbuzi no gukora ingufu?

Muri iyi nkuru, turavuga migirire 10 yangiza ubwonko bwawe. Kandi turiga uburyo bwo kuyireka.

Hagarika ibi bintu 10 ukora kuko byangiza ubwonko bwawe

Abagabo bafite indwara ya 'Klinefelter syndrome' bagira intanga nke cyane cyangwa ntibagire na mba mu masohoro yabo. Benshi baba barabwiwe ko batazabyara. Ikoranabuhanga rishya rya AI ryaba rigiye kubihindura.

Kubona "intanga ngabo zihishe": Ikoranabuhanga rishya ritanga icyizere ku bagabo babwirwaga ko batabyara

Diyabete n'indwara idakira ishobora gufata umuntu uwo ari we wese.
Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) rivuga ko kuri ubu abantu bagera kuri miliyoni 422 babana na diyabete ku isi, bakubye inshuro enye mu myaka irenga 40 ishize.

Ibimenyetso bya mbere bya diyabete n'ibindi bibazo bine bikunze kubazwa kuri iyi ndwara

Mu 2018, umugore yaje muri Laboratwari y'irangamimerere y'abaturage muri Kaminuza Nkuru ya Colombia: yari afite impanga z'abahungu yari yarabyaye imyaka ibiri mbere yaho, ashaka kumenya se w'abana be, ariko ibyavuyemo byari ibitangaza.

Umugore yatewe inda n'abagabo babiri icyarimwe, siyanse ibivugaho iki? 

AU/UA ivuga ko kugoreka ubunini nyakuri bw'umugabane wa Afurika bigira ingaruka ku buryo abantu babona uyu mugabane.

Kuki Afurika ishaka ikarita nshya y'isi?

Nyuma y’uko abakoresha ikirere ba Apollo 8 bafashe ifoto izwi cyane ya Earthrise mu 1968, abakoresha ikirere ba Artemis bafashe indi foto isa nayo, yerekana impinduka zikomeje kugaragara ku isi.

Kuva kuri Appolo kugera kuri Artemis: Uko Isi yahindutse mu myaka 58 ishize

Nyuma y'igihe kirekire ubwo abantu bashobora kuzaba baretse kujyayo, isanzure na ryo ubwaryo rishobora kuzarangira. Ariko se ibyo bishobora kuzaba bimeze gute?

Uburyo butatu Isanzure rishobora kurangira 

Bamwe turacyafata imico y'impuhwe nk'iy'abagore iri mu miterere yabo kavukire, naho imico yo gutegeka, kwihagararaho no kugira ijambo rikomeye, tukayita iy'abagabo.

Ese koko abagore ni bo bagira impuhwe cyane kurusha abagabo?

Ubushakashatsi bushya bwatangajwe mu kinyamakuru Science Journal bwagaragaje byinshi ku nkomoko ya Theia n'uko yasenyutse imaze kugongana n'isi.