Gwasanaeth iechyd 'mewn sefyllfa gryfach nag erioed' - gweinidog

Mabon ap Gwynfor
Disgrifiad o’r llun,

"Mae'r gwasanaeth iechyd mewn sefyllfa gryfach nawr nag erioed o'r blaen wrth baratoi ar gyfer y gaeaf," medd Mabon ap Gwynfor

GanOwain Clarke
Gohebydd iechyd
  • Cyhoeddwyd

Mae'r Gweinidog Iechyd yn mynnu fod y gwasanaeth iechyd "mewn sefyllfa gryfach nag erioed" ar drothwy'r gaeaf, oherwydd paratoadau trylwyr.

Er hynny mae'r ystadegau diweddaraf yn dangos fod ysbytai wedi bod dan straen sylweddol eisoes yr hydref hwn.

Mae'r ffigyrau yn dangos fod dros 11,500 o bobl, fis diwethaf, wedi aros o leiaf 12 awr mewn unedau brys - er na ddylai unrhyw un aros cymaint â hynny, yn ôl y targedau swyddogol.

Yn gynharach yr wythnos hon fe gyhoeddodd y gweinidog Mabon ap Gwynfor gynllun newydd i wella gofal brys, yn cynnwys ymrwymiadau i ddod â gofal mewn coridorau i ben erbyn 2029 a helpu cleifion i ddychwelyd adref o'r ysbyty o fewn 72 awr.

Yn y cyfamser, mae'r ffigyrau diweddaraf o ran rhestrau aros am driniaethau sydd wedi cael eu trefnu o flaen llaw yn dangos ym mis Medi bod 4,900 o achosion o aros dwy flynedd neu ragor am eu triniaeth.

Er bod hynny'n ostyngiad o 60 o'r mis blaenorol, mae'n dangos bod cryn dipyn o ffordd i fynd os yw targed y gweinidog iechyd - i sicrhau bod neb yn aros cymaint â hynny - yn cael ei wireddu erbyn y gwanwyn.

Ond yn ôl Mabon ap Gwynfor, mae gwelliannau yn dechrau cael eu gweld o ganlyniad i'r buddsoddiad o £145m gafodd ei glustnodi ym mis Medi i ostwng rhestrau aros.

'Mor barod ag y gallwn fod'

Yn gynharach yr wythnos hon yn y gyllideb ddrafft, cyhoeddodd llywodraeth Plaid Cymru y byddai £500m ychwanegol yn cael ei wario ar iechyd.

Wrth siarad â BBC Cymru yn ystod ymweliad ag Ysbyty Llandochau, dywedodd Mabon ap Gwynfor: "Rydym yn dechrau gweld arwyddion o welliant ac mae'n galonogol ein bod ar y trywydd iawn, ond nid ydym eto wedi gweld effaith lawn y buddsoddiad.

"Mae'r gwasanaeth iechyd mewn sefyllfa gryfach nawr nag erioed o'r blaen wrth baratoi ar gyfer y gaeaf.

"Ond wrth gwrs os bydd pandemig ffliw neu unrhyw beth arall yn digwydd, rydym yn gwybod bod El Niño gennym er enghraifft, ac effeithiau amgylcheddol.

"Felly mae rhai effeithiau y tu hwnt i'n rheolaeth ni, ond rydym mor barod ag y gallwn fod, ac rwy'n hyderus bod y byrddau iechyd wedi gweithio gyda ni i ddatblygu'r cynlluniau gorau.

"Nid yw'r sefyllfa mewn gofal brys mewn llawer o adrannau ledled Cymru fel y dylai fod, ac mae angen i ni fynd i'r afael â hynny.

"Mae angen i ni sicrhau nad yw pobl yn aros yn rhy hir, boed hynny mewn ambiwlans, mewn adran achosion brys, mewn coridor neu'n aros i gael eu rhyddhau.

"Dyna pam bod gennym gynllun i gynyddu a gwella'r llif drwy'r system er mwyn helpu pobl i symud ymlaen ac allan o'r ysbyty."

Yr Athro Jon Barry
Disgrifiad o’r llun,

"Mae miloedd o gleifion yn dal i aros mwy na dwy flynedd am driniaeth, gyda llawer yn byw mewn poen" meddai'r Athro Jon Barry

Dywedodd yr Athro Jon Barry, cyfarwyddwr Cymru i Goleg Brenhinol y Llawfeddygon, ei fod yn "siomedig gweld rhestrau aros yn cynyddu, yn enwedig wrth i ni nesáu at y gaeaf".

"Mae miloedd o gleifion yn dal i aros mwy na dwy flynedd am driniaeth, gyda llawer yn byw mewn poen.

"Rydym yn croesawu'r £500m o gyllid ychwanegol i'r gwasanaeth iechyd, gan gynnwys £25m i adeiladu ac ehangu canolfannau llawfeddygol arbenigol a gafodd ei gyhoeddi yn yr wythnos hon.

"Yr hyn sy'n bwysig nawr yw sicrhau bod hynny'n arwain at welliannau."

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol .

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.