Coed Cadw yn 'hyderus' y bydd modd codi £13m i brynu Nannau

Mae Coed Cadw yn bwriadu prynu Nannau - tirwedd 1,531 hectar yng Ngwynedd
- Cyhoeddwyd
Mae cyfarwyddwr elusen Coed Cadw yn dweud bod ganddi "bob hyder" o allu codi £13m erbyn diwedd y flwyddyn er mwyn prynu ystad Nannau yn Eryri.
Mae'r elusen yn bwriadu prynu y safle sy'n 1,531 hectar er mwyn gwarchod coetiroedd hynafol, tir fferm a chynefinoedd prin.
Cafodd apêl genedlaethol ei lansio'n ddiweddar i sicrhau tua £13 miliwn cyn diwedd 2026 er mwyn dod â'r safle dan ofal yr elusen.
Dywedodd Kylie Jones Mattock, Cyfarwyddwr Coed Cadw, bod yr apêl yn "uchelgeisiol" ond bod ganddi "bob hyder y bydd ein haelodau, ein cefnogwyr o bell ac agos, yn cael eu hysbrydoli i gefnogi'r broses" - gyda dros hanner yr arian wedi'i godi'n barod.

"Mae gan Nannau le arbennig yn hanes Cymru gyda chysylltiadau ag Owain Glyndŵr ond o ran natur mae Nannau o bwysigrwydd rhyngwladol," meddai Kylie Jones Mattock
Wrth siarad ar raglen Post Prynhawn yn gynharach yn yr wythnos, dywedodd Kylie Jones Mattock bod "ymgymryd â Nannau yn gyfrifoldeb sylweddol".
"Mae'n amlwg faint mae pobl leol yn gwerthfawrogi Nannau," meddai.
"Mae gan Nannau le arbennig yn hanes Cymru gyda chysylltiadau ag Owain Glyndŵr ond o ran natur mae Nannau o bwysigrwydd rhyngwladol.
"Mae'n gadarnle i rywogaethau fel ein hen goedwigau glaw sy'n brin ar raddfa fyd-eang ac mae hefyd yn nodedig am ei goed hynafol, gan gynnwys derwen anhygoel sy'n un o'r 200 coed mwyaf yn Ewrop."

Mae Nannau yn cyfuno 317 hectar o goetir hynafol, fflora coedwig law a chynefinoedd ucheldir.
Yn ôl Coed Cadw, mae ei choetir hynafol, ei pharcdir a'i choed agored yn gartref i amrywiaeth eang o fywyd gwyllt, gan gynnwys cennau prin a rhywogaethau fel glöyn byw britheg y gors, y gylfinbraff, y pathew a'r bele.
Mae'r dirwedd yn wynebu pwysau cynyddol, gan gynnwys clefydau coed, rhywogaethau goresgynnol ac effeithiau newid hinsawdd, meddai'r elusen.
Ychwanegon nhw fod plannu coed conwydd anfrodorol wedi effeithio ar rai coetiroedd hynafol, a bod sychder a'r bygythiad o danau gwyllt yn creu rhagor o heriau.
Dywedodd Ms Jones Mattock eu bod am "weithio'n agos gyda phobl leol yn y blynyddoedd i ddod i ddatblygu cynllun hirdymor" ar gyfer y safle ond bod "camau brys allwn ni gymryd er budd natur".

"Mae ffermio wrth ganol ein gweledigaeth ar gyfer Nannau yn y dyfodol," meddai Ms Jones Mattock
Mae Coed Cadw yn bwriadu parhau i ffermio yn Nannau ac mae'n credu bod anifeiliaid sy'n pori yn rhan bwysig o'r gwaith o reoli'r tir yn y dyfodol.
"Yn gyffredinol ry'n ni'n gobeithio parhau i ffermio mewn ffordd sy'n ystyriol o natur," meddai Ms Jones Mattock.
"Mae Nannau yn dir gweithio ac os yn llwyddiannus bydd yn parhau i fod," meddai.
"Mae ffermio wrth ganol ein gweledigaeth ar gyfer Nannau yn y dyfodol. 'Dan ni wedi cael sgyrsiau cychwynnol un-i-un gyda'r tenantiaid presennol a byddwn yn parhau i gydweithio gyda'r tenantiaid hynny."

Cafodd Plas Nannau ei adeiladu yn yr 1790au gan Syr Robert Howell Vaughan
Mae gan Nannau gysylltiadau hefyd ag Owain Glyndŵr.
Yn ôl y chwedl leol, lladdodd Glyndŵr ei gefnder, Hywel Sele, ar y tir a chuddio'i gorff ym moncyff gwag derwen, a ddaeth i gael ei hadnabod yn ddiweddarach fel Ceubren yr Ellyll.
Yng nghanol yr ystad, yn Llanfachreth, mae Plas Nannau - sy'n dyddio'n ôl i'r 1790au.
Cafodd ei adeiladu gan Syr Robert Howell Vaughan, ond y gred yw bod cartref hanesyddol yn bodoli yno ers yr 11eg ganrif.
Roedd yr ystâd yn gartref i deulu Nanney am ddegawdau cyn i Syr Robert adeiladu ar y tir.
Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf roedd yr adeilad yn ysbyty dros dro i filwyr, ond yn fwy diweddar mae sawl cynllun wedi bod i'w drawsnewid yn westy.
Nid yw Plas Nannau yn rhan o'r gwerthiant, meddai Coed Cadw, ac mae'n parhau i fod ym meddiant preifat.
'Cyfle i warchod ac adfer'
Ychwanegodd Ms Jones Mattock: "Mae ystad Nannau yn rhan hynod o dreftadaeth naturiol a diwylliannol Cymru.
"Mae ei choed hynafol, ei choetiroedd a'i chynefinoedd agored yn cynnal amrywiaeth anhygoel o fywyd gwyllt, ond mae pwysau cynyddol yn eu hwynebu.
"Bydd caffael Nannau yn rhoi cyfle i ni warchod yr ystad a'i hadfer ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.
"Mae'r apêl yn uchelgeisiol, mae'n wir, ond mae Nannau yn le mor arbennig felly mae gen i bob hyder y bydd ein haelodau, ein cefnogwyr o bell ac agos, yn cael eu hysbrydoli i gefnogi'r broses yn ogystal â gofalu am y safle yn y dyfodol."
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.
Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol .
Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.