Pasio cyllideb £109 miliwn y Senedd ond dwy blaid yn erbyn

Mae cynnydd o 6.45% yng nghyllideb Comisiwn y Senedd
- Cyhoeddwyd
Mae cyllideb Comisiwn y Senedd, sy'n rhedeg y sefydliad o ddydd i ddydd, wedi ei chymeradwyo ar gyfer 2027-28, gyda 42 AS o blaid a 37 yn erbyn.
Pleidleisiodd Reform a'r Ceidwadwyr yn erbyn y gyllideb £109 miliwn brynhawn Mercher - cyllideb sy'n gynnydd o 6.45% o'i chymharu â'r flwyddyn ariannol bresennol.
Mae £11.4 miliwn o fewn y gyllideb i gefnogi cam nesaf prosiect Bae 32, "prosiect mwyaf cymhleth erioed y comisiwn sy'n ceisio sicrhau swyddfeydd priodol i Aelodau, eu staff cymorth a staff y comisiwn y tu hwnt i derfyn prydles bresennol Tŷ Hywel yn 2032".
Bydd gwaith helaeth ar Dŷ Hywel, lle mae swyddfeydd staff y comisiwn ac Aelodau'r Senedd, yn dechrau yn ystod blwyddyn ariannol 2027-28, yn amodol ar ystyried yr achos busnes llawn ym mis Rhagfyr.
Y dybiaeth yw y bydd defnyddwyr yr adeilad yn cael eu symud i adeilad arall wrth i'r gwaith adnewyddu fynd rhagddo.
Bydd dyfarniad cyflog o 3.5% i staff y comisiwn, gyda 75 o staff ychwanegol mewn meysydd gwasanaeth sydd wedi gweld cynnydd yn eu llwyth gwaith wedi'i ysgogi gan gynnydd yn nifer yr Aelodau o 60 i 96 ers etholiad mis Mai.
Y targed ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf yw bydd gan y Comisiwn 587 o staff, meddai llefarydd.
Mae'r gyllideb hon yn tybio y bydd un pwyllgor parhaol ychwanegol ac un cyfarfod llawn ychwanegol bob tair wythnos.

Mae Tŷ Hywel wedi darparu swyddfeydd i wleidyddion Bae Caerdydd ers 1999 ac mae'r brydles bresennol yn dod i ben yn 2032
Fe wnaeth Reform bleidleisio yn erbyn y gyllideb ar ddiwedd y cyfarfod llawn ddydd Mercher, er nad oedd eu haelodau yn bresennol yn y ddadl oherwydd eu boicot.
Fe wnaeth mwyafrif y grŵp Llafur ymatal eu pleidlais, gydag un o'r grŵp, Vikki Howells, oedd wedi gweithio ar y gyllideb fel rhan o'r comisiwn, wedi pleidleisio o blaid.
Cyfeiriodd Huw Thomas ar ran y blaid Lafur at gyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru, gyda chyfanswm yr arian sydd ar gael i redeg gwasanaethau o ddydd i ddydd yn crebachu 0.5% y flwyddyn nesaf.
Dywedodd Thomas y bydd hynny yn "cael goblygiadau difrifol niferus ar ddarparu gwasanaethau cyhoeddus".
"Mae hyn yn cyferbynnu â chyllideb y comisiwn, sy'n tyfu o 6.4% – twf canrannol sy'n uwch na'r twf yng nghyllideb iechyd na chyllideb llywodraeth leol.
"Y farn gyffredinol o fewn y grŵp Llafur yw bod angen ystyried cyllideb y comisiwn yn ei chyd-destun ehangach, ochr yn ochr â phrif gyllideb Llywodraeth Cymru."
Ar ran y Ceidwadwyr, dywedodd Andrew RT Davies, bod y grŵp yn pleidleisio yn erbyn y gyllideb gan nad yw'r cynnydd o bron i 6.5 y cant – yn yr hinsawdd ariannol bresennol – "yn ffigwr y byddai pobl Cymru yn ei ystyried yn dderbyniol ar gyfer rhedeg ystâd seneddol".
Mynegodd bryder ynghylch y cynnydd yn nifer staff y comisiwn ac am brosiect Bae 32: "Ar adeg pan mae ysbytai, ysgolion a phrosiectau allweddol eraill yn cael trafferth sicrhau gwariant cyfalaf, credaf y bydd yn anodd iawn – i ddweud y lleiaf – hyrwyddo adeilad swyddfa ym Mae Caerdydd i dderbyn symiau mor sylweddol."
Dywedodd y comisiynydd Peredur Owen Griffiths, AS Plaid Cymru, ei fod yn "cydnabod y gallai'r costau sy'n gysylltiedig â llety dros dro ymddangos yn uchel, ond y pwynt pwysig yw y bydd rhoi mynediad llawnach i gontractwyr i Dŷ Hywel yn galluogi cwblhau'r gwaith yn gyflymach ac am gost gyffredinol is.
"Mewn geiriau eraill, gall gwario arian ar lety dros dro nawr arwain at arbedion yn y tymor hwy.
"Dylem gofio nad oes opsiwn sy'n rhydd o gostau yn y sefyllfa hon. Byddai aros yn Tŷ Hywel o dan y trefniadau presennol hefyd yn golygu costau sylweddol i'r pwrs cyhoeddus."
Mwy o arian i'r gwasanaeth iechyd yng nghyllideb gyntaf Plaid Cymru
- Cyhoeddwyd2 ddiwrnod yn ôl
Reform yn tynnu nôl eu dadl yn y Senedd ar ryddid i lefaru
- Cyhoeddwyd1 diwrnod yn ôl
Llafur Cymru'n dal am weld mwy o bwerau i'r Senedd, medd Skates
- Cyhoeddwyd4 o ddyddiau yn ôl
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.
Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.
Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.