Pasio cyllideb £109 miliwn y Senedd ond dwy blaid yn erbyn

Y SeneddFfynhonnell y llun, Getty Images
Disgrifiad o’r llun,

Mae cynnydd o 6.45% yng nghyllideb Comisiwn y Senedd

GanAlun Jones
BBC Cymru Fyw
  • Cyhoeddwyd

Mae cyllideb Comisiwn y Senedd, sy'n rhedeg y sefydliad o ddydd i ddydd, wedi ei chymeradwyo ar gyfer 2027-28, gyda 42 AS o blaid a 37 yn erbyn.

Pleidleisiodd Reform a'r Ceidwadwyr yn erbyn y gyllideb £109 miliwn brynhawn Mercher - cyllideb sy'n gynnydd o 6.45% o'i chymharu â'r flwyddyn ariannol bresennol.

Mae £11.4 miliwn o fewn y gyllideb i gefnogi cam nesaf prosiect Bae 32, "prosiect mwyaf cymhleth erioed y comisiwn sy'n ceisio sicrhau swyddfeydd priodol i Aelodau, eu staff cymorth a staff y comisiwn y tu hwnt i derfyn prydles bresennol Tŷ Hywel yn 2032".

Bydd gwaith helaeth ar Dŷ Hywel, lle mae swyddfeydd staff y comisiwn ac Aelodau'r Senedd, yn dechrau yn ystod blwyddyn ariannol 2027-28, yn amodol ar ystyried yr achos busnes llawn ym mis Rhagfyr.

Y dybiaeth yw y bydd defnyddwyr yr adeilad yn cael eu symud i adeilad arall wrth i'r gwaith adnewyddu fynd rhagddo.

Bydd dyfarniad cyflog o 3.5% i staff y comisiwn, gyda 75 o staff ychwanegol mewn meysydd gwasanaeth sydd wedi gweld cynnydd yn eu llwyth gwaith wedi'i ysgogi gan gynnydd yn nifer yr Aelodau o 60 i 96 ers etholiad mis Mai.

Y targed ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf yw bydd gan y Comisiwn 587 o staff, meddai llefarydd.

Mae'r gyllideb hon yn tybio y bydd un pwyllgor parhaol ychwanegol ac un cyfarfod llawn ychwanegol bob tair wythnos.

Tŷ Hywel Ffynhonnell y llun, Getty Images
Disgrifiad o’r llun,

Mae Tŷ Hywel wedi darparu swyddfeydd i wleidyddion Bae Caerdydd ers 1999 ac mae'r brydles bresennol yn dod i ben yn 2032

Fe wnaeth Reform bleidleisio yn erbyn y gyllideb ar ddiwedd y cyfarfod llawn ddydd Mercher, er nad oedd eu haelodau yn bresennol yn y ddadl oherwydd eu boicot.

Fe wnaeth mwyafrif y grŵp Llafur ymatal eu pleidlais, gydag un o'r grŵp, Vikki Howells, oedd wedi gweithio ar y gyllideb fel rhan o'r comisiwn, wedi pleidleisio o blaid.

Cyfeiriodd Huw Thomas ar ran y blaid Lafur at gyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru, gyda chyfanswm yr arian sydd ar gael i redeg gwasanaethau o ddydd i ddydd yn crebachu 0.5% y flwyddyn nesaf.

Dywedodd Thomas y bydd hynny yn "cael goblygiadau difrifol niferus ar ddarparu gwasanaethau cyhoeddus".

"Mae hyn yn cyferbynnu â chyllideb y comisiwn, sy'n tyfu o 6.4% – twf canrannol sy'n uwch na'r twf yng nghyllideb iechyd na chyllideb llywodraeth leol.

"Y farn gyffredinol o fewn y grŵp Llafur yw bod angen ystyried cyllideb y comisiwn yn ei chyd-destun ehangach, ochr yn ochr â phrif gyllideb Llywodraeth Cymru."

Ar ran y Ceidwadwyr, dywedodd Andrew RT Davies, bod y grŵp yn pleidleisio yn erbyn y gyllideb gan nad yw'r cynnydd o bron i 6.5 y cant – yn yr hinsawdd ariannol bresennol – "yn ffigwr y byddai pobl Cymru yn ei ystyried yn dderbyniol ar gyfer rhedeg ystâd seneddol".

Mynegodd bryder ynghylch y cynnydd yn nifer staff y comisiwn ac am brosiect Bae 32: "Ar adeg pan mae ysbytai, ysgolion a phrosiectau allweddol eraill yn cael trafferth sicrhau gwariant cyfalaf, credaf y bydd yn anodd iawn – i ddweud y lleiaf – hyrwyddo adeilad swyddfa ym Mae Caerdydd i dderbyn symiau mor sylweddol."

Dywedodd y comisiynydd Peredur Owen Griffiths, AS Plaid Cymru, ei fod yn "cydnabod y gallai'r costau sy'n gysylltiedig â llety dros dro ymddangos yn uchel, ond y pwynt pwysig yw y bydd rhoi mynediad llawnach i gontractwyr i Dŷ Hywel yn galluogi cwblhau'r gwaith yn gyflymach ac am gost gyffredinol is.

"Mewn geiriau eraill, gall gwario arian ar lety dros dro nawr arwain at arbedion yn y tymor hwy.

"Dylem gofio nad oes opsiwn sy'n rhydd o gostau yn y sefyllfa hon. Byddai aros yn Tŷ Hywel o dan y trefniadau presennol hefyd yn golygu costau sylweddol i'r pwrs cyhoeddus."

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.

Pynciau cysylltiedig