Ystyried gwahardd diodydd egni 'sy'n beryglus' i rai dan 16 oed

Mae Llywodraeth Cymru yn ystyried gwahardd gwerthu diodydd egni â lefelau uchel o gaffein i rai dan 16 oedFfynhonnell y llun, AFP via Getty Images
Disgrifiad o’r llun,

Mae Llywodraeth Cymru yn ystyried gwahardd gwerthu diodydd egni â lefelau uchel o gaffein i rai dan 16 oed

GanMark PalmerAnnell Dyfri a Gwen Aeron
  • Cyhoeddwyd

Gallai plant a phobl ifanc dan 16 oed gael eu hatal rhag prynu diodydd egni â lefelau uchel o gaffein o dan gynlluniau sy'n cael eu hystyried gan Lywodraeth Cymru.

Mae sawl person ifanc wedi dweud wrth BBC Cymru y bydden nhw yn croesawu gwaharddiad, gydag un ohonyn nhw, Sunny sy'n 16 oed, yn esbonio mai un o'r rhesymau y collodd ei thad "oedd oherwydd ei fod yn gaeth i ddiodydd egni".

Yn ôl y llywodraeth, mae'r ymgynghoriad yn "gam pwysig ymlaen" wrth ystyried sut y gellid cyflwyno a gorfodi cyfyngiadau o'r fath yng Nghymru.

Yn Lloegr, bydd gwerthu diodydd sy'n cynnwys mwy na 150mg o gaffein fesul litr i blant a phobl ifanc dan 16 oed yn anghyfreithlon mewn siopau, bwytai, caffis, peiriannau gwerthu ac ar-lein o fis Ebrill y flwyddyn nesaf.

Mae defnydd gormodol o gaffein wedi'i gysylltu â chur pen a phroblemau cysgu
Disgrifiad o’r llun,

Mae defnydd gormodol o gaffein wedi'i gysylltu â chur pen a phroblemau cysgu

Mewn datganiad ysgrifenedig, dywedodd Dirprwy Weinidog Iechyd Cyhoeddus ac Ataliol, Nerys Evans, fod y dystiolaeth ddiweddaraf yn awgrymu cysylltiad rhwng yfed diodydd egni â lefelau uchel o gaffein a chanlyniadau iechyd negyddol ymhlith plant a phobl ifanc.

Dywedodd fod ymchwil yn awgrymu y gall "yfed y diodydd arwain at gur pen, blinder, poenau stumog a phroblemau cysgu, yn ogystal â chynyddu'r risg o straen, gorbryder ac iselder".

Ychwanegodd fod ymgynghoriad blaenorol gan Lywodraeth Cymru wedi dangos cefnogaeth eang i gyfyngu ar werthu'r diodydd hyn i blant dan 16 oed.

Dywedodd Ms Evans fod "Llywodraeth Cymru bellach yn bwriadu bwrw ymlaen â chynigion i wahardd gwerthu diodydd egni â chaffein uchel i rai dan 16 oed, yn amodol ar ganlyniad yr ymgynghoriad".

Sunny a Morgan
Disgrifiad o’r llun,

Dywedodd Sunny (chwith) mai un o'r rhesymau iddi golli ei thad "oedd oherwydd ei fod yn gaeth i ddiodydd egni"

Esboniodd Sunny, 16, ei bod yn "meddwl y dylen nhw gael eu gwahardd, mae'n beryglus iawn, yn enwedig i bobl ifanc".

"Un o'r rhesymau nes i golli fy nhad oedd oherwydd ei fod yn gaeth i ddiodydd egni, mae'n beryglus iawn a dwi'n meddwl y dylen nhw eu gwahardd i bobl ifanc.

"Dwi ddim yn meddwl y dylen nhw gynhyrchu'r diodydd yn gyffredinol, dy'n nhw ddim yn rhoi unrhyw fudd i bobl, jest cymerwch goffi".

Byddai Alisha, 17, yn falch o weld gwaharddiad, gan eu bod yn "cael effaith fawr ar eich iechyd a dwi ddim yn teimlo ei fod yn beth da i gychwyn yn ifanc ac wynebu heriau iechyd yn ifanc".

"Chi'n gallu cael un mewn siop gornel yn barod pan yn iau na 16 oed, neu ma' hyd yn oed plant 12 oed yn mynd mewn ac yn prynu diodydd egni ac mae wir yn cael effaith wael ar eu hiechyd.

Ychwanegodd ei bod "100%" yn cytuno y dylid eu gwahardd.

Alisha a Vee
Disgrifiad o’r llun,

Mae Alisha (chwith) a Vee yn cytuno y dylai'r diodydd gael eu gwahardd i blant o dan 16 oed

Mae Vee,17, hefyd yn cytuno y dylai'r diodydd gael eu gwahardd.

"Dwi'n meddwl ei fod yn beth da achos mae 'na straeon wedi bod yn y newyddion am blant ysgol gynradd wedi gorfod mynd i'r ysbyty oherwydd defnydd o ddiodydd caffein fel Prime.

"Mae'n hawdd iawn i gychwyn dibynnu arnyn nhw, felly dwi'n meddwl bydd y gwaharddiad yn beth da."

Ychwanegodd Vee ei bod yn sylwi ar "lot o bobl ifanc yn yfed diodydd egni".

Creda Morgan, 19, "y dylen nhw wahardd e' i bobl o dan 16 oed".

"Achos mae cymaint o ffactorau, mae'n effeithio ar eich iechyd a chi ddim hyd yn oed yn gwybod beth mae am wneud i chi, a nes bo' chi'n gallu gwneud y penderfyniad yna eich hunain, dwi ddim yn meddwl y dyle bo' chi'n cael prynu nhw.

"Ydyn maen nhw [pobl ifanc yn eu hyfed], dwi wedi gweld pobl yn eu harddegau gyda Monster Energy, ac ydyn maen nhw'n blasu'n neis, ond dyw e' ddim werth y risg.

"Dwi'n 'chydig o hypocrite ond dwi m'ond yn yfed un bob nawr ac yn y man."

Dywedodd Nerys Evans fod tystiolaeth yn awgrymu bod diodydd egni â lefelau uchel o gaffein yn gallu cael effaith negyddol ar iechyd plant a phobl ifanc
Disgrifiad o’r llun,

Dywedodd Nerys Evans fod tystiolaeth yn awgrymu bod diodydd egni â lefelau uchel o gaffein yn gallu cael effaith negyddol ar iechyd plant a phobl ifanc

Byddai'r rheolau'n berthnasol i ddiodydd, heblaw te a choffi, sy'n cynnwys mwy na 150mg o gaffein y litr.

Yn ôl y llywodraeth, bydd yr ymgynghoriad yn canolbwyntio ar sut y gellid cyflwyno a gorfodi'r cyfyngiadau, gan gynnwys trefniadau gwirio oedran ar-lein, monitro cydymffurfiaeth, cosbau posibl a'r amserlen ar gyfer rhoi'r mesurau ar waith..

Yn Lloegr, ni fydd y gwaharddiad yn cynnwys diodydd meddal â lefelau is o gaffein, fel Diet Coke, nac ychwaith de a choffi.

Ond byddai diodydd fel Red Bull, Monster, Relentless a Prime yn cael eu gwahardd.

Yn ôl arbenigwyr, gall pobl ifanc fod yn fwy sensitif i gaffein oherwydd bod eu cyrff yn llai a bod eu hymennydd yn dal i ddatblygu.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.