ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

Amharic

ከሳምንት በፊት ባጋጠው የመሬት መንቀጥቀጥ ከፈረሱ ሕንጻዎች ግንባታ ጋር በተያያዘ በ113 ሰዎች ላይ የእስር ትዕዛዝ መውጣቱን የቱርክ ባለስልጣናት አስታወቁ።

የቱርክ ርዕደ መሬት፡ ከሕንጻ ግንባታ ጋር በያያዘ 113 ሰዎች ላይ የእስር ትዕዛዝ ወጣ

ቱርክ እና ሶሪያ በሚወሰኑበት የድንበር አካባቢ ባጋጠመው ከባድ የመሬት መንቀጥቀጥ ምክንያት የሞቱ ሰዎች ቁጥር ወደ ሁለት ሺህ መጠጋቱን ባለሥልጣናት አሳወቁ። ዛሬ ሰኞ ጠዋት በተከሰተው የመሬት መንቀጥቀጥ በቱርክ አስካሁን ከአንድ ሺህ በላይ እንዲሁም በሶሪያ በኩል ደግሞ ወደ 800 የሚደርሱ ሰዎች ለሞት ተዳርገዋል።

ቱርክ እና ሶሪያን በመታው የመሬት መንቀጥቀጥ የሞቱ ሰዎች ቁጥር ወደ 2000 ተጠጋ

ሕንድ ውስጥ የምትገኘው ይህች መንደር በዘመናት ሂደት ቀስ በቀስ እየሰመጠች ሲሆን ነዋሪዎች ቤታቸውን እያተዉ እየወጡ ነው። ቤቶች፣ ሕንጻዎች፣ መንገዶች እና የተለያዩ መሠረተ ልማቶች እየተሰነጣጠቁ እየፈራረሱ ነው። ባለሥልጣናትም ነዋሪዎችን ከአካባቢው ማስወጣት ጀምረዋል። ምክንያቱ ምንድን ነው?  

በመስመጥ ላይ ከሚገኙት መንደሮች እየተፈናቀሉ ያሉ ነዋሪዎች  

የግሪጎሪያን ቀን አቆጣጠርን የሚከተሉት አብዛኛው የዓለማችን ክፍል አዲሱን 2023 ዓመት ተበሉ። 
በመላው ዓለም በሚገኙ ከተሞች ነዋሪዎች በብዛት ተሰባስበው በርሽት ትዕይንት አዲሱን ዓመት ተቀብለዋል።

የአውሮፓውያን ቀን አቆጣጠርን የሚከተሉት 2023 አዲስ ዓመትን ተቀበሉ

በአዲስ አበባ ከተማ እና ዙሪያዋ በጅብ ጉዳት የሚደርስባቸው ሰዎች ቁጥር መጨመሩን ተከትሎ ስጋት መጨመሩን ነዋሪዎች ለቢቢሲ ተናገሩ። ከቀናት በፊትም በ30ዎቹ የዕድሜ ክልል ውስጥ የነበረ ግለሰብ በአዲስ አበባ ዙሪያ በምትገኘው ለገጣፎ ለገ ዳዲ ከተማ በጅብ ተበልቶ መሞቱን ነዋሪዎች እና ፖሊስ ለቢቢሲ ተናግረዋል። 

በአዲስ አበባ እና በዙሪያዋ በጅብ የሚፈጸም ጥቃት የነዋሪዎች ስጋት እየሆነ ነው 

በናሳ የሚመራው የሳተላይት ተልዕኮ በመላው ዓለም የሚገኙ ወንዞች፣ ሐይቆች እና የውሃ ማጠራቀሚያዎች የያዙትን የውሃ መጠን ለማወቅ የሚያስችል ጥናት ማካሄድ ጀምሯል። አዲሱ ሳተላይት ዘመናዊ ራዳር የተገጠመለት ሲሆን ሳይንቲስቶች የዓለምን የውሃ መጠን በመለየት እና በዚህ መነሻነት ለአየር ንብረት ለውጥ ተጨማሪ መንስኤዎችን እንዲሁም መፍትሄዎችን ለመለየት ያስችላቸዋል ተብሏል።

ናሳ ለምን የዓለማችንን የውሃ ይዞታ ከጠፈር ላይ ሆኖ ሊመዘገብ ፈለገ?

ብዝሃ ሕይወት በሰፊዋ ምድራችን ላይ በተለያዩ የተፈጥሮ አካባቢዎች የሚገኙ ማንኛቸውንም ፍጥረታት ያካትታል። 
እነዚህም እንስሳት እና እጽዋት የመጠጥ ውሃ፣ ምግብ እና መድኃኒትን ጨምሮ ለሰው ልጅ አስፈላጊ የሆኑ ነገሮችን ያቀርባሉ። ከእዚህም ባለፈ በአግባቡ ከተያዙ የዓለማችን ዋነኛ ስጋት የሆነውን የአየር ንብረት ለውጥን ለመከላከልም የራሳቸውን አስተዋጽኦ ያበረክታሉ። በተቃራኒው ደግሞ የምድራችን ብዝሃ ሕይወት ሃብት መመናመን ወይም መጥፋት የተፈጥሮን ሥርዓት በማዛባት የሰውን ልጅ ኑሮ በእጅጉ እንዲመሰቃቀል ያደርጋል።

ብዝሃ ሕይወት ምንድን ነው? ጠቀሜታውስ?

ኢትዮጵያ በአረንጓዴ አሻራ ዘመቻ 20 ሚሊዮን ዛፎችን ለመትከል ዕቅዷን ይፋ አድርጋ በጀመረችበት ጊዜ በዓለም ደረጃ መነጋገሪያ ሆና ነበር። እስካሁንም የተያዘው ዕቅድ ከታሰበው በላይ መሳካቱንና ይህም የእጽዋት ልማት እንደሚቀጥል አሳውቃለች። ከዚህ ልማት ጋር ተያይዘው የሚወጡት አሐዞች አስደናቂ ናቸው። በዘመቻው ጅማሬ ላይ መንግሥት እንዳለው በአንድ ቀን ውስጥ 350 ሚሊዮን የዛፍ ችግኞች ተተክለዋል። 

20 ቢሊዮን ችግኞችን መትከል ግቡ ያደረገው አረንጓዴ አሻራ እና አፍሪካ 

በጋምቤላ ክልል የጣለው ከባድ ዝናብ ባስከተለው የጎርፍ አደጋ ቢያንስ 185 ሺህ ነዋሪዎች መፈናቀላቸውን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አስታወቀ።

በጋምቤላ በደረሰ የጎርፍ አደጋ ከ185 ሺህ በላይ ነዋሪዎች መፈናቀላቸውን ተመድ አስታወቀ

አእምሯችንን በአጉሊ መነጽር ብናየው ከብዙ የደም ስሮች እና ውስብስብ የሆኑ የነርቭ መስመሮች ውጪ ምንም የምናየው ነገር አይኖርም። ሆኖም ግን አእምሯችን የማንነታችን፣ የአስተሳሰባችን እና የስሜታችን ሲያልፍም በምክንያት እና በውጤት የማመናችን ምንጭ ነው።

በወንዶች እና በሴቶች አእምሮ መካከል ልዩነት አለ?

ኢያን የተባለው ከባድ አውሎ ነፋስ የአሜሪካዋን የፍሎሪዳ ግዛት መትቶ ከፍተኛ ውድመት ካደረሰ  በኋላ ደቡባዊ ላሮላይናን መትቷል። 

ከባድ የተባለው አውሎ ነፋስ በአሜሪካ ከፍተኛ ጉዳት አደረሰ 

የመስቀል ወፍ ለወራት ጠፍታ ቆይቶ አዲስ ዓመት ሲገባ በተለይ ደግሞ መስከረም ሲጋመስ እንደምትከሰት በብዙዎች ዘንድ ይታመናል። ክረምትን ከበጋ በቀጭን ክር የሚያዛምዱ፣ ከኢትዮጵያ አልፈው በኬንያ፣ ኡጋንዳና ታንዛኒያ መኖሪያቸውን ያደረጉ፣ 'የመስቀል አእዋፋት' አብረውን እያሉ ድንገት ለመስከረም አዲስ የሚሆኑብን፣ አብረውን ያሉ እንግዶች ናቸው ይላሉ የዘርፉ ባለሙያዎች።

በመስቀል ሰሞን ጎልታ የምትታየን ነገር ግን ሁሌም አብራን ያለችው 'የመስቀል ወፍ'

በፓኪስታን የሚገኘውን ትልቁን ሐይቅ ለማስተንፈስ የተደረገው የመጨረሻ ሙከራ መክሸፉን ተከትሎ ውሃው ሞልቶ እንዳይፈስ ለማድረግ ባለስልጣናት እየታገሉ ናቸው። 

ፓኪስታን ትልቁ ሐይቋ እንዳያጥለቀልቃት  ስጋት ላይ ናት

በምስራቅ ሩሲያ በምትገኘው ምሥራቃዊ ካምቻትካ ግዛት በእሳተ ገሞራ የተፈጠረ ተራራ ለመውጣት የሞከሩ ቢያንስ 6 ተራራ ወጭዎች ህይወታቸው ማለፉን መገናኛ ብዙሃን ዘግበዋል።

ስድስት ሩሲያውያን ተራራ ወጭዎች በእሳተ ገሞራ ላይ ወድቀው ሞቱ 

በጋና ዋና ከተማ አክራ በሚገኘው የእንስሳት ማቆያ እና መጎብኛ ስፍራ ውስጥ ዘሎ የገባ አንድ ግለሰብ በአንበሶች በደረሰበት ጉዳት ህይወቱ አለፈ። 
የአገሪቱ የዱር እንስሳት ጥበቃ ባለስልጣናት ባለፈው ህዳር የተወለዱት እና ትልቅ ትኩረት የሳቡትን ሁለት ብርቅዬ ነጭ የአንበሳ ደቦሎችን ለመስረቅ አስቦ ሊሆን እንደሚችል ጥርጣሬጣቸውን ገልጸዋል።

በጋና ደቦሎችን ለመስረቅ ያሰበው ግለሰብ በአንበሶች ተበልቶ ሞተ  

በአዲስ አበባ አንድ የ10 ዓመት ታዳጊ በጅብ ጥቃት አይኑን ጨምሮ ግማሽ የቀኝ ፊቱ ክፉኛ እንደተጎዳ ቤተሰቡና ህክምናውን እያከናወኑ ያሉ ሐኪም ለቢቢሲ ተናገሩ።

በአዲስ አበባ አንድ ታዳጊ በጅብ ጥቃት ዐይኑን ጨምሮ ግማሽ ፊቱን አጣ  

የክረምቱ ወቅት ከጀመረ በኋላ ባለው ጊዜ ሱዳን ውስጥ ከ50 በላይ ሰዎች በከባድ ዝናብና ጎርፍ ሳቢያ ሕይወታቸው መጥፋቱን መንግሥትና የእርዳታ ተቋማት አሳወቁ። 

ሱዳን ውስጥ በጎርፍ ሳብያ ከ50 በላይ ሲሞቱ በርካቶች ላይ ጉዳት ደረሰ  

በሰሜን ምስራቅ አንጎላ በመጠኑ ትልቅ የተባለ ሮዝ ቀለም ያለው አልማዝ መገኘቱ ተገለጸ። 

በ300 ዓመታት ትልቁ የተባለ አልማዝ አንጎላ ውስጥ ተገኘ

ከምድራችን አጠቃላይ ክፍል ውስጥ አብዛኛው በውሃ የተሸፈነ ነው። በዚህም ከአጠቃላዩ የዓለማችን ገጽታ ሁለት ሦስተኛውን የሚሸፍኑት ውቅያኖሶች ናቸው።

ውቅያኖሶች ባይኖሩ ዓለማችን ምን ልታጣ ትችል ነበር?

በኢኳዶር የቀደምት ሕዝቦች ጥንታዊ ግዛት ላይ የወርቅ ማዕድን የማውጣትን ተግባር የተቃወሙ ሁለት ተሟጋቾች ዓለም አቀፍ የአካባቢ ጥበቃ ሽልማት አሸንፈዋል።

ከሕዝባቸው መሬት የወርቅ ማዕድን ማውጣትን በድሮን ‘የገቱት’ ተሟጋቾች

ቬትናም ውስጥ በሁለት ትልልቅ ኮረብታዎች መካከል የተሰራው የመስታወት ድልድይ በዓለም የክብረ ወሰን መዝገብ ላይ ሰፍሯል። 

በዓለም ረዥሙ በመስታወት የተሰራው ድልድይ 

ባክቴሪያው ከዓለማችን ትልቁ ነው። መጠኑም የአንድ ሽፋሽፍት ፀጉር ያህል እንደሆነ ተነግሯል። በፍሬንች ካረቢያን ውሃ ውስጥ የሰጠመ ዛፍ ላይ ተጣብቆ ነበር ባክቴርያው የተገኘው።


በዓለም ትልቁ እና በዐይን ሊታይ የሚችል ባክቴሪያ ተገኘ

በአፍጋኒስታን በደረሰ ከባድ የመሬት መንቀጥቀጥ አንድ ሺህ ሰዎች ሞቱ 

በደቡባዊና ምሥራቃዊ የቻይና ግዛቶች ከባድ ዝናብ ጎርፍ እና የመሬት መንሸራተት በማስከተሉ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች አከባቢዎቹን ለቀው እንዲወጡ ተደርጓል። 