Catchphrase Ysbyty Brynaber - Week 88

Key Language

‘dyma’ plus the verb when  telling a story
plural of ‘cyllell’ and dialectal variation
‘na’.

New Words

beio					to blame 
treal  (SW)				to try 
egluro					to explain
dyfalu					to guess
ymosod ar 				to attack
tan 					until
llifo 					to flow
cyhuddo				to accuse, to charge
cyhuddiad				accusation, charge
rheolaeth 				control
cyfreithiwr 				a lawyer
cyfreithwraig 				a woman lawyer
achos llys                                                	a court case
echnos					the night before last
arwydd					a sign, a notice
crasfa					a thrashing, a hiding
byddar 					deaf
trin					to treat
gwadu 					to deny
dathlu  					to celebrate
cyfweliad				an interview
cynhyrfus 				exciting 
yn fanwl gywir				precisely	
fel tân gwyllt  				like wild fire
meddw dwll  				blind drunk
y ffasiwn beth				such a thing
synnu					to be surprised
codi ofn	 ar				to scare someone (literally to raise a fear on)
hyd yn oed				even
perygl bywyd				dangerous (literally the danger of life)
bwriadu 				to intend
newid byd mawr arna i 			a big change for me (literally a big change of world on me)
cytundeb 				a contract
hala					SW form of anfon or gyrru meaning to send
yn dragwyddol				constantly
arllwys					to pour
bwrw hen wragadd a ffyn		to rain cats and dogs (literally old women and broomsticks)
dod o hyd i				to find, to come across
go brin					hardly

Hopefully you’ve been listening to the repeats of the last series, which have been aired throughout September.  But don’t worry if you missed the episodes, because here’s a quick reminder of the main characters and what happened at the end of the last series:

Arwyn Saunders has been unemployed for quite some time after losing his job as a surgeon at Ysbyty Brynaber.  He and the new barmaid Michelle, have become quite good friends and he confides in her that he’s got an interview for a new job.  But he hasn’t revealed any more than that…

Brian Rees, the local garage manager, has a child with young nurse Wendy Keating.  He’s been avoiding Wendy’s desperate attempts to speak to him as he wants ex-wife Agnes back.  But Agnes has had enough of his womanising and isn’t interested. So, when Jac Whelan, Brian’s best friend, runs off with Agnes, he’s less than impressed… and hatches a plan to kill Jac.  He can’t go through with it at the last minute and Jac is alive and well and determined to take his revenge!

Meanwhile, Chris Roberts has been stalking Jenny Saunders.  When he gets stabbed at her flat, we’re left wondering whether Jenny has stabbed him in self-defence, or whether he’s finally flipped and has actually stabbed himself.

All will be revealed in the new series, so tune in for the rest of the week to see what developments have taken place over the past 6 months…

Main Grammatical Points
 
A few months ago, we learnt that you can use ‘dyma’ plus the verb when you’re telling a story.  Look out for this form when Chris explains to Brian about how he came to be arrested!

He says:
Dyma’r ddau copper hyn yn dod i mewn…. 	These 2 coppers came in
Dyma hi’n dod lan ataf fi…			She came up to me
Dyma fi’n rhoi’n drinc i lawr…			I put my drink down

It’s quite an easy construction, so try and use it whenever you’re listing events in a story.

Plurals in Welsh are a real pain unfortunately!  There seem to be so many different forms, don’t there? Well, a good tip, is to just try and remember the plurals for the most commonly used words first.  Look out for the word cyllell - a knife - cyllell.  The plural for this is - cyllyll.  Can you hear the difference? There’s just a slight change of vowel in the last part of the word.  Cyllell becomes cyllyll. 

But to make matters worse - you’ll hear Brian using his North Wales accent to the full this week.  He keeps the same vowel change to create the plural, but he pronounces the word for knife and knives as cylleth and cyllyth.  He’s not wrong - it’s actually very typical in North Wales to change the final ‘ll’ in cyllell to ‘th’.

You know the words ‘a’ and ‘ac’ for ‘and’ of course, but listen out for the use of ‘na’ which is the negative of  ‘a’.  Arwyn lists:
Na polo clubs.   Na tennis clubs.   Na bowls clubs.  Nac unrhyw glwb arall.

which means:
Not polo clubs, nor tennis clubs, nor bowls clubs or any other club.

Chris apologises to Brian for being late for work but Brian is horrified at the reason he gives for his lateness.

beio						to blame 
treal (SW)					to try 
egluro						to explain
dyfalu						to guess
ymosod ar 					to attack
tan 						until
llifo 						to flow
cyhuddo					to accuse, to charge
cyhuddiad					an accusation, a charge
rheolaeth 					control
cyfreithiwr 					a lawyer
cyfreithwraig 					a woman lawyer
achos llys                                                		a court case

Brian - Prynhawn da, Christopher...
Chris - Bore da, Bri.  
Brian - Prynhawn da, meddwn i...Roeddwn i’n bod yn sarcastig.  
Chris - Yeah, yeah.  I clocked your tone of voice all right...
Brian - Wel?...Faint o’r gloch wyt ti’n galw hyn?
Chris - About 9.45 give or take a second or two.  Ond paid â dechrau fy meio.  O.K.?  Gwnes i dreal dy ffono di - honest.  Ond roedd dy mobile di off...
Brian - Fy ffonio i?  I ddweud beth?
Chris - I dreal egluro pam byddwn i dipyn bach yn hwyr yn dod i’r gwaith y bore yma...
Brian - Wel?  Wyt ti am ddweud wrthyf i ynte?  Neu oes rhaid i mi ddyfalu?
Chris - Wel...cefais i fy arestio neithwr.  
Brian - Arestio?
Chris - Yep.  Arestio.  As in handcuffs job...
Brian - Pam?
Chris - Late drinking.  After hours.  Lock-in.   
Brian - Lle?
Chris - Yn y Crown.  Yn y lounge bar.  A wedyn - am ‘bytu ten to two yn y bore, mae yna gnoc ar y drws.  A dyma’r ddau copper hyn yn dod i mewn.  Un boi ac un fenyw...
Brian - A faint ohonoch chi oedd yn yfed yn hwyr yn y bar?
Chris - Saith ohonon ni.  
Brian - A gafodd pawb eu harestio?
Chris - Na.  Dim ond fi.  
Brian - Pam dim ond chdi?
Chris - Ie...Wel...
Brian - Ia...Wel...Beth?
Chris - Things turned a bit nasty...
Brian - Sut?  Dywed...
Chris - Gwnes i head-bytio’r copper.  
Brian - Dywed eto.  
Chris - I head-butted the copper.  
Brian - Dwyt ti ddim yn gall!  Head-bytio’r plismon?  Pam?
Chris - Onest, Brian...Taset ti wedi bod yn y Crown neithiwr...Taset ti wedi gweld sut gwnaeth hi gerdded lan at y bar...arrogant cow.  
Brian - O, Dduw dad!  Ddim y plismon wnest ti hitio...Ond y ddynes?  Y blismones?
Chris - Ie’r blismones...Achos roedd hi mor rude, Bri...Dyma hi’n dod lan ataf i a gofyn beth oeddwn i’n ei feddwl oeddwn i’n ei wneud?  “Wel, joio drinc bach tawel, love.” meddwn i, “tan i ti a dy gorila gerdded i mewn yma jest nawr...”
Brian - Dwyt ti ddim yn gall...
Chris - “Pwy wyt ti’n galw’n gorila?” meddai hi wrthyf i?
Brian - Dwyt ti ddim yn gall, Chris...Wyt ti’n clywed?
Chris - Dyma fi’n rhoi fy nrinc i lawr...Edrych arni...Edrych reit mewn i’w llygaid hi...Ac yn sydyn - sa i’n gwybod sut - ond daeth rhywbeth drosof i, Brian...Rhywbeth roeddwn i’n ffaelu ei reoli...Gwnaeth  rhywbeth snapio...A’r peth nesaf roedd hi’n sgrechian ar y llawr ac roedd gwaed yn llifo allan o’i thrwyn hi...Bitch.  
Brian - Beth wnaeth ddigwydd wedyn?  Ar ôl i chdi ymosod ar y ddynes yma?
Chris - Chaos.  Pandemonium.  Aeth pawb yn ‘nuts’, man...
Brian - Ac wedyn gest ti dy arestio?  
Chris - Aye...
Brian - A wnaeth yr heddlu dy gadw di i mewn dros nos?
Chris - Yeah...Spent the night in the cells...
Brian - Wyt ti wedi cael dy gyhuddo?
Chris - What’s that?  Charged?
Brian - Ia...Wyt ti wedi cael dy gyhuddo?
Chris - Do...
Brian - A beth yn union yw’r cyhuddiad?
Chris - Assaulting a police officer in the execution of her duty.  
Brian - A pryd wyt ti yn y llys?
Chris - Sa i’n siwr eto...Ond o leiaf ces i bail.  
Brian - Dydw i ddim yn coelio hyn...Pam ar y ddaear wnest di beth mor wirion?
Chris - Fel dywedais i, daeth rhywbeth drosof i...Roedd popeth mas o fy rheolaeth i...Ac aeth popeth yn ddu...
Brian - Wyt ti wedi siarad efo cyfreithiwr?
Chris - Just a police solicitor, yeah.  Gwnaethon nhw ffonio rhywun.  A daeth rhyw foi draw i fy ngweld i yn y cop shop...
Brian - Mae hyn yn serious...
Chris - Aye...Mae’n pretty serious...
Brian - Gwranda...edrycha rwan...Dw i’n gwybod am gyfreithiwr...wel, cyfreithwraig a dweud y gwir...Cathy Davies yw ei henw hi...Mae Cath yn wych...Wyt ti eisiau ei rhif ffôn hi?
Brian - Chris?  Wyt ti’n gwrando arnaf i?
Chris - Beth?
Brian - Dw i’n gwybod am rywun sy’n gallu dy helpu di...Cath Davies ... Cyfreithwraig...Gwnaeth hi helpu fi a Jac Whelan unwaith...Roedd yna achos llys ac mi gafodd Cath ni’n rhydd...
Chris - Ie...O.K. diolch...Bri?  Wyt ti’n mynd i roi’r sac i fi?
Brian - Wel...Nac ydw.  Dydw i ddim y math o foi sy’n rhoi cic i rywun pan mae o i lawr...
Chris - Diolch, Bri...You’re a real friend, man.  

Catchphrase Ysbyty Brynaber: Episode 263

Jenny tells Brian about Chris’s obsession with her and the stabbing incident some months ago at her flat.

While Arwyn has reason to celebrate, Chris drowns his sorrows at the Yacht Club.

Geirfa

echnos						the night before last
arwydd						a sign, a notice
crasfa						a thrashing, a hiding
byddar 						deaf
trin						to treat
gwadu 						to deny
dathlu  						to celebrate
cyfweliad					an interview
cynhyrfus 					exciting 
yn fanwl gywir					precisely	
fel tân gwyllt  					like wild fire
meddw dwll  					blind drunk
y ffasiwn beth					such a thing
synnu						to be surprised
codi ofn	 ar					to scare someone (literally to rasie a fear on)
hyd yn oed					even
perygl bywyd					dangerous (literally the danger of a life)

Golygfa 1

Chris - Michelle...
Michelle - Beth wyt ti moyn yma?
Chris - Peint o gwrw, plis.  
Michelle - What’s this I’ve heard?
Chris - Beth nawr...?
Michelle - The night before last?  Echnos.  Some incident...
Chris - Oh that?  Ie...wel...
Michelle - It was a woman copper, right?  Or so the rumour has it?
Chris - It was her own fault.  She got in the way.  
Michelle - What?  Of your forehead?  Funny that... Ym...sori.  
Chris - Beth?
Michelle - Wyt ti’n gweld yr arwydd coch yna?  Dim ysmygu...Which means what it says...Dim ysmygu yn y bar.  O.K.?
Chris - Sori, ond ar ôl i’r cops roi crasfa i fi, dw i dipyn bach yn fyddar yn y glust yma, Michelle...
Michelle - Blanket policy, Chris.  It applies to everyone.  
Chris - Don’t be a bloody nag tonight, all right?
Michelle - Nid fi sy’n gwneud y rheolau...
Chris - Un drinc ac un ffag a dw i off.  O.K.?
Arwyn - Michelle...A sut hwyliau sydd arnoch chi heno?
Michelle - Dw i’n iawn Arwyn.  
Arwyn - Christopher.  
Chris - All right Arwyn?
Arwyn - A sut mae bywyd yn eich trin chi ynte?
Chris - You’ve obviously heard then?
Arwyn - Wel, dydw i ddim yn mynd i wadu fy mod i heb glywed am ‘bytu beth ddigwyddodd yn y Crown echnos...
Chris - Word gets around this place pretty quickly.  
Michelle - Same as usual, Arwyn?
Arwyn - Na, dim diolch...
Michelle - Oh?  Pam?
Arwyn - Heno dw i moyn champagne!  Dw i’n dathlu.  
Michelle - Dathlu?  Dathlu beth?
Arwyn - Ah-ha!
Chris - Wyt ti wedi ennill y loteri?
Arwyn - Nac ydw!...Ond dw i wedi cael newyddion da iawn...
Michelle - Well, don’t keep me in suspense...Dywed!
Arwyn - Ydych chi’n fy nghofio i’n mynd am gyfweliad?  Fisoedd yn ôl nawr.  
Michelle - Ydw...Interview am job...
Arwyn - Dyna chi...Cyfweliad am swydd...Wel, dyna pam dw i moyn dathlu.  
Michelle - You got it?  You got the job?  Wyt ti wedi cael y swydd?
Arwyn - Do!  Ar ôl proses hir iawn.  A... dw i’n dechrau yr wythnos nesaf!
Michelle - Llongyfarchiadau!  Come here...Let me give you a big wet, sloppy kiss...
Newyddion ardderchog...Da iawn ti!
Arwyn - Diolch.  
Chris - Yeah, nice one Arwyn.
Michelle - Brilliant!  Absolutely brilliant.  Rwyt ti wedi  bod heb waith ers cymaint o amser...A beth yw hi?  Y job yma?  Rhywbeth exciting?
Arwyn - Rhywbeth cynhyrfus dros ben...Cynhyrfus iawn, iawn...Dw i’n ffaelu credu fy lwc...Byddaf i’n gweitho mewn ysbyty unwaith eto...
Michelle - Beth?  Wyt ti’n mynd yn ôl i weithio yn Ysbyty Brynaber?
Arwyn - Nac ydw - ddim cweit...
Chris - Ble ynte?
Arwyn - Affrica.  

Golygfa 2

Jenny - Pryd oedd hyn ynte?
Brian - Nos Lun.  Wel, oriau mân bore dydd Mawrth i fod yn fanwl gywir.  Rhyw ddau o’r gloch y bore.  Yn y Crown.  Dwyt ti ddim wedi clywed am y peth?  Mae’r stori wedi mynd o gwmpas y dref fel tân gwyllt.  
Jenny - Naddo.  Dydw i ddim wedi clywed gair.  
Brian - Mae’n rhaid ei fod yn feddw dwll.  Neu pam arall fuasai Chris wedi gwneud y ffasiwn beth?  Hitio plismones.  ‘Dwn i ddim wir...ymmm... Jenny?  Beth sydd?  Rwyt ti’n dawel iawn?
Jenny - Wel, fedraf i ddim dweud fy mod i’n synnu a dweud y gwir.  
Brian - Pam?  Beth wyt ti’n ei feddwl?  Ddim yn synnu?
Jenny - Dydw i ddim yn synnu bod Chris wedi gwneud beth wnaeth o yn y Crown.  
Brian - Pam wyt ti’n dweud hynny?...Ydy Chris wedi gwneud rhywbeth tebyg i chdi?  
Jenny - Mae o wedi bod yn fy nilyn i...
Brian - Dy ddilyn di?  Beth wyt ti’n ei feddwl?
Jenny - Stalker.  Disgwyl amdanaf i.  Codi ofn arnaf i.  Ac un noson gwnaeth o hyd yn oed dorri i mewn i’r fflat...
Brian - Beth ar y ddaear ddigwyddodd?
Jenny - Roedd ganddo fo gyllell...Cyllell boced fach...wyt ti’n gwybod...Swiss army knife...Ac...wel... rywsut neu’i gilydd, stabiodd Chris ei hun...Ddim yn ddrwg...Ond stabiodd ei hun!  Yn fy fflat i, Brian...a fy meio i!  Ond gwnes i adael iddo fo fy meio fi ar pryd - peth ffôl dw i’n gwybod wrth edrych yn ôl, ond roeddwn i jest eisiau bywyd tawel.  Dydy Chris ddim yn iawn yn ei ben...Ac mae o’n berygl bywyd...Time-bomb - dyna beth yw Christopher Roberts...
Brian - Doedd gennyf i ddim syniad... Ydy o wedi dy haslo chdi wedyn?
Jenny - Naddo.  Ddim ers hynny.  Dw i heb hyd yn oed ei weld o.  Diolch byth.
Catchphrase Ysbyty Brynaber: Episode 264

Jenny congratulates Arwyn on his new job; Chris has made an appointment to see a solicitor about his pending court case; and Arwyn reveals his true feelings towards Michelle.

Geirfa

dymuno 				to wish
bwriadu 				to intend
newid byd mawr arna i 			a big change for me (literally a big change of world on me)
cytundeb 				a contract
hala					SW form of anfon or gyrru meaning to send
yn dragwyddol				constantly
arllwys					to pour
bwrw hen wragadd a ffyn		to rain cats and dogs (literally old women and broomsticks)
dod o hyd iddo				to find, to come across
go brin					hardly

Golygfa 1

Jenny - Haia.  
Arwyn - Jenny - dere mewn.  
Jenny - Dw i ddim am aros yn hir.  Dw i am fynd draw i’r ysbyty mewn hanner awr...
Arwyn - Disglaid clou cyn i ti fynd?
Jenny - Na, dim diolch.  Does gen i ddim lot o amser, wir i ti.  
Arwyn - Siwr nawr?
Jenny - Siwr.  Dim ond wedi galw draw i ddymuno...wel...i dy longyfarch di ydw i...Llongyfarchiadau ar y swydd newydd.  
Arwyn - Diolch yn fawr...Ond sut oeddet ti’n gwybod?
Jenny - Agnes ddywedodd wrthyf i.  
Arwyn - Agnes?  Sut glywodd hi ynte?
Jenny - Trwy rywun oedd ar y panel cyfweld...
Arwyn - Yffach!  Dim ond ddoe clywais i fy hunan...
Jenny - Rwyt ti’n gwybod cystal â finnau sut mae clecs yn medru mynd o gwmpas y dref yma.  Fel tân gwyllt...
Arwyn - Ie...Fel tân gwyllt, rwyt ti’n iawn...
Jenny - So, yn Nairobi y mae’r job yma, ie?
Arwyn - Ie.  Ysbyty mwyaf y ddinas.  Bydd hi’n newid byd mawr arnaf i, oni fydd hi?
Jenny - Bydd.  A dweud y lleiaf.  Ac am faint wyt ti’n bwriadu aros yno?
Arwyn - Mae cytundeb blwyddyn gyda fi.  
Jenny - Wel, pob lwc.  Dw i’n siwr y byddi di wrth dy fodd...
Arwyn - Diolch.  Hei, bydd rhaid i ti ddod mas am wyliau bach...
Jenny - Efallai.  Ie.  Efallai y gwnaf i.  Gawn ni weld...
Arwyn - Dere.  Unwaith  byddaf i wedi setlo mas yna, gwnaf i hala’r holl fanylion atat ti mewn e-bost.  
Jenny - Cymer ofal wnei di?
Arwyn - Gwnaf wrth gwrs.  Dw i’n edrych ymlaen yn barod.  Cyfle i wneud rhywbeth gwerthfawr gyda fy mywyd o’r diwedd yn lle cicio sodlau am ‘bytu’r tŷ a’r Yacht Club yn dragwyddol.  Bydd e’n gyfle ardderchog i roi dechreuad newydd i fy hunan...

Golygfa 2

Chris - Glaw myn yffern i!  Mae hi’n arllwys lawr...
Brian - Ydy.  Mae hi.  Bwrw hen wragadd a ffyn.  Ac maen nhw’n addo mwy o law y prynhawn yma....  
Chris - Ydy hi’n O.K. i fi glocio off yn gynnar y prynhawn yma?
Brian - Pa mor gynnar ydy cynnar?
Chris - Hanner awr wedi pump yn lle chwech.  
Brian - Pam?  Lle wyt ti’n mynd?  I swyddfa’r heddlu?
Chris - Nage.  I weld Cathy Davies.  Yr...ymmm... beth yw’r gair eto?  Y gair am solicitor?
Brian - Cyfreithiwr am ddyn.  Cyfreithwraig am ddynes.  
Chris - Ie, wel, rhoddais i ring iddi...i’r gyfreithwraig yma.  A mae hi wedi fy slotio i i mewn am chwarter i chwech.  Os yw hynny yn O.K. gyda ti?
Brian - Iawn.  Ond paid â gwneud habit o hyn.  
Chris - Strictly a one-off, boss.  
Brian - Yn falch o glywed...Ond Chris...
Chris - Ie?  Beth?
Brian - Dw i eisiau gair efo chdi...Gwranda - gaf i ofyn?  Wyt ti ddim yn cario cyllell, Nac wyt?  
Chris - Pam wyt ti’n gofyn?
Brian - Ateb fi...Wyt ti’n cario cyllell Swiss Army...?
Chris - Nac ydw...
Brian - Siwr rwan?
Chris - Ydw...Pam?  
Brian - Jest gofyn.  
Chris - Wyt ti wedi bod yn fy nhrafod i gyda rhywun...  Michelle, ie?
Brian - Na.  Dw i heb fod yn dy drafod di efo Michelle.  Ond dydw i ddim yn leicio meddwl bod neb o fy staff i yn cario cyllyll...Wyt ti’n deall?
Chris - Ydw, Ydw.  Message received loud and clear.  
Brian - Dyna fo ynte.  Cyn belled â bod ni’n dau yn deall ein gilydd.  Does yna ddim mwy i’w ddweud, nac oes?

Golygfa 3

Michelle - Iechyd da!
Arwyn - A’r un peth yn gymwys i ti hefyd!  Iechyd da!  Dw i’n siwr byddaf i’n gweld eisiau’r hen far yma hefyd.  
Michelle - Rwyt ti’n siwr o ffeindio bar yn Nairobi...Dw i’n siwr bod llwythi ohonyn nhw yna.  Rhyw hen ex-pat clubs...
Arwyn - Siwr o fod...
Michelle - You’ll stroll in.  Draw your stool up, get to know the barman, get your tab set up straight away and bingo.  Home from home.  Bydd popeth yn ffantastig, Arwyn...
Arwyn - Ie.  Efallai.  Ond mae un peth sydd yn amhosibl i ddod o hyd iddo fe yn Nairobi...
Michelle - O ie?  Beth?
Arwyn - Fyddi di ddim tu ôl i unrhyw far yna.  
Michelle - Oh Arwyn...
Arwyn - A dim ots i faint o fars yr ex-pats af fi.  Na polo clubs.  Na tennis clubs.  Na bowls clubs.  Nac unrhyw glwb arall sydd yn Affrica i gyd, ddof i byth ar draws neb tebyg i ti...
Michelle - Oi, stop it nawr: neu byddaf i’n dechrau llefain...
Arwyn - Dw i’n ei feddwl e.  
Michelle - Rwyt ti’n sweetie.  Wyt ti’n gwybod hynny?  Real sweetie.  
Arwyn - Trueni fy mod i’n gorfod gadael y wythnos nesaf.  Os byddai rhagor o amser...Na, sori.  Dw i wedi bod yn treal dyfalu ers amser sut i ddweud hyn wrthyt ti...Ond bob tro, mae rhywbeth bach yn fy stopio i...
Michelle - A fi wastad yn cymryd y mickey...Bad girl.  
Arwyn - Na.  Ti yw’r fenyw orau yn y byd i gyd.  Wir i ti.  Ond dyna fe.  Dw i wedi ei ddweud e nawr.  O’r diwedd.  Ond wythnosau yn rhy hwyr wrth gwrs.  Ond cofia - os wyt ti byth moyn dod mas i gael tipyn bach o haul...Wyt ti’n gwybod ble byddaf i.  
Michelle - Fe ddoi di o hyd i ryw nyrs fach bert mas yna...
Arwyn - A chodi bynglo yn y bush!  Na.  Go brin.  Byddaf i’n dal i feddwl am ‘bytu ti, Michelle.  Ti a neb arall...
Michelle - Dere yma ti.  You old softy...
Arwyn - Cymer ofal nawr, Michelle.  O’r gorau?
Michelle - A chymer di ofal hefyd.  

Synopsis

Chris Roberts has been arrested and Brian asks what the charge is.

Arwyn’s delighted that he has a new job in Africa.  But there’s one person from Brynaber that he’ll miss a lot.

Test yourself
 
1.	The plural of cyllell is:

	(a)  	cyllellau
	(b)	cyllethau
	(c)	cyllyll
		  
2.	When it pours with rain, does it?

	(a)	bwrw cathod a chŵn
	(b)	bwrw hen wragedd a ffyn
	(c)	bwrw rhaw a bwgan
 
3.	Does go brin mean?

	(a)	hardly
	(b)	severe shortage
	(a)	over the hill

4.	What word do you use for to ‘drive a car’?

	(a)	gyrru car
	(b)	hala car
	(c)	anfon car
  
5.	Fill in the missing word: Wyt ti am ddeud...i? 

	(a)	ataf
	(b)	wrthyf
	(c)	ohonof

6.	If you want to say someone has blamed you for something, should you say:

	(a)	Mae hi wedi fy beio i
	(b)	Mae hi wedi fy feio i
	(c)	Mae hi wedi fy meio i