İsrail'de sandıkların %99'u açıldı: Netanyahu'nun bloğu önde ama meclis çoğunluğunu sağlayamıyor

Kaynak, Nir Keidar/Anadolu via Getty Images
- Yazan, BBC News Türkçe
- Unvan, Londra
- Yayın tarihi
- Okuma süresi 4 dk
İsrail'de 27 Ekim Salı günü yapılan parlamento seçimlerinde oyların %99'u sayıldı.
Kısmi sonuçlar, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun rakibi, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un az farkla önünde olduğunu, ancak yine de parlamentoda çoğunluğa ulaşamadığını gösteriyor.
Oyların %99'u sayıldı ve buna göre, Netanyahu'nun Likud Partisi ile aşırı sağcı ve ultra Ortodoks Yahudi müttefikleri, 120 sandalyeli Knesset'te (İsrail Parlamentosu) 53 sandalye kazanıyor.
Eisenkot'un Yashar Partisi ve bloğundaki diğer üç Yahudi muhalefet partisinin ise 48 sandalye kazanması bekleniyor.
Her iki blok 120 sandalyeli mecliste çoğunluğu sağlamak için gereken 61 sandalyeye ulaşamıyor.
Liderler, hükümet koalisyonu kurmaya çalışacaklarını söyledi.
Rekor düzeyde 19 sandalye kazanma yolunda olan Arapların öncülük ettiği partiler, hükümet kurulmasında kilit rol oynayabilir.
Ancak Yahudi partilerinin biri dışında tamamı, bu partilerle birlikte çalışmayacaklarını açıkladı.
29 Ekim Perşembe günü askerler, diplomatlar ve hastanede yatan hastalar da dahil sandık başına gidemeyen kişilere ait 480 bin oyun sayımına başladı.
Bu oylar, İsrail'in nispi temsil sistemi kapsamında her partiye tahsis edilen nihai sandalye sayısını değiştirebilir.
Nihai seçim sonuçlarının ortaya çıkması iki gün daha sürebilir.

Kaynak, Kobi Wolf/Bloomberg/Getty Images
Sonuçlar kesinleştikten sonra Cumhurbaşkanı Isaac Herzog tüm siyasi gruplarla istişarelerde bulunacak ve hükümet kurma konusunda en yüksek başarı şansına sahip olduğuna inandığı lideri görevlendirecek.
Bu süreç haftalar sürebilir.
Bu girişim başarısız olursa, nihayetinde yeni bir seçime gidilmesi gerekecek.
Seçim ön sonuçlarını değerlendiren Netanyahu "güçlü, sağ kanat bir hükümet kuracağını belirtti ve "gerçek sonuçları beklediğini" bildirdi.
Eisenkot ise partisinin genel merkezinde sonuçları kutladı ve destekçilerine "tarih yazdıklarını" söyledi.
"Netanyahu'ya ve hükümetine yönelik tam bir güvensizlik oyu verildiğini gösterdiğini" belirtti.
Hiçbir liderin farkla zafer elde edememesi Netanyahu'nun iktidarda kalmasına olanak sağlayabilir çünkü yeni bir hükümet kurulana kadar mevcut başbakan, geçici hükümetin başında görevini sürdürebilecek.

Kaynak, Amir Levy/Getty Images
Netanyahu ile İsrail ordusunun eski genelkurmay başkanlarından Gadi Eisenkot arasında başbakanlık için başa baş bir yarış öngörülüyordu.
Seçim öncesindeki anketler, Netanyahu'nun partisi Likud ile aşırı sağ ve ultra-Ortodoks partileri biraraya getiren bloğun, çoğunluğu sağlamakta zorlanabileceğini gösteriyordu.
'Halk değişimden yana karar verdi'
Gadi Eisenkot, Tel Aviv'deki parti genel merkezine gece saatlerinde ulaştı. Yashar Partisi'nin adayları tarafından çevrelenmiş halde, kalabalığın arasından uzun bir yürüyüş yaparak sahneye çıktı.
Eisenkot, "Tarih yazdık. Bu sabah İsrail halkı, önümüzdeki yılların liderliği konusunda bir referanduma gitti. Halk değişimden yana karar verdi" dedi.
İsrail halkının Netanyahu'nun görev süresinin bitmesini istediğini ifade eden Yashar Partisi lideri, "Bu kadar yüksek katılımlı bir seçimde yeniden seçime gitmek hata olur.
Halkın iradesine saygı göstermek için elimizden gelen her şeyi yapmak görevimiz ve benim kişisel sorumluluğumdur" diye ekledi.
Arap partilerinden sürpriz çıkış
Kesinleşmemiş sonuçlar Arap çoğunluklu iki partinin (Birleşik Arap Listesi Ra'am ve üç küçük partinin ittifakı olan Ortak Liste) en az 19 sandalye kazandığını gösteriyor. Bu bir rekor.
İsrail'deki ana siyasi partiler, geleneksel olarak Arap partilerini koalisyonlarına dahil etmeye son derece isteksiz.
Ancak iki ana siyasi blok arasındaki farkın dar olması beklendiğinden, Arap çoğunluklu partileri Eisenkot ve Netanyahu'nun göz ardı etmesi zor olacak.
Geçmiş İsrail seçimlerinde Arap seçmenlerin katılımı genellikle Yahudi seçmenlerin katılımından daha düşük olmuştu. Ancak bu kez, Netanyahu'nun iktidardan gitmesi yönündeki motivasyonun çok sayıda Arap seçmeni sandığa yönlendirmiş göründüğü belirtiliyor.

Kaynak, Yonatan Sindel / POOL / AFP via Getty Images
Seçime rekor katılım
Birçok kişinin ülke tarihindeki en önemli oylama olarak gördüğü seçime tarihi bir katılım oldu.
Bu, aynı zamanda 7 Ekim 2023'te Hamas liderliğinde İsrail'e düzenlenen saldırılarla başlayan Gazze ve ardından gelen Lübnan ve İran savaşları sonrası yapılan ilk seçim oldu.
İsrail Merkez Seçim Komitesi, bu yılki genel seçimlerde katılım oranının %77,7 olduğunu açıkladı. Komiteye göre bu, 1999'dan bu yana kaydedilen en yüksek katılım oranını temsil ediyor.
Ülkede toplam 7,3 milyon seçmen bulunuyor.
Eisenkot kimdir?
Eski ordu komutanı Eisenkot son otuz yılın büyük bölümünde İsrail'i yöneten Netanyahu için beklenmedik bir meydan okumaydı.
Eisenkot, siyaset sahnesinde nispeten yeni bir isim. 2022'de Ulusal Birlik Partisi'nden Knesset'e (İsrail parlamentosu) girdi.
Daha sonra, kendi ifadesiyle ideolojik farklılıklar nedeniyle partiden ayrıldı.
Geçen yıl muhalefetin önde gelen isimlerinden ayrılarak kendi merkezci partisi Yashar'ı (anlamı "doğru" veya "dürüst") kurduğundan beri Eisenkot, seçim yarışında Netanyahu'nun en büyük rakibi haline geldi.
Binyamin Netanyahu, son yıllarda yolsuzluk iddiaları (kendisi bu suçlamaları reddediyor) ve 7 Ekim 2023 saldırılarının yönetiliş biçimine yönelik eleştirilerle karşı karşıya.










