İngiltere Başbakanı Burnham: Fairford hava üssüne saldırı hazırlığında İran'ın rolü olduğuna inanıyoruz
Kaynak, Leon Neal/Getty Images
- Yazan, BBC News Türkçe
- Unvan, Londra
- Yayın tarihi
- Okuma süresi 5 dk
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, 27 Eylül'de Fairford Hava Üssü yakınlarında beş kişinin gözaltına alındığı olayda "İran'ın rolü olduğuna inandıklarını" açıkladı.
ABD'nin de Ortadoğu'daki saldırılarında kullandığı hava üssü yakınlarında beş kişi "terör eylemi hazırlığı içinde oldukları" şüphesiyle yakalanmış, daha sonra kefaletle serbest bırakılmıştı.
BBC'ye konuşan Burnham, "Hafta sonu RAF Fairford'da yaşananlarda İran'ın rol oynadığına dair güçlü işaretler var" dedi. Daha fazla ayrıntı vermedi. Tahran ise herhangi bir dahli olduğunu güçlü şekilde reddetti.
Burnham'ın açıklamaları, beş kişiden birinin grubun gözaltına alınmasından önce resmi acil durum numarası olan 999'u bizzat aradığının ortaya çıkmasının ardından geldi.
Şüphelilerin neden kefaletle serbest bırakıldığı sorulduğunda, Başbakan Burnham söz konusu kişilerin "mümkün olan en sıkı kefalet koşullarına" tabi olduğunu vurguladı ve Birleşik Krallık makamlarının "durumu son derece sıkı bir şekilde ve yakın denetim altında" tuttuğunu ekledi.
ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, "Serbest bırakılmalarına şaşırdım. Ben bunu yapmazdım" dedi.
Ancak Burnham, "Yetkililer durumu son derece sıkı bir şekilde ve yakın denetim altında tutuyor ve size bunun güvencesini verebilirim" dedi.
Burnham'ın açıklamaları, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Pazartesi günü RAF Fairford olayının "açıkça yabancı bir aktörün izlerini taşıdığını" söylemesinin ardından geldi.
Burnham, "Elbette bu hâlâ devam eden, karmaşık ve ciddi bir polis soruşturması ve elbette Amerika Birleşik Devletleri'ndeki meslektaşlarımızla yakın şekilde çalışıyoruz" diye ekledi.
Söz konusu beş kişi, polisin üssün hemen doğusunda bulunan Whelford köyündeki "üç şüpheli araç" ihbarı üzerine Pazar sabahının erken saatlerinde gözaltına alındı.
Hepsi 23 ile 25 yaşları arasında İngiliz vatandaşı. Dördü Westminster'da, biri Camden'da yaşıyor ve evlerinde yapılan aramalar tamamlandı.
Polis, araçlarda yapılan aramalarda bir miktar benzin bulunduğunu ancak herhangi bir patlayıcı düzeneğe rastlanmadığını söyledi.
RAF üssü onlarca yıldır ABD Hava Kuvvetleri tarafından ileri harekât noktası olarak kullanılıyor.
Son aylarda ABD bombardıman uçakları, İran'a yönelik saldırılar için bu üsten kalkış yaptı.
İran temmuz ayında, "İran topraklarına yönelik saldırganlık için kullanılan herhangi bir üssün kuvvetlerimiz açısından meşru hedef teşkil ettiğini" söylemişti.
Ancak İran'ın Londra Büyükelçiliği, İran'ı son olayla ilişkilendiren her türlü "asılsız ve kötü niyetli spekülasyonu kesin olarak reddettiğini ve güçlü şekilde kınadığını" açıkladı.
RAF (Birleşik Krallık Hava Kuvvetleri) Fairford hava üssü, Londra'nın yaklaşık 120 kilometre kuzeybatısındaki Gloucestershire'da yer alıyor.
Bu üs yakın zamanda ABD Hava Kuvvetleri tarafından İran'a yönelik saldırılar gerçekleştirmek amacıyla kullanılmıştı.
Olay hakkında beler biliniyor?
Gloucestershire polisi, 27 Eylül 00:45 civarında, hava üssüne doğru ilerleyen "üç şüpheli araç" hakkında bir ihbar aldıklarını açıkladı.
Daha sonra, üssün yaklaşık 3,2 km güneydoğusunda bulunan Whelford kasabası yakınlarında beş kişi polis ekipleri tarafından gözaltına alındı.
BBC'ye konuşan Savunma Bakanı Wes Streeting, olayla ilgili güvenlik güçlerini uyaran halka teşekkür etti.
Saldırı hazırlığında olduklarından şüphelenilen kişiler, bölgedeki bir kadın çiftçinin ihbarıyla durduruldu.
BBC'ye konuşan Whelfordlu kadın çiftçi, bir ev partisinden geç saatte eve dönerken yolunun "şüpheli" olarak nitelendirdiği "üç beyaz minibüs" tarafından kapatıldığını anlattı.
Ardından, bir kapüşonlu ve kar maskeli bir grup erkeğin koşarak uzaklaştığını gördükten sonra polisi aradığını anlattı.
Savunma Bakanı, terör şüphesiyle araştırılan olayda İran'ın dahli olup olmadığına yönelik bir soru için "spekülasyon yapma zamanı olmadığı" yanıtı verdi.
Olayla ilgili soruşturmayı Terörle Mücadele Polisi yürütüyor.
Polisin açıklamasına göre, Whelford'a bomba imha ekipleri de sevk edildi. Durdurulan araçların çevresinde 400 metrelik bir güvenlik çemberi oluşturuldu.
Havadan çekilen görüntüler, uzaktan kumandalı bir robotun ormanlık alanda duran iki beyaz minibüse yaklaştığını gösterdi ancak bunun kullanıldığı polis tarafından doğrulanmadı.
Beş kişi ilk olarak "patlayıcılar yasası" kapsamındaki suçları işledikleri şüphesiyle yakalandı.
Daha sonra terör eylemi hazırlığı şüphesiyle gözaltına alındılar.
Bölgede yaşayan en az 85 ev tahliye edildi.
Söz konusu üs, son olarak ABD güçleri tarafından İran saldırılarında kullanıldı.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham olayın "son derece endişe verici" olduğunu ve hükümetin insanları korumak için "gereken her adımı her zaman atacağını" söyledi.
Savunma Bakanı Streeting, ABD'li mevkidaşı Pete Hegseth ile temas halinde olduğunu da belirtti.
Beş kişi, ilk olarak Patlayıcı Maddeler Yasası kapsamında suç işledikleri şüphesiyle gözaltına alındı.
Daha sonra bu kişilerin "terör eylemi hazırlığı" şüphesiyle de tutuldukları açıklandı.
Gözaltında tutulmaya devam eden beş erkeğin de 20'li yaşlarında Britanyalı oldukları açıklandı. Terörle Mücadele Emniyet Birimi beş erkeğin de Londralı olduğunu belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump, gözaltına alınan kişilerin "büyük zarar vermeyi amaçladığını" söyledi ve ekledi: "Onları uzun zamandır takip ediyorduk ve onları yakaladık."
Fairford hava üssü hakkında neler biliniyor?
RAF Fairford İngiltere'de Cotswolds bölgesinde, Coln Nehri kıyısındaki Fairford kasabasının yaklaşık 6,4 km güneyinde bulunuyor.
Uzun süredir ABD Hava Kuvvetleri tarafından ileri harekat üssü olarak kullanılıyor.
Üssün ABD Hava Kuvvetleri (USAF) ile olan geçmişi onlarca yıl öncesine dayanıyor.
Üs, Soğuk Savaş döneminde ve daha sonra 1991'deki Birinci Körfez Savaşı sırasında ABD Hava Kuvvetleri Stratejik Hava Komutanlığı tarafından kullanıldı.
Ayrıca 2003 yılında Irak'a düzenlenen hava harekatlarında, ABD Hava Kuvvetleri'ne ait B-52 bombardıman uçakları da bu üsten havalandı.
Üs en son, eski Başbakan Keir Starmer'ın, İran'ın füze tesislerine karşı bu üsten yürütülecek "savunma amaçlı" ABD harekatına izin vermesinin ardından 1 Mart tarihinde kullanıldı.
Kısa bir süre sonra, İngiltere Savunma Bakanlığı'nın "İran'ın füze kapasitelerini yok etmeye yönelik savunma amaçlı görevler" olarak tanımladığı harekat kapsamında, ABD'ye ait ağır bombardıman uçakları buradan havalanmaya başladı.
Bu adım, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılara başlamasının ardından geldi.
'Polisi aramam saldırıyı engelledi'
Polisi arayarak, Whelford köyündeki üç beyaz minibüsü ihbar eden bir bölge sakini, "tamamen şans eseri" araçları fark ettiğini söyledi.
İsminin açıklanmasını istemeyen kadın, BBC'ye evine vardığında araç girişi yolunun ve yolun kapalı olduğunu gördüğünü ve "kapüşonlu ve maskeli büyük bir erkek grubu" fark ettiğini söyledi.
"Benim geldiğimi görünce önümden koşmaya başladılar. Bazıları tarlaya, bazıları ise komşu Kempsford köyüne doğru gitti. O zaman olağanüstü bir şeylerin yaşandığını fark ettim" dedi.
Kadın, BBC'ye önce RAF Fairford'daki Savunma Bakanlığı polisini aradığını ancak yanıt alamadığını söyledi. Daha sonra İngiltere saati ile 01.36'da polisi aradığını ve "10 dakika içinde köyün silahlı polislerle dolduğunu" belirtti.
"Polisi aramam sayesinde planlarının engellendiğine inanıyorum" dedi.
"Bunu görüp bildirme görevinin benim gibi bir vatandaşa kalmış olmasına gerçekten hayret ediyorum" diye konuştu.
"Birileri bu konuda ciddi bir hata yaptı."
Bir başka bölge sakini ise polisin şüphelileri yakaladığını gördüğünü söylediği anı anlattı.
Soyadını vermeyen Jeff, BBC'ye yaptığı açıklamada "evinin önünde bağırışlar duyduğunu", ancak bunların tam olarak nereden geldiğinden emin olmadığını söyledi.
Daha sonra pencereden dışarı baktığını ve "polisin bazı kişileri gözaltına aldığını" gördüğünü anlattı.
Bölgede 85 ev tahliye edildi ve onlara yakındaki bir eğlence merkezine sığınmaları tavsiye edildi.
Birkaç kişi BBC'ye, gece yarısı polis tarafından uyandırıldıklarını ve evlerini terk etmelerinin emredildiğini söyledi.
Bir kişi, "Üzerimize alelacele kıyafetlerimizi geçirip gelmek zorunda kaldık. Hiçbir şey bilmiyorduk" dedi.
Bir başka sakin ise, "Her şey çok hızlı gelişti. Eşyalarımızı topladık ve buraya geldik" şeklinde konuştu.
