Suriye: 'Mekanizma, İsrail işgalini kalıcı hale getirmek yerine güvenlik anlaşmasının önünü açmalı'

Suriye'de geçiş dönemi yönetiminin Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, İsrail'in Suriye topraklarından çekilmesini öngören bir güvenlik anlaşması konusunda müzakerelerin yakında yeniden başlamasını beklediğini söyledi.

Reuters haber ajansında 23 Ağustos'ta yayımlanan röportajda Şeybani, Şam yönetiminin önceliğinin İsrail saldırılarını durdurmak olduğunu söyledi ve bu yönde güven artırıcı adımların atılması gerektiğini vurguladı.

Suriye ve İsrail arasında bir güvenlik anlaşmasına yönelik ABD arabuluculuğundaki müzakereler bir yıldan uzun süredir devam ediyor.

Şeybani, tarafların güvenlik anlaşmasına ilişkin konularda bu yılın başlarında, "kâğıt üzerinde neredeyse tamamen mutabakata vardığını" belirtti.

Ancak Şeybani, İsrail'in anlaşmanın uygulanmasına isteksiz olduğunu savundu.

"Bir anlaşmaya varmak üzere gerçek bir irade olmadığını gördük" dedi.

Reuters'a göre anlaşma İsrail'in Suriye'ye saldırılarını durdurmasını ve Esad'ın devrilmesinden sonra ele geçirdiği bölgelerden çekilmesini öngörüyordu.

Buna ek olarak İsrail sınırına yakın Suriye topraklarında çeşitli güvenlik bölgeleri oluşturulmasına imkan tanıyordu.

Bunlar arasında yalnızca Birleşmiş Milletler'in bulunacağı bir tampon bölge ile Suriye güçlerinin farklı düzeylerde konuşlanacağı diğer bölgeler yer alıyordu.

Şeybani, röportajda müzakerelerin İran savaşıyla sekteye uğradığını ancak yakında yeniden başlamasını beklediğini söyledi. Ancak net bir tarih vermedi.

İsrail'in 18 Ağustos'ta Türkiye sınırına yakın Ebu Zuhur hava üssünü bombalamasının ardından bölgede gerilim daha da yükseldi.

İsrail saldırıya gerekçe olarak üsse Türk askeri personelinin yerleştirilmesi planını gösterirken Türkiye ve Suriye bu iddiayı yalanladı.

Şeybani, iki ülke arasında iletişim hava üssü saldırısıyla kesildiğini belirtti.

ABD'li yetkililer saldırının ardından üç ülke arasında çatışmayı önlemeye yönelik, iletişim odaklı bir mekanizma kurmayı amaçladıklarını açıklamıştı.

Şeybani, henüz bu mekanizma konusunda bir anlaşma olmadığını ancak bunun saldırıları durdurması ve "İsrail işgalini kalıcı hale getirmek" yerine güvenlik anlaşmasının önünü açması gerektiğini ifade etti.

Suriye Dışişleri Bakanı, ABD'nin İsrail'i "yeniden diyalog masasına döndürmek için sürekli baskı yaptığını" söyledi.

"Özellikle Suriye'nin güvenliğini sürekli tehdit eden bir tarafla temas halinde olunması gerektiğine inanıyoruz. Ancak bu temas sonuç getirmiyorsa, buna ihtiyacımız yok. Şu aşamada İsrail'e güvenmiyoruz" diye ekledi.

Suriye'de Ahmed Şara, 2024 sonunda yönetime geldikten bir gün sonra İsrail, işgal altındaki Golan Tepelerindeki tampon bölgenin kontrolünü "geçici olarak" ele geçirdiğini duyurdu.

İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) Esad'ın devrilmesinden Temmuz 2026'ya kadar geçen sürede İsrail'in Suriye toprakları içindeki askeri operasyonlarında "benzeri görülmemiş" bir artış yaşandığını söyledi.

Buna göre, geçen iki yıldan az sürede toplam 879 kara ve hava operasyonu kaydedildi.

Gözlemevi, operasyonların "sahada sınırlı operasyonlar olmaktan çıkarak süreklilik arz eden bir askeri faaliyete dönüştüğünü" savundu.

İsrail, Esad'ın devrilmesinin ardından ele geçirdiği Suriye'nin güneybatısındaki toprakları işgal altında tutuyor.

Ülke saldırılara gerekçe olarak sınırdaki vatandaşlarının güvenliğini gösteriyor. Şara liderliğindeki yeni yönetime karşı temkinli davranan bazı İsrailli yetkililer, geçmişindeki El Kaide bağlantıları nedeniyle tehdit olarak gördüklerini ifade etti.

Reuters'ın aktardığına göre Şeybani, Suriye'nin İsrail'in güvenlik kaygılarına saygı duyduğunu ancak İsrail'in de, Suriye hava sahasını kullanması, düzenlediği baskınlar ve güneyde gerçekleştirdiği gözaltılar da dahil olmak üzere, Suriye'nin güvenlik endişelerine saygı göstermesi gerektiğini söyledi.

Şeybani ayrıca Suriye'nin askeri eğitim ve iş birliği konusunda Türkiye'nin desteğinden yararlandığını belirtti. Aynı durumun Ürdün, Suudi Arabistan ve diğer ülkeler için de geçerli olduğunu ekledi.

Şam'ın, ordusunu yeniden yapılandırma sürecindeki Türkiye desteğinden dolayı minnettar olduğunu kaydeden Şeybani, "bu destekten vazgeçmeyeceklerini" söyledi.

'Şeybani ile Mossad arasında gerilimi düşürme görüşmesi'

Amerikan Axios haber sitesi ve İsrail basınındaki 23 Ağustos tarihli haberlere göre iki ülke arasındaki gerilimi düşürmek üzere, İsrailli ve Suriyeli yetkililer arasında görüşme yapıldı.

Toplantıya katılanlar arasında Mossad Başkanı Roman Gofman ve Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani'nin yer aldığı bildirildi.

Suriye: 'Şam yakınlarındaki İsrail saldırısı uluslararası hukukun ihlali'

Suriye, başkent Şam'ın güneybatısındaki Beyt Jinn köyüne 22 Ağustos'ta düzenlenen İsrail saldırısını kınadı. Yetkililer, saldırıda sivil bir aracın vurulduğunu ve birkaç kişinin yaralandığını bildirdi.

Suriye saldırıyı egemenliğinin ve uluslararası hukukun "ihlal edilmesi" olarak nitelendirdi.

İsrail ordusu X platformda yaptığı bir paylaşımda, askerleri için yakın tehdit oluşturan saldırıların "son aşamalarındaki" bir "teröristi" hedef aldığını belirtti.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.